Gmina, Alkohol

31 sierpnia minął termin związany z reformą systemu planowania przestrzennego i uchwalaniem planów ogólnych gmin. Nie oznacza to jednak, że inwestycje w gminach, które nie zdążyły przyjąć dokumentu, zostaną wstrzymane. Kluczowe znaczenie mają obowiązujące plany miejscowe oraz wcześniej wydane decyzje o warunkach zabudowy.

Bezpieczeństwo energetyczne coraz mocniej dotyczy polskiej wsi, a wraz z rozwojem farm wiatrowych i fotowoltaiki rośnie znaczenie właścicieli gruntów. Co mogą zyskać na inwestycjach OZE, ile mogą zarabiać gminy i dlaczego własna produkcja energii staje się ważna dla gospodarstw rolnych, firm oraz lokalnej infrastruktury?

Do 31 sierpnia 2026 roku gminy muszą uchwalić plany ogólne. Tymczasem w wielu samorządach prace są jeszcze na wczesnym etapie. Co to oznacza dla właścicieli działek i inwestorów? Kluczowa data jest coraz bliżej, a brak planu ogólnego może utrudnić uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy.

W dniu 31 sierpnia 2026 r. mija termin na uchwalenie przez wszystkie gminy w Polsce nowego dokumentu planistycznego – tzw. planu ogólnego gminy, który zastąpi dotychczasowe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W związku z ww. reformą planowania przestrzennego – już niebawem, bo od 1 września 2026 r. – miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne z uchwalanymi przez gminy planami ogólnymi, a tym samym – gminy będą mogły uniemożliwić właścicielowi nieruchomości np. budowę domu na działce, która w ww. planie ogólnym zostanie zlokalizowana w strefie objętej zakazem zabudowy. Właściciele nieruchomości mają teraz ostatnią szansę, na wystąpienie do gminy w sprawie swoich nieruchomości.

Dla oceny kwalifikowalności wydatków z dotacji celowej na zadania sportowe, w tym na licencje klubowe i składki członkowskie) jest ich bezpośredni związek z realizacją celu oraz poniesienie ich w okresie obowiązywania umowy o udzielenie dotacji. Tak wynika z wyjaśnień Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu. Zdaniem RIO sam fakt, że okres obowiązywania licencji sportowej wykracza poza termin realizacji zadania publicznego, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że dotacja została przeznaczona na cel niezwiązany z zadaniem.

Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej pozytywnie ocenia uporządkowanie zasad dotyczących obrony cywilnej, ale ostrzega przed przerzucaniem na samorządy kosztów nowych obowiązków. ZGWRP wskazuje, że projekt rozporządzenia nakłada na gminy szereg zadań związanych m.in. z ewidencją, dokumentacją, doręczaniem i przechowywaniem dokumentów, podczas gdy w OSR przyjęto, że regulacja nie wywoła skutków finansowych i organizacyjnych po stronie JST. Samorządowcy domagają się m.in. jasnych zasad finansowania, elektronizacji procedur, dłuższych terminów oraz 90-dniowego vacatio legis.

Darmowa opieka w domu dla seniorów po 65. roku życia coraz bliżej. Nowe świadczenie to przełomowy program, który ma pomóc osobom starszym dłużej pozostać we własnym domu i odciążyć ich rodziny. System wsparcia obejmie m.in. pomoc w codziennych obowiązkach, organizacji wizyt lekarskich czy opiece nad samotnymi seniorami. Program ma ruszyć jeszcze w 2026 roku, ale nie każdy otrzyma pomoc. Sprawdź, kto będzie mógł skorzystać ze wsparcia i jakie warunki trzeba będzie spełnić.

