Encyklopedia prawa, Stosunek pracy

Podstawą współpracy z wykonawcą może być umowa o świadczenie usług z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Liczy się samodzielność wykonawcy, brak podporządkowania pracowniczego i brak obowiązku osobistego świadczenia pracy. Interpretacja indywidualna Głównego Inspektora Pracy z 21 września 2026 r. (sygn. GIP-GPP.5180.14.2026.4).

Pewna firma planowała zlecać pracownikom magazynu takie zadania, jak kompletację zamówień, pakowanie i przyjmowanie dostaw. Miało to być na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. Nie był robiony grafik, a "pracownicy" sami mieli decydować, czy przyjmą dane zlecenie. PIP w interpretacji indywidualnej nr 10 z 27 sierpnia 2026 r. uznał jednak, że taka organizacja pracy to etat, nie zlecenie.

Zatrudniasz kogoś na umowę zlecenie albo B2B i nie masz pewności, czy PIP nie uzna tego za etat? Teraz możesz zapytać o to wprost Państwową Inspekcję Pracy. PIP podawało, że do 25 sierpnia wpłynęło 9 takich wniosków, ale tylko w 4 przypadkach potwierdzono umowę cywilnoprawną.

Rozwiązanie stosunku pracy z radnym wymaga przeprowadzenia specjalnej procedury, a zgodę na to musi wyrazić rada, której jest członkiem. Niestety rady od lat popełniają w tym zakresie ten sam błąd, a sprawy dotyczące tej problematyki są rozpatrywane przez kolejne sądy.

Czy więzi rodzinne wykluczają podległość będącą cechą charakterystyczną stosunku pracy? Choć Sąd Najwyższy wielokrotnie już odnosił się do zawierania umów o pracę między najbliższymi członkami rodziny, to ZUS pozostaje nieugięty w ich kwestionowaniu.

Można powiedzieć, że nadchodzi rewolucja w Państwowej Inspekcji Pracy – po 20 latach oczekiwań czas na zmiany. Czy to jednak będą zmiany na dobre? Poniżej przedstawiamy stanowisko Głównego Inspektora Pracy Pana Marcina Staneckiego, który wypowiada się w sprawie nowej ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw.

Przyjęto dużą reformę Państwowej Inspekcji Pracy. Na razie na SKRM, ale jednak. Inspektorzy jednak zyskają rewolucyjne uprawnienie - będą mogli stwierdzać istnienie stosunku pracy bez kierowania sprawy do sądu jak dotychczas. To przełom w walce ze śmieciowym zatrudnieniem i realizacja zobowiązań z KPO. Ale i kontrowersja, która wysadziła ostatni projekt. Tym razem zmieniono szczegóły procedury.

Im dalej w las tym gorzej... Trudno powiedzieć, ale spór wokół projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (nowa wersja jest z dnia 28.01.2026 r., dalej jako: projekt) - trwa w najlepsze. Najważniejsza różnica co do poprzednich wersji jest taka, że najpierw ma być wydane polecenie nawiązania stosunku pracy, później ewentualnie decyzja ustalająca stosunek pracy - jeżeli pracodawca nie dostosuje się do polecenia. Co istotne zaproponowano również coś na wzór IIP - indywidualnej interpretacji podatkowej. Ma obowiązywać wniosek kierowany do GIP w spawie wydania indywidualnej interpretacji co do istnienia stosunku pracy, czy też nie, w danej sytuacji faktycznej.

Co z konstytucyjną wolnością pracy, co z wolą stron, co ze swobodą umów z KC, co ze swobodą kształtowania stosunków prawnych - w tym stosunku pracy? W ostatnich tygodniach w Polsce toczą się zażarte dyskusje wokół projektowanej nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Projekt ten, który miał rozszerzyć kompetencje inspektorów pracy, nie został przyjęty na ostatnim posiedzeniu Stałego Komitetu Rady Ministrów. Co jednak ważniejsze – dyskusja wokół tego konkretnego projektu nie kończy się tutaj. W najbliższych tygodniach rządu ponownie podejmie się prac, bo propozycji było wiele, a organizacje pracodawców czekają na zmiany, które mogłyby złagodzić obawy dotyczące pewności prawa i konsekwencji finansowych dla przedsiębiorców, a z drugiej strony związki zawodowe czekają na szerszą ochronę dla zatrudnionych. A co na to wszystko sami zainteresowani? JEST OSTATECZNA DECYZJA PREMIERA [aktualizacja]

Jakie konsekwencje pociągnie za sobą przekształcenie umowy cywilnoprawnej w stosunek pracy, jeśli inspektor PIP się pomyli? Zmieniła się treść projektu, który ma wprowadzać te zmiany, a w planowanych przepisach jest mowa o odszkodowaniu.

