Rachunek czy faktura? Działalność nierejestrowaną trzeba dokumentować. Sprawdź, czy wiesz jak.

• Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?
• Rachunek czy faktura – jak dokumentować działalność nierejestrowaną?

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?

Działalność nierejestrowaną mogą co do zasady prowadzić osoby fizyczne których przychód należny z tego tytułu nie przekracza w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę i które w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywały działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców). Od 1 stycznia 2024 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4242 zł, a w drugiej połowie roku osiągnie poziom 4300 zł. Wysokość przychodu, który można uzyskać bez konieczności rejestrowania działalności gospodarczej w pierwszej połowie 2024 r. wynosi więc 3181,50 zł, a od 1 lipca 2024 r. osiągnie poziom 3225,00 zł.

Rachunek czy faktura – jak dokumentować działalność nierejestrowaną?

Mimo że działalność nierejestrowana nie jest działalnością gospodarczą, osoba która ją prowadzi ma obowiązek wystawić na żądanie kupującego rachunek (art. 87 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa). Jest z niego zwolniona tylko wtedy, gdy żądanie zostało zgłoszone po upływie 3 miesięcy od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.
Taki rachunek powinien zawierać co najmniej:
- imiona i nazwiska (nazwę albo firmę) oraz adresy sprzedawcy i kupującego bądź wykonawcy i odbiorcy usługi;
- datę wystawienia i numer kolejny rachunku;
- określenie rodzaju i ilości towarów lub wykonanych usług oraz ich ceny jednostkowe;
- ogólną sumę należności wyrażoną liczbowo i słownie.

Nie jest oczywiste to, czy osoba zarobkująca w tej formie ma obowiązek (i może) wystawić nabywcy fakturę. W praktyce jednak przyjmuje się, że na ogólnych zasadach jest to dopuszczalne, jeśli kupujący tego zażąda (art. 106b ust. 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług).
W takiej sytuacji faktura musi zawierać co najmniej:
- datę wystawienia,
- numer kolejny,
- imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,
- nazwę (rodzaj) towaru lub usługi,
- miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,
- cenę jednostkową towaru lub usługi,
- kwotę należności ogółem.
Zakres danych wskazanych na takiej fakturze jest więc ograniczony. Nie ma obowiązku podawania na niej adresu, czy numeru PESEL wystawcy. 

Podstawa prawna

• art. 5 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.)
• art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1ba ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.)