Tematy - Encyklopedia prawa, Stosunek pracy - INFOR.PL

Wiele osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych de facto wykonuje pracę, która nosi cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. W takiej sytuacji można wystąpić z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Kwestię przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę reguluje przepis art. 23(1) Kodeksu pracy. W przypadku przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę, pracownik może w terminie 2 miesięcy od powyższego zdarzenia, bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy.

W celu wsparcia nauczycieli w realizacji ich obowiązków ustawodawca stworzył instytucję asystenta nauczyciela. Mimo że asystent nauczyciela musi posiadać kwalifikacje wymagane od nauczyciela w szkole podstawowej i wykonywać zadania wyłącznie pod kierunkiem nauczyciela, którego wspiera, jego stosunek pracy reguluje Kodeks pracy.

Rozwiązanie stosunku pracy rodzi po stronie pracodawcy szereg obowiązków. Zakres obowiązków pracodawcy związanych z rozwiązaniem stosunku pracy uzależniony jest od tego, czy rozwiązanie następuje w trybie zwykłym, czy w trybie szczególnym.

W kodeksie cywilnym znajdują się regulacje dotyczące wad oświadczenia woli, o których zapomina się bardzo często, a które mogą zachodzić przy dokonywaniu zmian dotyczących stosunków pracy.

Przywrócony do pracy może zostać zarówno pracownik, któremu pracodawca niezgodnie z przepisami wypowiedział umowę o pracę, jak i pracownik, który został zwolniony z pracy dyscyplinarnie. Jednak prawo do przywrócenia do pracy zależy od rodzaju umowy o pracę. Nie każda bowiem wadliwie rozwiązana umowa o pracę uprawnia pracownika do przywrócenia do pracy.

Ze sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy wynika, że inspektorzy pracy przeprowadzili w 2014 r. 90,1 tys. kontroli u ponad 72,7 tys. pracodawców. PIP wydała 8,1 tys. decyzji nakazujących wypłatę wynagrodzeń lub innych świadczeń ze stosunku pracy, na łączną kwotę 171,4 mln zł.

Kodeks pracy nie zawiera szczegółowej regulacji poświęconej mianowaniu. W tym zakresie odsyła do innych aktów prawnych regulujących prawa i obowiązki poszczególnych grup zawodowych. Nawiązanie stosunku pracy na podstawie mianowania może nastąpić tylko wtedy, gdy przewidują to przepisy prawa, np. ustawa o pracownikach samorządowych, czy Karta Nauczyciela.

Przepisy prawa pracy nie zawierają wyraźnego zakazu wystawiania weksli w stosunkach pracy. Pracodawcy często korzystają z takiego zabezpieczenia, w szczególności przy powierzeniu pracownikowi mienia z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się. Jednak zdaniem Sądu Najwyższego posługiwanie się wekslem do zabezpieczenia roszczeń pracodawcy wobec pracowników jest niezgodne z prawem. Stanowisko to podzielają także resort pracy i PIP.

Jeśli pracodawca zatrudnia pracowników na podstawie umowy o prace, powinien zawrzeć w tym dokumencie elementy wymagane przepisami prawa pracy. Sprawdź, co musi znajdować się w umowie o pracę.

Podpisanie umowy o pracę to nie tylko formalność. Postanowienia zawarte w umowie nawiązującej stosunek pracy są niezwykle istotne z punktu widzenia pracodawcy i pracownika. Na co należy zwrócić szczególną uwagę?

Obliczenie okresu zatrudnienia stanowi kluczową rolę przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi. Zgodnie z Kodeksem pracy ma prawo do 20 bądź 26 dni urlopu na rok w zależności od okresu zatrudnienia. Do tego okresu wlicza się także wszystkie poprzednie stosunki pracy oraz okresy pobierania nauki.

Podpisanie umowy o pracę oznacza nawiązanie stosunku pracy. Pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Na co należy zwrócić uwagę przy podpisywaniu umowy o pracę?

Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę nie powoduje, że nowy pracodawca staje się z mocy prawa stroną w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Sąd Najwyższy wydał w tej sprawie uchwałę dnia 6 maja 2015 r. (III PZP 2/15).

Telepraca – zgodnie z treścią kodeksu pracy – polega na regularnie wykonywanej pracy poza zakładem pracy, przy wykorzystywaniu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Jakie dodatkowe obowiązki ciążą na pracodawcy wobec telepracownika?

Umowa o pracę na czas nieokreślony to wymarzona forma zatrudnienia dla etatowych pracowników. Z drugiej strony, w opinii pracodawców, jest ona często traktowana jako zło konieczne, którego chcieliby jak najdłużej unikać. Jakie są plusy, a jakie minusy bezterminowego zatrudnienia tj. umowy na czas nieokreślony?

Podstawowe obowiązki pracodawcy zawarte są w szczególności w art. 94 i art. 97 Kodeksu pracy. W razie naruszenia obowiązków przez pracodawcę pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracodawcy. Uprawniony jest również do żądania odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Podstawowe obowiązki pracownika zawiera art. 100 Kodeksu pracy. Bardzo ważny jest również art. 211 Kodeksu pracy, który traktuje o obowiązkach pracownika związanych z zasadami bhp. Jakie kary można nałożyć na pracownika w razie naruszenia podstawowych obowiązków?