Od maja 2025 r. w Sejmie trwają prace nad poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz ustawy o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych, który ma zlikwidować problem „wyprzedaży” mieszkań komunalnych należących do zasobów gmin. Proponowanym rozwiązaniem jest likwidacja uprawnienia rad gmin do stosowania bonifikat przy sprzedaży lokali mieszkalnych, co ma zmusić samorząd do wyceniania mienia po wartości rynkowej lub pozostawienia go w zasobie mieszkaniowym. Jako, że gminy nierzadko udzielały bonifikat sięgających nawet 80, 90 czy 98% wartości nieruchomości – dla wielu rodzin o niższych dochodach, wprowadzenie takiej zmiany, może oznaczać brak możliwości wykupu na własność wynajmowanego mieszkania. Do projektu zgłoszono jednak poprawki.

Farmy wiatrowe i instalacje fotowoltaiczne coraz mocniej zmieniają polską wieś. Dla mieszkańców nie chodzi jednak wyłącznie o produkcję zielonej energii. W grę wchodzą także wieloletnie dochody z dzierżawy gruntów, wpływy podatkowe dla gmin i pieniądze, które mogą wracać do lokalnych społeczności w postaci dróg, szkół czy infrastruktury. Co dokładnie może zyskać wieś na transformacji energetycznej i dlaczego bezpieczeństwo energetyczne zaczyna się również lokalnie?

Większość gmin pomaga dopiero wtedy, gdy ktoś zgłosi potrzebę wsparcia. Najnowszy raport NIK pokazuje, że w żadnej z kontrolowanych gmin nie działa system identyfikowania samotnych i wykluczonych seniorów. To oznacza, że wiele osób starszych może przez długi czas pozostawać bez jakiejkolwiek pomocy.

Rodzice dorosłych dzieci, które wyprowadziły się z domu, coraz częściej składają skargi na decyzje gmin odmawiających im zwolnienia z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), uważa, że takie praktyki mijają się z celem ustawy o Karcie Dużej Rodziny i powinny zostać zmienione. O przedstawienie swojego stanowiska w sprawie poproszono MRPiPS.

9,5 tys. zwolnień lekarskich z kodem C w 2024 r. i liczba ta rośnie z każdym rokiem. W pierwszej połowie 2025 r. było już 5 tys. zwolnień z powodu nadużycia alkoholu. Kontrola trzeźwości pracowników powinna odbywać się standardowo, a nie dopiero po incydencie – wypadku, szkodzie, zgłoszeniu.

Czy senior musi mieć aplikację, by skorzystać z bonu senioralnego 2026? Nowe świadczenie ma objąć osoby po 65. roku życia z dochodem do 3410 zł miesięcznie i zapewniać pomoc opiekuńczą w miejscu zamieszkania, a nie wypłatę pieniędzy. Gotowe aplikacje do obsługi bonu już istnieją, ale są tworzone głównie dla gmin i podmiotów, które będą organizować usługi.

Ustawienie ogródka gastronomicznego na pasie drogi publicznej sprawia, że staje się on nieruchomością związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednak kto musi z tego tytułu uiścić podatek? Czy decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego przenosi obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na przedsiębiorcę?

Do sądów administracyjnych od lat trafiają spory dotyczące wystawiania zaświadczeń potwierdzających okresy pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Choć ich rozstrzygnięcia dotyczące tej tematyki są w ostatnim czasie jednolite, nowe spory wciąż się rodzą.

Od 1 stycznia 2027 r. akcyza na alkohol w Polsce wzrośnie – i to niezależnie od tego, czy rząd zdąży przeforsować swój najnowszy projekt. Obowiązująca od 2022 r. akcyzowa mapa drogowa już dziś przewiduje na ten rok kolejną podwyżkę, a Ministerstwo Finansów chce ją znacząco pogłębić. Jedyną realną niewiadomą pozostaje skala – bo nad nową ustawą wciąż wisi cień prezydenckiego weta.

