Opieka nad dzieckiem, Kodeks pracy

Jak rozliczyć czas pracy pracownika w przypadku święta wypadającego w sobotę? Jakie są obowiązki pracodawcy i prawa pracownika z tym związane? Dlaczego święto w sobotę powoduje obniżenie wymiaru czasu pracy? Jak obliczyć wymiar czasu pracy w sierpniu i grudniu 2026 roku? Do kiedy należy wyznaczyć dzień wolny za święto w sobotę? Czy dzień wolny za święto można podzielić na godziny? Co jeżeli dzień wolny za święto w sobotę koliduje z terminem urlopu wypoczynkowego lub zwolnienia lekarskiego? Co grozi pracodawcy za nieprawidłowe rozliczenie święta w sobotę? Na te i inne pytania odpowiada Karolina Woźniczka, starsza specjalistka ds. kadr i płac w Meritoros SA.

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Ma on charakter coroczny, płatny i niezbywalny, co oznacza, że pracownik nie może się go zrzec, a pracodawca ma obowiązek prawidłowo go udzielać. Naruszenie przepisów urlopowych, w szczególności nieudzielenie pracownikowi przysługującego urlopu, może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową pracodawcy i karą grzywny. Jakie zasady udzielania i wykorzystywania urlopu wypoczynkowego obowiązują w 2026 roku?

Staż pracy pracowników, to źródło stałych konfliktów w firmach. Pracownik ma 7 lat stażu pracy i zarabia miesięcznie 1000 zł mniej od starszego pracownika (16 lat stażu). Pracownik doświadczony zarabia o 1000 zł więcej. Ale obaj wykonują te same czynności i na tak samo wysokim poziomie. Jest tu dyskryminacja, czy nie? Albo odwrotna sytuacja. Pracownik ma staż pracy o np. 9 lat więcej od kolegów (na tym samym stanowisku pracy). Ale zarabia tyle samo co oni. Co zrobi sąd z pozwami pracowników domagających się wyrównania pensji?

Tysiące Polaków mogą zyskać dodatkowe lata stażu pracy. Wystarczy zdobyć odpowiednie zaświadczenie z ZUS. To efekt ważnych zmian w Kodeksie pracy, które pozwolą doliczyć wcześniej pomijane okresy zatrudnienia m.in. zlecania i działalność gospodarczą. Żeby jednak do tego doszło trzeba złożyć wniosek o zaświadczenie do ZUS. Bez tego dokumentu dodatkowe miesiące lub nawet lata pracy po prostu przepadną.

Nowe przepisy w Kodeksie pracy dotyczące stażu pracy weszły w życie w styczniu i maju 2026 roku. Sektor publiczny objęły z początkiem roku, a prywatne firmy 1 maja 2026 r. Wprowadziły rewolucyjne zmiany w naliczaniu stażu pracy, dzięki którym wielu zatrudnionych uzyska dodatkowe pieniądze i inne korzyści. Pracownik ma coraz mniej miesięcy na udokumentowanie dłuższego stażu pracy.

Obowiązkowe szkolenia dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej, zakaz publikacji wizerunku dzieci i zdrowe żywienie – takie zmiany przewiduje ustawa, która trafiła do Senatu. Nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 ma zapewnić najmłodszym jak najlepsze warunki rozwoju.

Już nie wystarczy reagować na mobbing czy dyskryminację, gdy do nich dojdzie. Na podpis Prezydenta czeka ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego, zgodnie z którą pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 osób będą musieli opracować i wdrożyć szczegółowe procedury zapobiegające naruszaniu godności pracowników, dyskryminacji oraz mobbingowi.

Rodzice dzieci do 4., a nawet 8. roku życia mogą ubiegać się o pracę zdalną całkowitą lub hybrydową na preferencyjnych zasadach. Gwarantuje to Kodeks pracy. Ile dni pracy zdalnej przysługuje rodzicom małych dzieci? Czy pracodawca musi zaakceptować wniosek?

Wniosek o przerwy na karmienie może złożyć pracownica karmiąca dziecko piersią. Zgodnie z Kodeksem praca od 4 do 6 godzin dziennie daje możliwość skorzystania z jednej przerwy, a praca powyżej 6 godzin z dwóch. Jak długie są przerwy na karmienie? Czy można je łączyć? Jak napisać wniosek o przerwy na karmienie? Pobierz i wydrukuj wzór pisma.

Państwo otworzyło pracownikom drzwi do większej liczby dni wolnych, ale jednocześnie rozbudowało katalog zasad regulujących ich wykorzystanie. Nowelizacja przepisów work-life balance przyniosła więcej możliwości odpoczynku, ale jednocześnie sprawiła, że korzystanie z nich wymaga znacznie większej orientacji w przepisach. Łatwo bowiem przeoczyć, które wolne jest płatne, które przepada z końcem roku, a które trzeba zgłosić z wyprzedzeniem.

Wakacje to okres częstych wyjazdów dzieci, czasami również z innymi osobami niż rodzice. Dzieci, które wyjeżdżają z babcią, dziadkiem, ciocią, wujkiem czy innymi osobami, muszą mieć ze sobą upoważnienie. Rodzice przygotowują takie pismo i najlepiej, aby podpisali je wspólnie. Pobierz i wydrukuj gotowy wzór.

Na opiekę nad chorym dzieckiem rodzic otrzymuje zwolnienie lekarskie. Ile dni w ciągu roku przysługuje? Ile płatne jest zwolnienie na dziecko? Do ilu lat dziecka jest wystawiane? Co w przypadku, gdy drugi rodzic nie pracuje?

