REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kto jest pokrzywdzonym w procesie karnym?

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Kto jest pokrzywdzonym w postępowaniu karnym? /fot. shutterstock
Kto jest pokrzywdzonym w postępowaniu karnym? /fot. shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Pojęcie pokrzywdzonego jest jednym z ważniejszych pojęć w procesie karnym, gdyż uzyskanie tego miana pozwala na aktywny udział w postępowaniu przygotowawczym, a w ostateczności pozwala na bycie jednym z oskarżycieli, po uprzednim złożeniu stosownego wniosku w sytuacji gdy sprawa trafi do sądu.

Definicja pokrzywdzonego w procesie karnym

Definicja pokrzywdzonego została uregulowana w art. 49 Kodeksu postępowania karnego (dalej: k.p.k.). Zgodnie z §1 pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. W tym miejscu, celem wyjaśnienia należy przytoczyć fragment wyroku SA w Warszawie o sygn. akt II AKa 400/18 z dnia 29 października 2018 roku, z którego wynika, że "definicja pokrzywdzonego posiada charakter materialno-procesowy, bowiem uzyskanie statusu pokrzywdzonego w procesie następuje z chwilą ustalenia związku między przestępstwem, o które toczy się postępowanie, a naruszonym lub zagrożonym dobrem prawnym. Przy ocenie natomiast czy doszło do bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego danego podmiotu, analizie należy poddać okoliczności czynu będącego przedmiotem postępowania tak, aby w każdym jednostkowym wypadku możliwe było ustalenie związku pomiędzy znamionami czynu a zagrożeniem dobra prawnego konkretnego podmiotu".

REKLAMA

Polecamy: Kodeks kierowcy - zmiany 2019

REKLAMA

W dalszej części omawianej problematyki, zgodnie z § 2 pokrzywdzonym może być także niemająca osobowości prawnej: instytucja państwowa lub samorządowa. Nadto pokrzywdzonym może być inna jednostka organizacyjna, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną. Jako przykład pokrzywdzonego w rozumieniu § 2 można wskazać spółkę jawną, co wynika z postanowienia SA w Katowicach o sygn. akt II AKz 717/15 z dnia 5 stycznia 2016 roku.

Zgodnie z § 3 za pokrzywdzonego uważa się również zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia. Dodatkowo jeżeli mamy do czynienia z przestępstwami przeciwko prawom osób wykonujących pracę, to zgodnie z § 3a w sytuacjach, o których jest mowa w art. 218 (tj. złośliwe naruszanie praw pracowniczych), art. 218a (tj. powierzanie wykonywania pracy w handlu wbrew zakazowi), art. 219 (tj. niezgłoszenie danych), art. 220 (tj. narażenie na niebezpieczeństwo), art. 221 (tj. niezawiadomienie o wypadku) oraz w art. 225 § 2 (tj. zakłócenie kontroli ekologicznej) Kodeksu karnego, organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą wykonywać prawa pokrzywdzonego, jeżeli w zakresie swego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania.

Organ wykonujący prawa pokrzywdzonego

REKLAMA

W sprawach o przestępstwa, którymi wyrządzono szkodę w mieniu instytucji lub jednostki organizacyjnej, o której mowa w § 2, jeżeli nie działa organ pokrzywdzonej instytucji lub jednostki organizacyjnej, prawa pokrzywdzonego mogą wykonywać organy kontroli państwowej, które w zakresie swojego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania (§4).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Omawiając pojęcie pokrzywdzonego należy jeszcze zwrócić uwagę na art. 51 k.p.k., w myśl którego, zgodnie z §1 za pokrzywdzonego, który nie jest osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje organ uprawniony do działania w jego imieniu. Zaś w sytuacji gdy pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo, prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje (§2). Z kolei, gdy pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, jego prawa może wykonywać osoba, pod której pieczą pokrzywdzony pozostaje (§3). W tym miejscu celem doprecyzowania warto przytoczyć postanowienie SN o sygn. akt V KK 29/16 z dnia 12 kwietnia 2016 roku, z którego wynika, że "na gruncie art. 51 § 2 i §3 k.p.k, które mówią o wykonywaniu praw pokrzywdzonych małoletnich, ubezwłasnowolnionych oraz osób nieporadnych przez ich przedstawicieli ustawowych, względnie osoby, pod których pieczą pozostają, nie jest wymagane, by osoby te, w ramach wykonywania praw pokrzywdzonego, w celu skutecznego złożenia wniosku o ściganie sprawcy przestępstwa, musiały uzyskać zgodę sądu opiekuńczego. Interwencję tego sądu postuluje się natomiast w razie niezłożenia w określonej sytuacji wspomnianego wniosku przez przedstawiciela ustawowego lub osobę sprawującą nad pokrzywdzonym pieczę."

