Administracja, Ubezpieczenia społeczne

Już ponad 160 tysięcy Polaków dostaje emerytury i renty z Niemiec. To duża grupa osób, która korzysta z unijnych przepisów o ubezpieczeniach. W siedzibie ZUS w Lublinie trwają właśnie dni poradnictwa emerytalno-rentowego dla osób, które pracowały lub pracują u naszego zachodniego sąsiada.

Jak wynika z raportu „Polskie miasta wobec sztucznej inteligencji”, przygotowanego przez Fundację Miasto i Związek Miast Polskich, już co drugi urzędnik korzysta z narzędzi AI, takich jak ChatGPT, Copilot czy Claude. Jednocześnie 27,5 proc. badanych samorządów wdrożyło sztuczną inteligencję w sposób systemowy, a większość urzędów nadal nie posiada wewnętrznych zasad korzystania z tych rozwiązań.

Sztuczna inteligencja wchodzi do polskich urzędów szybciej niż powstają wewnętrzne procedury jej używania. Czy zamówienia publiczne to obszar, w którym AI może realnie odciążyć pracowników jednostek samorządu terytorialnego? Co z ryzykiem prawnym i organizacyjnym?

Wielu zastanawia się czy zgodne z prawem jest zawarcie umowy o pracę celem osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego? Czy narusza to zasady współżycia społecznego i jest nadużyciem prawa podmiotowego? Rzeczywiście sprawa może wydawać się kontrowersyjna, ale judykatura wypowiada się dość jasno. Generalnie, ustalenie zbyt wysokiego wynagrodzenia za pracę może być, w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne. W tym kontekście mówi się o nadmiernym uprzywilejowaniu płacowym pracownika. Ale co w takim razie z zasadą swobody umów? Temat jest niezwykle wielowątkowy.

W 2025 r. recepcjonistki odnotowały 9,5-procentowy wzrost wynagrodzeń, najwięcej w obszarze administracji i zakupów - wynika z raportu Grafton Recruitment. Jak dodano, najlepsze zarobki oferowane były na stanowiskach kierowników biura oraz administracyjnych.

Przedsiębiorcy mogą płacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne. Taką ulgę umożliwia tzw. „mały ZUS plus”. Co należy zrobić, żeby opłacać ulgowe składki i w jakim terminie należy dokonać zgłoszenia?

ZUS informuje, że od 1 stycznia 2024 roku obowiązują przepisy, które pozwalają opiekunom osób pobierających świadczenie wspierające na złożenie wniosku o objęcie ich ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi oraz zdrowotnym. Składki w całości finansuje budżet państwa. Z tej możliwości mogą skorzystać wyłącznie opiekunowie, którzy nie podejmą zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej.

Blisko 27 tys. uczniów z całej Polski weźmie udział w pierwszym etapie Olimpiady ZUS „Warto wiedzieć więcej o ubezpieczeniach społecznych”. Stawką są cenne nagrody, dodatkowe punkty w rekrutacji, a nawet indeksy na wybrane uczelnie. W tym roku liderem frekwencji jest województwo śląskie.

W dniu 26 sierpnia 2025 r. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Celem tej nowelizacji jest ograniczenie obowiązków płatników składek, w tym przedsiębiorców, względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz uproszczenie procedur dla płatników składek związanych ze sporządzaniem i przekazywaniem do ZUS dokumentów ubezpieczeniowych oraz eliminacja powielania danych, które są już dostępne w systemie informatycznym ZUS. Głównym założeniem przygotowywanych w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmian jest, aby zakres danych, które płatnik składek musiałby udostępnić ZUS był ograniczony do niezbędnego minimum. ZUS opierałby się na danych już zgromadzonych na kontach oraz w wewnętrznych systemach (np. zasiłkowych), jak również zaciągałby dane z systemów zewnętrznych (np. z MF). Rząd planuje przyjąć i skierować do Sejmu tę nowelizację w I kwartale 2026 roku.

Lipiec 2025 r. przyniósł ważne zmiany w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych. Zmiany mają wpływ na sytuację pracowników, pracodawców, osób z niepełnosprawnościami, przedsiębiorców, osób bezrobotnych, stażystów i dla wielu innych grup. Wchodzi w życie sporo nowych przepisów - jedne są bardziej niszowe - bo dotyczące np. zatrudnienia w służbach, a drugie mniej, odnoszące się do wielu osób. Przypominamy też jakie są ważne terminy kadrowo-płacowe, które powinny być dochowane w lipcu 2025 r.

Powinieneś mieć pewność, czy pracodawca zgłosił cię do ubezpieczeń społecznych w ZUS. Możesz to sprawdzić sam i w prosty sposób. Jeśli podpisałeś umowę o pracę, a firma nie zgłosiła cię do ubezpieczeń społecznych, to w razie choroby, wypadku przy pracy lub urodzenia dziecka możesz nie mieć prawa do wielu świadczeń.