Szykuje się reforma Państwowej Inspekcji Pracy: co będzie oznaczała dla pracowników i pracodawców? Na ten moment wiadomo, że rozwiązania mają na celu zapobieganie obchodzeniu prawa i zapewnienie pracownikom realnej ochrony. Reforma ma dwa główne wymiary: organizacyjny – zmiana struktury PIP, wdrożenie narzędzi cyfrowych i standardów kontroli zdalnych; społeczny – budowanie nowego wizerunku inspekcji jako partnera pracowników, a nie instytucji represyjnej. "Główny Inspektor Pracy w rozmowie z money.pl przekonuje, że szykowana na przyszły rok reforma rządowa nie wywoła masowego przekształcania nieprawidłowo zawartych umów w etaty. – Jeżeli ktoś chce zawrzeć umowę doraźną, krótką, jest emerytem, to dlaczego go uszczęśliwiać etatem? – pyta Marcin Stanecki.".

Nie można zastępować umów o pracę umowami zlecenia. Mimo to zdarza się, że pracodawcy zastępują umowy o pracę umowami zlecenia lub traktują je jak uzupełnienie stosunku pracy, co może być potraktowane jako próba obejścia prawa. Za takie praktyki grozi kara grzywny do 30 tys. zł.

Zatrudnienie pracownika na umowie śmieciowej może skończyć się dla pracodawcy karą grzywny w wysokości od 1000 zł do 30000 zł. Kiedy umowa cywilnoprawna wyczerpuje znamiona stosunku pracy i należy zmienić ją na umowę o pracę?

Świadczenie pielęgnacyjne jest jednym ze świadczeń opiekuńczych określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Komu przysługuje po ostatnich zmianach?

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) uznała, że zwrot kosztów ładowania służbowych samochodów elektrycznych przez pracodawcę nie stanowi dodatkowego przychodu dla pracownika.

Spory w sądach pracy trwają zwykle latami. Do momentu otrzymania prawomocnego orzeczenia, szczególnie w dużych miastach (gdzie jest ogromne obłożenie) - trzeba poczekać w zależności od typu sprawy, od 3 do 5 lat, czy nawet czasami dłużej. Oczywiście wynik sprawy i wyrok nie zawsze będzie zadawalający dla każdej ze strony sporu. Stąd też coraz bardziej popularne stają się mediacje, arbitraże czy też  postępowania pojednawcze w sporach z zakresu prawa pracy. Wydaje się, że lepiej skierować sprawę do komisji pojednawczej niż do sądu pracy. Spór będzie zażegnany znacznie szybciej, taniej i w sposób ugodowy.

Polecenie jest jedną z instytucji prawa spadkowego. Na czym polega? Kto może żądać wykonania polecenia?

Kohabitacja jest pojęciem, które stosujemy nie tylko w socjologii. W polityce używa się go w odniesieniu do układu sił rządzących. Czym jest zatem kohabitacja?

Co z umową po śmierci pracodawcy? Ile wynosi odszkodowanie w związku ze śmiercią pracodawcy? Jaka jest odpowiedzialność spadkobierców w razie śmierci pracodawcy? Czym jest zarząd sukcesyjny?

Usługi wsparcia krótkoterminowego w domach pomocy społecznej to rozwiązanie, które ma wspierać rodziny i opiekunów osób zależnych. Kto i na jakich zasadach będzie mógł skorzystać z takiej pomocy?

Kontrakt socjalny to jedno z podstawowych pojęć w pomocy społecznej. Czym jest taka umowa? Kto ją zawiera? Jakie mogą być skutki odmowy zawarcia kontraktu socjalnego?

Usługi sąsiedzkie to nowa forma świadczenia usług opiekuńczych z pomocy społecznej. Od kiedy mogą być świadczone, przez kogo i na jakich zasadach?

Kim jest Senator? Jakie przysługują mu prawie i jakie ma obowiązki? Co z immunitetem? Sprawdź najważniejsze informacje

Kto może zostać posłem? Jakie są zasady sprawowania mandatu? Jak brzmi ślubowanie? Prezentujemy najważniejsze informacje.

Dieta parlamentarna jest ściśle związana z wykonywaniem obowiązków przez posłów i senatorów. Ile wynosi dieta parlamentarna? Jakie przepisy określają wypłatę tych środków?