Polecamy serwis: Pokrzywdzony

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/15
    Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
    od 1 stycznia i od 1 lipca
    od 1 stycznia i od 1 czerwca
    od 1 lutego i od 1 lipca
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dodatki do zasiłku rodzinnego 2024 – kwoty, ustawa

    Jakie dodatki do zasiłku rodzinnego wymienia ustawa? Czy jest dodatek na dziecko niepełnosprawne i dla rodziny wielodzietnej? Najwyższy dodatek do zasiłku rodzinnego wynosi 1000 zł i jest jednorazowy. Jakie są kwoty wszystkich 7 dodatków do zasiłku w 2024 roku?

    Zasiłek i dodatek dla samotnej matki 2024

    Samotna matka w 2024 roku może wnioskować o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Jakie jest kryterium dochodowe? Jak złożyć wniosek o jakie dokumenty załączyć? Czy alimenty mają wpływ na przyznanie dodatku?

    Komunikat Policji: Od 25 lutego rolnicy na miesiąc zablokują autostradę. W obu kierunkach. Tym razem od strony Niemiec

    Komunikat Policji Od 25 lutego 2024 roku do 20 marca 2024 roku zarówno na autostradzie A2 w obydwu kierunkach oraz na terenie Słubic będą utrudnienia w ruchu drogowym. Zgodnie z otrzymaną informacją autostrada A2, a tym samym wyjazd i wjazd do Niemiec na wszystkich pasach będzie całkowicie zablokowany. Korzystajcie z tras alternatywnych.

    Taki sam wiek emerytalny kobiet i mężczyzn w Polsce? MRPiPS: nie ma przyzwolenia społecznego, nie są prowadzone prace

    Brak jest przyzwolenia społecznego w zakresie realizacji postulatu zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn w Polsce. Dlatego Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie prowadzi żadnych prac w tym zakresie. Obecnie rząd nie prowadzi prac dotyczących wyliczenia, jak zmieniłaby się średnia wysokość emerytur dla kobiet w przypadku zrównania wieku emerytalnego dla obu płci. Jednocześnie zróżnicowanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn jest zgodne z Konstytucją RP, regulacjami Międzynarodowej Organizacji Pracy i dyrektywami UE. Takie informacje zostały przekazane w odpowiedzi na interpelację poselską z 22 lutego 2024 r., której udzieliła Aleksandra Gajewska, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

    REKLAMA

    W Warszawie sędzia zakwestionowała działania A. Bodnara. Czy prokuratorzy będą mogli skutecznie ścigać przestępców?

    Do sądów karnych wkroczył chaos. Dowodem na to jest zwrócenie prokuraturze przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wniosku o przedłużenie aresztu tymczasowego. Decyzja sądu nie dotyczy polityki, ale ma źródło w polityce.

    Czy syn byłego prezesa Orlenu postąpił rozsądnie, czyli fundacja rodzinna okiem potencjalnego beneficjenta

    W ostatnim czasie głośno było o założeniu fundacji rodzinnej przez byłego prezesa Orlenu – w szczególności w kontekście przekazania do fundacji majątku przez jego syna. Zostawiając z boku politykę, jest to na pewno ciekawy przyczynek do rozważań o tym, czy takie działanie jest dopuszczalne i w jakikolwiek sposób opłacalne – a szerzej do dyskusji o roli beneficjenta.

    PFRON (Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych)

    Polska, podobnie jak wiele innych krajów, podejmuje działania mające na celu wsparcie i integrację osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Jedną z kluczowych instytucji w tym obszarze jest Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, powszechnie znany jako PFRON.

    Do końca sierpnia na konta nauczycieli trafi o ok. 700 zł więcej. Wysokość świadczenia mocno w górę.

    W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. do ustalania odpisu na ZFŚS dla nauczycieli stosuje się kwotę bazową w wysokości 5176,02 zł. Natomiast podstawą do obliczenia wysokości odpisu dla pozostałych pracowników jest kwota 6445,71 zł.

    REKLAMA

    137 mld euro, (600 mld zł) na polskie KPO będzie odblokowane w przyszłym tygodniu. D. Tusk: góra pieniędzy. Pierwsze szybkie płatności (ok. 1,5 mld euro) dla rolników

    W oparciu o uruchomione reformy, w następnym tygodniu kolegium komisarzy wyjdzie z dwoma decyzjami ws. funduszy europejskich, które teraz są zablokowane dla Polski. Te decyzje uwolnią do 137 mld euro dla Polski z Funduszu Odbudowy i funduszy spójności - poinformowała 23 lutego 2023 r. podczas konferencji w Warszawie przewodnicząca KE Ursula von der Leyen.

    Jak w 2024 r. odbywa się kwalifikacja wojskowa dla rocznika 2005 [na przykładzie Rzeszowa]? Kto? Jakie dokumenty? Jakie kategorie?

    Kwalifikacja wojskowa realizowana jest każdego roku i służy ocenie stanu zdrowia potencjalnych rekrutów oraz założeniu im ewidencji wojskowej.

    REKLAMA