Zakres zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest z reguły opisywany bardzo ogólnie. Czy zatem sam fakt wyboru przez byłego Pracownika tego samego PKD co były Pracodawca na pewno stanowi złamanie zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy?

Podporządkowanie autonomiczne pracownika nie zostało – jak dotąd – zdefiniowane w kodeksie pracy. Pojęciem podporządkowania autonomicznego (samodzielnego, niezależnego) chętnie posługują się sądy powszechne. Czym jest i kogo dotyczy podporządkowanie autonomiczne? Czym różni się podporządkowanie pracownicze od autonomicznego?

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie umowy o pracę następuje albo z dniem zawarcia tej umowy albo w terminie późniejszym, który został wskazany w kontrakcie. Ustalenie, kiedy następuje nawiązanie stosunku pracy ma decydujące znaczenie dla wymiaru posiadanych uprawnień pracowniczych, m.in. urlopu wypoczynkowego.

Zatrudnienie pracownika wiąże się z nawiązaniem specyficznej więzi między pracodawcą a pracownikiem. Taką zależność nazywa się stosunkiem pracy. Umowa o pracę jest podstawą nawiązania każdego stosunku pracy.

Umowa o pracę – zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie pracy - stanowi, obok wyboru, mianowania powołania oraz spółdzielczej umowy o pracę, podstawę nawiązania stosunku pracy. Warto pamiętać, że dzień podpisania umowy o pracę nie musi być jednocześnie dniem nawiązania stosunku pracy.

Odwołanie z funkcji dyrektora szkoły nie wiąże się z rozwiązaniem stosunku pracy, a jedynie z jego przekształceniem.

Zgodnie z Kodeksem pracy wypłata ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy jest możliwa, gdy stosunek pracy z danym pracownikiem zostaje rozwiązany lub wygasa, a nie został wykorzystany przysługujący pracownikowi urlop wypoczynkowy.

Pracodawca w miarę możliwości powinien ponownie zatrudnić pracownika, jeśli zgłosi on swój powrót do pracy niezwłocznie po zakończeniu choroby. Jakie okoliczności muszą być spełnione oraz kiedy pracodawca może nie zatrudnić pracownika ponownie?

Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Odstępstwem od zasady jest termin dochodzenia niektórych roszczeń przez pracodawcę.

Powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy to uprawnienie przysługujące zatrudnionym na innej podstawie niż umowa o pracę, jeśli warunki w jakich wykonują świadczenie odpowiadają stosunkowi pracy. Roszczenie to ma przeciwdziałać niezgodnemu z prawem zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi.

Powództwo o ustalenie istnienie lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa wymaga wykazania przez powoda jego interesu prawnego. O jaki interes dokładnie chodzi?

Kim jest rezydent a kim nierezydent?

Kodeks cywilny nie zawiera ustawowej definicji zdolności prawnej. Definicji, którymi posługuje się doktryna prawnicza jest kilka.

Zdarzają się sytuacje, w których pracownik w czasie pracy zmuszony jest wykonać czynności, które wynikają z sytuacji prywatnych. Przepisy prawa pracy określają, w jakich przypadkach pracodawca zobowiązany jest zwolnić pracownika od pracy i kiedy przysługuje mu z tego tytułu wynagrodzenie, a kiedy pracownik wynagrodzenia nie otrzyma.

Czy dopuszczalne jest poddawanie pracownika biurowego jednostki samorządowej częstszym badaniom okresowym, niż jest to przewidziane dla pozostałych pracowników? Czy pracodawca może skierować takiego pracownika na badania okresowe bez jego zgody?

Negocjacje bez ogłoszenia to tryb udzielenia zamówienia publicznego, w którym zamawiający negocjuje warunki umowy w sprawie zamówienia publicznego z wybranymi przez siebie wykonawcami, a następnie zaprasza ich do składania ofert.

Negocjacje z ogłoszeniem to tryb udzielenia zamówienia publicznego, w którym, po publicznym ogłoszeniu o zamówieniu, zamawiający zaprasza wykonawców dopuszczonych do udziału w postępowaniu do składania ofert wstępnych niezawierających ceny, prowadzi z nimi negocjacje, a następnie zaprasza ich do składania ofert.

Obligacje przychodowe mogą przyznawać obligatariuszowi prawo do zaspokojenia swoich roszczeń z pierwszeństwem przed innymi wierzycielami emitenta: 1) z całości albo z części przychodów lub z całości albo części majątku przedsięwzięć, które zostały sfinansowane ze środków uzyskanych z emisji obligacji, lub 2) z całości albo z części przychodów z innych przedsięwzięć określonych przez emitenta.

Podatek dochodowy w formie karty podatkowej, wynikający z decyzji naczelnika urzędu skarbowego o zastosowaniu tej formy opodatkowania, podatnik obniża o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconej w roku podatkowym, zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, o ile nie została odliczona od podatku dochodowego.

Umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym może przewidywać, że w celu jej wykonania podmiot publiczny i partner prywatny zawiążą spółkę kapitałową, spółkę komandytową lub komandytowo-akcyjną. Podmiot publiczny nie może być komplementariuszem.

Pożyczka hipoteczna to jeden z bankowych produktów hipotecznych. Jest udzielana pod zastaw nieruchomości (pożyczkobiorca musi posiadać prawo własności tej nieruchomości), jak również działki, o ile stanowi ona własność pożyczkobiorcy. Pożyczkę można przeznaczyć na dowolnie wybrany cel, także konsumpcyjny, ponadto nie musi on wiązać się z zabezpieczeniem.

Posiadacze książeczek mieszkaniowych, które zostały założone do 23 października 1990 r., mają prawo do tzw. premii gwarancyjnej.

Przetarg nieograniczony to tryb udzielenia zamówienia publicznego, w którym w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie o zamówieniu oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy.

Przetarg ograniczony to tryb udzielenia zamówienia publicznego, w którym, w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie o zamówieniu, wykonawcy składają wnioski o dopuszczenie do udziału w przetargu, a oferty mogą składać wykonawcy zaproszeni do składania ofert.

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych mianem przychodu określamy uzyskany bądź należny wpływ wartości pochodzący z: pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia; działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia; działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

Licytacja elektroniczna to tryb udzielenia zamówienia publicznego, w którym za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej, umożliwiającego wprowadzenie niezbędnych danych w trybie bezpośredniego połączenia z tą stroną, wykonawcy składają kolejne korzystniejsze oferty (postąpienia), podlegające automatycznej klasyfikacji.

Mianem venture capital określamy typ funduszu, który inwestuje swoje środki w małe, mikro i średnie przedsiębiorstwa dysponujące innowacyjnym produktem, innowacyjną metodą lub usługą – niezweryfikowanymi przez rynek, a co za tym idzie nie przysparzającymi ryzyka niepowodzenia. Często venture capital tłumaczy się jako kapitał ryzyka.

Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym również, gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych. Opodatkowaniu tym podatkiem podlegają również przychody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze - realizowanych poza działalnością gospodarczą (tzw. najem prywatny).

Mianem rynku giełdowego określamy miejsce, w którym dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży instrumentów finansowych; stanowi on formę rynku kapitałowego. Przedmiotem obrotu giełdowego mogą być papiery wartościowe (giełdy papierów wartościowych) oraz towary np. ropa naftowa (giełdy towarowe). Nadzór nad rynkiem giełdowym sprawuje Komisja Papierów Wartościowych i Giełd.

Encyklopedia prawa, Stosunek pracy

Jak ustalić istnienie stosunku pracy?

Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę - art. 23 (1) k.p.

Zatrudnienie asystenta nauczyciela - kwalifikacje, stosunek pracy

Obowiązki pracodawcy związanie z rozwiązaniem stosunku pracy

Podstęp a zmiana stosunku pracy nauczyciela

Kiedy pracownik może zostać przywrócony do pracy?

Wyniki kontroli PIP za 2014 r.

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie mianowania

Weksel w prawie pracy

Co powinno znajdować się w umowie o pracę?

Podpisanie umowy o pracę - na co zwrócić uwagę?

Okres zatrudnienia przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego

Co należy wiedzieć przy podpisaniu umowy o pracę?

Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę a umowa o zakazie konkurencji - SN

Obowiązki pracodawcy wobec telepracownika

Umowa na czas nieokreślony - wymarzona forma zatrudnienia?

Podstawowe obowiązki pracodawcy zawarte w Kodeksie pracy

Podstawowe obowiązki pracownika zawarte w Kodeksie pracy

Wybór PKD jako złamanie zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Podporządkowanie autonomiczne pracownika

Kiedy następuje nawiązanie stosunku pracy?

Jak zatrudnić pracownika?

Umowa o pracę jako podstawa nawiązania stosunku pracy

Odwołanie z funkcji a rozwiązanie stosunku pracy

Kiedy Kodeks pracy umożliwia wypłatę ekwiwalentu za urlop?

Ponowne zatrudnienie po długotrwałej chorobie

Przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy

Powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy

Interes prawny przy powództwie o ustalenie

Nierezydent a rezydent

Co to jest zdolność prawna-czy można ją utracić lub się jej zrzec?

Załatwianie spraw osobistych w czasie pracy

Częstsze badania okresowe

Negocjacje bez ogłoszenia

Negocjacje z ogłoszeniem

Obligacje przychodowe

Obniżenie podatku dochodowego w formie karty podatkowej o składkę na ubezpieczenie zdrowotne

Partnerstwo publiczno-prywatne w formie spółki

Pożyczka hipoteczna

Premia gwarancyjna

Przedsięwzięcie w rozumieniu ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym

Przetarg nieograniczony

Przetarg ograniczony

Przychody z wykonywania wolnego zawodu i przychody z nimi zrównane [w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych]

Przychody ze stosunku pracy i przychody z nimi zrównane [w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych]

Przychód [zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych]

Licytacja elektroniczna

Venture capital

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Rynek giełdowy