Mediacja uchodzi za szybki i skuteczny sposób rozwiązywania sporów w miejscu pracy. Czy jednak sprawdza się również tam, gdzie problemem nie jest zwykły konflikt, lecz mobbing? W relacji naznaczonej presją i nierównowagą stron granica między realnym rozwiązaniem a pozorem sprawiedliwości bywa wyjątkowo cienka.

Rodzice dzieci chorych onkologicznie i przewlekle otrzymają nawet 120 dni zasiłku opiekuńczego rocznie – dwukrotnie więcej niż obecnie. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zgłosiło projekt ustawy wydłużający o 60 dni okres zwolnienia. Bez dodatkowych wniosków, bez listy chorób – wystarczy zaświadczenie lekarskie.

Zasadnicza część nowelizacji z 11 marca 2026 r. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kodeksu pracy oraz niektórych innych ustaw, ma wejść w życie 8 lipca br. Skutkiem tych zmian będzie przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy nowych uprawnień, które pozwolą jej na stwierdzanie istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej. Istotnie wzrosną też grzywny dla pracodawców,. Będzie to miało zauważalne skutki dla wszystkich przedsiębiorców prowadzących współpracę na podstawie umów cywilnoprawnych i B2B. Co prawda Prezydent RP podpisał tę nowelizację, jednocześnie kierując ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej – ale nie wstrzymuje to wejścia w życie nowych przepisów.

Kończysz pracę i masz niewykorzystany urlop? Od 2026 r. przepisy Kodeksu pracy precyzyjnie określają termin jego wypłaty. W jednych przypadkach pieniądze trafią na konto razem z ostatnią pensją, w innych trzeba będzie poczekać nawet do 10 dni. Od czego to zależy i kiedy pracodawca musi zapłacić?

Masz umowę na czas określony? Możesz zmienić na czas nieokreślony. Daje największe poczucie bezpieczeństwa w zatrudnieniu. Napisz wniosek do pracodawcy. Jest jeden warunek ustanowiony w Kodeksie pracy.

Wiele pracowników myśli, że tzw. benefity - korzyści pozapłacowe, należą się bezwzględnie. Okazuje się jednak, że przepis art. 16 Kodeksu Pracy zawiera jedno sformułowanie, które całkowicie zmienia perspektywę. Czy zatem pracownik może mieć roszczenie o korzyści pozapłacowe? Z analizy przepisów wynika ciekawy wniosek, podobnie jak z raportu dot. benefitów o charakterze żywnościowym, na który decyduje się coraz więcej pracodawców.

Miejmy nadzieję, że jeszcze w tym roku wejdą w życie znowelizowane przepisy kodeksu pracy dotyczące skuteczniejszej ochrony pracowników przed mobbingiem, dyskryminacją i innymi formami przemocy w miejscu pracy. Nowe przepisy mają wdrożyć prostszą i bardziej transparentną definicję mobbingu, ujednolicają formy nękania, wprowadzają tzw. "model racjonalnej ofiary", zgodnie z którym ocena zachowania będzie dokonywana nie tylko z perspektywy subiektywnych odczuć pracownika, lecz także przy uwzględnieniu obiektywnych okoliczności sprawy. Podwyższeniu ulegnie minimalne zadośćuczynienie za mobbing i wprowadzona zostanie lepsza ochrona przed działaniami odwetowymi. Miało miejsce już I czytanie w Sejmie - czas na kolejny ruch.

Coraz więcej ojców korzysta z urlopu rodzicielskiego, a coraz mniej z ojcowskiego. Dane ZUS zaskakują - nagła zmiana nastąpiła w 2023 r. Ile płatny jest urlop rodzicielski? Co zmieniło się w przepisach prawa pracy? Dlaczego panowie przestają brać 2-tygodnie w 100% płatnego urlopu ojcowskiego?

Urlop wychowawczy w 2026 r. udzielany jest na dotychczasowych zasadach. Co to jest? Ile trwa? Do kiedy można z niego skorzystać? Czy jest płatny? Co w przypadku zajścia w ciążę podczas urlopu wychowawczego? Jak urlop ten wpływa na wymiar urlopu wypoczynkowego? czy w czasie urlopu wychowawczego można posyłać dziecko do przedszkola? Czy można przerwać urlop? Czy zalicza się go do okresu składkowego? Pobierz wzór wniosku.

Jakie zmiany w Kodeksie pracy obowiązują od 27 stycznia 2026 r.? Chodzi o wprowadzenie postaci papierowej lub elektronicznej składania dokumentów uregulowanych w prawie pracy. Zmieniły się również zasady wypłaty ekwiwalentu urlopowego. Co trzeba wiedzieć?

Zwolnienie na dziecko czyli 2 dni opieki w roku kalendarzowym - takie uprawnienie wynika z przepisów Kodeksu pracy. Kto może z niego skorzystać w 2026 roku?

Pracujący rodzic ma prawo do opieki na dziecko zdrowe. Uprawienie to wynika z art. 188 Kodeksu pracy. Czy każdy rodzic ma 2 dni wolne na wspólne dziecko? Do jakiego wieku dziecka można korzystać z opieki? Jak napisać wniosek? Podajemy przykłady.

W dniu 17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, przedłożony przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. 26 lutego br projekt ten został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. Celem tej nowelizacji jest skuteczniejsza ochrona pracowników przed mobbingiem, dyskryminacją i innymi formami przemocy w miejscu pracy. Nowe przepisy mają być bardziej zrozumiałe i łatwiejsze do stosowania w praktyce. Mają wzmocnić pozycję prawną ofiar mobbingu, a jednocześnie zapewnić pracodawcom ochronę przed nieuzasadnionymi zarzutami. Nowelizacja wprowadzi do kodeksu pracy minimalne zadośćuczynienie za mobbing. Będzie ono wynosić co najmniej sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 roku będzie to kwota 28 836,- zł.