Ponad 42 tys. zaświadczeń A1 o delegowaniu za granicę wydał w 2024 r. roku opolski oddział ZUS. Formularz gwarantuje zatrudnionym i pracodawcom, że nie muszą opłacać składek na ubezpieczenia społeczne w kraju, w którym realizują kontrakt, świadczą pracę bądź usługi.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił informację w sprawie najniższej podstawy wymiaru składek oraz kwot składek na ubezpieczenia społeczne w 2025 r. dla niektórych grup ubezpieczonych.

W 2024 r. przedsiębiorcy mogą już skorzystać z tzw. wakacji składkowych. Uzyskanie zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za grudzień wymaga złożenia wniosku do ZUS w listopadzie. Wniosek można złożyć wyłącznie z profilu płatnika na Platformie Usług Elektronicznych (PUE)/eZUS.

Od listopada mikroprzedsiębiorcy oraz komornicy sądowi będą mogli składać wnioski o zwolnienie z opłacania składek na własne ubezpieczenia społeczne. Zwolnienie może dotyczyć jednego, wybranego przez wnioskodawcę miesiąca w każdym roku kalendarzowym. Zwolnienie nie dotyczy składki na ubezpieczenie zdrowotne ani składek, które przedsiębiorca ma obowiązek opłacać za inne osoby.

Rzecznik ZUS przypomina, że tylko do 25 października 2024 r. szkoły ponadpodstawowe mogą zgłaszać swoich uczniów do olimpiady ZUS „Warto wiedzieć więcej o ubezpieczeniach społecznych”. Na laureatów olimpiady czekają nagrody rzeczowe, indeksy na studia oraz dodatkowe punkty w rekrutacji na wiele uczelni wyższych. Są też nagrody dla szkół. Finał odbędzie się 15 kwietnia 2025 r. 

Od 18 września do 4 października ZUS uruchamia specjalną infolinię w zakresie ulg i umorzeń dla poszkodowanych przedsiębiorców. Przedsiębiorcy, którzy ponieśli straty w wyniku powodzi mogą składać wnioski do ZUS nie tylko o odroczenie terminu płatności składek na ubezpieczenia społeczne lub rozłożenie ich na raty, ale także o umorzenie.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak co roku, udostępnił w czerwcu br ubezpieczonym informacje o stanie ich kont i prognozowanych emeryturach. Każdy ubezpieczony może prawdzić na swoim profilu na PUE ZUS, jaki kapitał zgromadził, jaka emerytura mu "grozi". I może porównać sobie prognozowaną przez ZUS emeryturę z obecnym wynagrodzeniem.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że na początku sierpnia 2024 r. użytkownicy Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS zalogują się do systemu na innym ekranie i będą musieli zmienić hasło. To pierwsza odsłona nowej wersji PUE ZUS, czyli eZUS i krok w kierunku unowocześnienia całego systemu.

Umowy o dzieło, które są jedynym źródłem dochodu, powinny zostać objęte składkami ZUS. Pełne ozusowanie umów zleceń nie budzi kontrowersji ani pracodawców, ani pracowników - powiedziała portalowi Wp.pl ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Jednym z głównych trendów w obszarze cyberprzestępczości jest profesjonalizacja grup przestępczych. Rozwój cyberprzestępczości postępuje w kierunku budowania powiązań o charakterze mafijnym i wykorzystywania zaawansowanych technologicznie rozwiązań, po jakie sięgają służby specjalne. Z tego względu cyberbezpieczeństwo jest coraz częściej dostrzeganym problemem w debacie publicznej.

Opublikowany 23 lutego 2024 r. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków przewiduje zmianę  kategorii ryzyka dla 32 grup działalności, dzięki czemu nastąpi obniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Tylko w przypadku jednej grupy działalności nastąpi wzrost kategorii ryzyka i tym samym wzrost stopy procentowej składki wypadkowej. Zmiany będą obowiązywać od składek należnych za kwiecień 2024 r.

Czym jest pierwsza ocena pracy w służbie cywilnej? Kto dokonuje oceny pracowników? Kto dokonuje oceny pracowników? Co to są obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny? Czy możliwe jest odwołanie do sądu pracy w sprawie oceny pracy pracownika?

Co odróżnia umowę o dzieło od umowy zlecenia bądź umowy o świadczenie usług? Czy decydujące znaczenie ma nazwa umowy? Czy umowę o dzieło trzeba zgłaszać do ZUS i opłacać od niej składki na ubezpieczenie społeczne? Kiedy ZUS może zakwestionować umowę o dzieło?

ZUS w szerokiej kampanii medialnej informuje i przypomina od pewnego czasu, że tylko do 1 stycznia 2024 r. płatnicy składek mogą przekazywać korekty dokumentów rozliczeniowych (ZUS DRA, ZUS RCA, ZUS RSA) za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2021 r. Natomiast korekty tych dokumentów za okres od stycznia 2022 r. są możliwe w ciągu 5 lat od terminu płatności składek za dany miesiąc kalendarzowy. ZUS przygotował też odpowiedzi na 9 najczęściej pojawiających się pytań na ten temat. Wyjaśnia m.in. kwestię ew. sankcji za brak korekt, zasady odzyskiwania nadpłat, czy zmiany dot. korygowania dokumentów od 1 stycznia 2024 r.