Niewielu właścicieli nieruchomości jest świadomych, że wykonanie przydomowego tarasu lub podjazdu samochodowego (którego podłoże zostało np. zabetonowane) – jeżeli wystąpią określone w ustawie przesłanki w zakresie wyłączenia określonej powierzchni nieruchomości z tzw. powierzchni biologicznie czynnej, a powierzchnia nieruchomości przekracza ustawowy próg – może wiązać się z koniecznością ponoszenia cyklicznej opłaty, jaką jest opłata za tzw. zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Potocznie bywa ona określana „podatkiem” od deszczu, ale w związku z tym, że obowiązek jej ponoszenia – zgodnie z prawem wodnym – uzależniony jest m.in. od wielkości nieprzepuszczalnej (dla wód opadowych), utwardzonej, powierzchni nieruchomości – można określić ją również „podatkiem” od tarasu czy podjazdu samochodowego.

Gmina ma obowiązek finansować zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju także w przypadku dziecka poniżej 2,5 roku. Brak ujęcia dziecka w SIO nie znosi tego obowiązku.

Czy przepisy chroniące wynagrodzenie za pracę powinny się zmienić? Choć wiele podmiotów, w tym resort pracy, jest temu przeciwnych, to jednocześnie coraz więcej postuluje alarmuje o konieczności zmian. Padły konkretne liczby.

W dniu 14 kwietnia 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, który od 1 stycznia 2027 r. wprowadza istotne ograniczenia w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, a konkretnie – w zakresie podmiotów, które są uprawnione do uzyskania decyzji WZ. Projekt został następnie przekazany do Sejmu, gdzie spotkał się z uznaniem sejmowej Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. To już kolejna (w ostatnim czasie) duża zmiana w zakresie zasad ustalania warunków zabudowy – od 1 stycznia 2026 r. bowiem nie uzyska się już bezterminowej decyzji o warunkach zabudowy.

Czy sprzedaż alkoholu w butelkach o pojemności poniżej 300 ml przyczynia się do rozwoju uzależnień? Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista, jednak jedno jest pewne – tzw. małpki są istotnym problemem nie tylko w tym kontekście, ale również komunalnym i finansowym. Czy jest szansa na to, by regulacje prawne wyeliminowały je z rynku?

Podczas posiedzenia Rady Ministrów, które odbyło się w dniu 14 kwietnia 2026 r., rząd zdecydował o wydłużeniu ważnego dla właścicieli nieruchomości (oraz gmin) terminu w zakresie reformy planowania przestrzennego. Jeżeli ww. nowelizacja ostatecznie wejdzie w życie – nowy dokument planistyczny, jakim jest plan ogólny, który zastąpi studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego – każda gmina w Polsce, będzie musiała uchwalić do 31 sierpnia 2026 r.

Wczesna wiosna to dla gmin dobry moment na przeprowadzenie kontroli nieruchomości wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe i przydomowe oczyszczalnie ścieków. Podnoszący się poziom wód gruntowych, roztopy i wyjście inspektora „w teren” przed sezonem urlopowym tworzą splot okoliczności, który sprzyja wykrywaniu nieprawidłowości. Tymczasem wielu właścicieli szamb nie jest świadomych, jak rozległe uprawnienia ma urzędnik i jak łatwo narazić się na mandat lub grzywnę. Poniżej wyjaśniamy, czego spodziewać się po kontroli i jak się do niej przygotować.

W gminach ruszają wiosenne kontrole. Chodzi o nielegalne podłączenia do sieci, za które grozi nawet 10 tys. zł kary. Kto powinien mieć się na baczności, a najlepiej jak najszybciej usunąć niezgodne z obowiązującymi przepisami instalacje? Sprawa jest prosta, a jednak wielu mieszkańców jest zaskoczonych.

Wielu przedsiębiorców płaci najwyższy podatek od nieruchomości już od chwili zakupu gruntu pod inwestycję. Często jest to bezpodstawne. Prawidłowe rozumienie pojęcia zajęcia gruntu, poparte orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, może przynieść firmie realne oszczędności, a nawet umożliwić odzyskanie nadpłat za poprzednie lata.