Opieka nad dzieckiem, Kodeks pracy

Już od jutra (5 listopada 2026 r.) pracodawcy będą mieli dodatkowe obowiązki. Jakie wymagania reguluje nowelizacja Kodeksu pracy? Czy prawna ochrona przed mobbingiem obejmuje tylko zatrudnionych na umowie o pracę?

Pod koniec 2026 roku część Polaków skorzysta z dodatkowego dnia wolnego od pracy, który w połączeniu z układem kalendarza zapewni aż pięć kolejnych dni wolnego bez konieczności wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Termin wyznaczył Prezes Rady Ministrów, jednak jego decyzja nie obejmuje wszystkich zatrudnionych. W prywatnych firmach o przyznaniu wolnego zdecyduje pracodawca. Wyjaśniamy, kto skorzysta z wyjątkowo długiej przerwy świątecznej i jakie zasady obowiązują pozostałych pracowników.

Szykuje się ważna zmiana w kodeksie pracy dotycząca dni wolnych na opiekę nad dzieckiem. Skorzystają z niej wszyscy rodzice zarobkujący na podstawie umowy o pracę i korzystający z uprawnień jakie gwarantuje im kodeks pracy. W praktyce oznacza to wydłużenie o cztery lata prawa do skorzystania z pełnopłatnych dwóch dni wolnych w roku na opiekę nad dzieckiem.

W dniu 5 listopada 2026 r. wejdą w życie przepisy ustawy z 19 czerwca 2026 r. zmieniającej Kodeks pracy oraz Kodeks postępowania cywilnego. Nowelizacja wprowadza istotne zmiany w zakresie mobbingu, dyskryminacji i równego traktowania w zatrudnieniu, obejmujące zarówno przesłanki odpowiedzialności, jak i zasady dochodzenia roszczeń przez pracowników. Jedną z najważniejszych zmian jest nowa definicja mobbingu, która nie wymaga już wykazania długotrwałości nękania jako odrębnej przesłanki jego stwierdzenia. Przepisy określają też bardziej szczegółowo obowiązki pracodawców w zakresie przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji. Zmieniają się ponadto zasady dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania, w tym minimalna wysokość zadośćuczynienia za mobbing.

Nadgodziny (godziny nadliczbowe) nie zawsze oznaczają dodatkowe pieniądze. Kodeks pracy co do zasady gwarantuje rekompensatę za pracę ponad obowiązujące normy czasu pracy, ale nie w każdym przypadku przybiera ona postać dodatku do wynagrodzenia. Dodatek może zostać zastąpiony czasem wolnym, wobec części pracowników stosuje się szczególne zasady rozliczeń, a w określonych przypadkach dopuszczalny jest ryczałt. Wyjątki te nie mogą być jednak interpretowane rozszerzająco – praca ponad normę nie powinna stawać się stałym elementem organizacji pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy - a konkretnie eksperci Okręgowego Inspektoratu Pracy w Gdańsku - udzielili wyjaśnień odnośnie przepisów i praktyki dotyczących udzielania pracownikom dni wolnych za święta przypadające w sobotę. Jak się liczy czas pracy i co w przypadku usprawiedliwionej nieobecności w pracy?

Polacy zasypują ZUS wnioskami o zaświadczenia potwierdzające staż pracy. Do Zakładu wpłynęło już prawie 900 tys. wniosków, a liczba wydanych zaświadczeń przekroczyła 1,6 mln. Zainteresowanie nie jest przypadkowe. Dzięki zmianom w Kodeksie pracy tysiące osób mogą zyskać dłuższy urlop i wyższe dodatki. Nowe przepisy pozwalają doliczyć do stażu pracy wcześniej pomijane okresy m.in. pracy na zleceniu i prowadzenia działalności gospodarczej. Aby z nich skorzystać trzeba odpowiednio udokumentować te okresy, a w wielu przypadkach wystąpić do ZUS o zaświadczenie.

Sąd orzekł opiekę naprzemienną, dziecko co tydzień zmienia dom, a 800+ w całości pobiera ojciec. Czy matka może rozliczyć PIT jako samotny rodzic – i to wstecz za trzy lata? Dyrektor KIS odpowiedział twierdząco.

Nawał obowiązków, pracoholizm, są tacy którzy mają jeszcze niewykorzystany urlop z ubiegłego roku. Nie można go chomikować w nieskończoność. Do kiedy trzeba wykorzystać zaległe, wolne dni? Jest konkretny termin, którego nie może przekroczyć pracodawca, bo w przeciwnym razie grożą mu kary. Co z zatrudnionymi? Czy niewykorzystany urlop przepada?

Sytuację uratował sąd II instancji uznał, że doszło do naruszenia art. 218 § 1a Kodeksu karnego. Ale zdaniem sądu rejonowego odpowiedzialność karna za krzyki wobec pracownika pojawia się dopiero wtedy, gdy zachowanie można uznać za „uporczywe”. W analizowanej sprawie świadkowie zgodnie zeznawali, że prezes nie tylko podnosił głos, lecz wręcz „wrzeszczał” i „darł się” na pracownicę. Mimo to został uniewinniony.Problem polegał na tym, że Kodeks karny nie definiuje pojęcia „uporczywości”, pozostawiając jego ocenę sądowi. Sędzia przyjął, że o uporczywym zachowaniu można mówić dopiero wtedy, gdy takie incydenty występują co najmniej raz w tygodniu przez pół roku. W praktyce oznaczało to, że nawet 26 cotygodniowych przypadków „wrzeszczenia” lub „darcia się” nie spełniało jeszcze tego kryterium. Dopiero kolejny incydent mógłby otworzyć drogę do wymierzenia kary grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do dwóch lat. Według takiej interpretacji także krzyki powtarzające się dwa razy w miesiącu nie miałyby charakteru uporczywego. Opierając się na przyjętym przez siebie progu liczby incydentów, który nie wynika wprost z przepisów, sąd rejonowy uznał, że zachowanie prezesa nie wyczerpało znamion przestępstwa i wydał wyrok uniewinniający.

Szkoda wyrządzona pracodawcy przez pracownika nie daje temu pracodawcy prawa do samodzielnego sięgnięcia po jego wynagrodzenie. Nawet gdy odpowiedzialność pracownika wydaje się oczywista np. uszkodził służbowy sprzęt, doprowadził do niedoboru w kasie albo naraził firmę na wymierną stratę, pracodawca nie może po prostu pomniejszyć jego najbliższej wypłaty o wartość szkody. Wynagrodzenie za pracę podlega bowiem szczególnej ochronie, a przepisy Kodeksu pracy ściśle określają, kiedy i na jakich zasadach można dokonać potrącenia.

Kolejne zmiany w Kodeksie pracy wchodzą w życie już w listopadzie 2026 r. Nowością jest dyskryminacja przez skojarzenie i dyskryminacja przez założenie - na czym polegają? Zadośćuczynienie za wielokrotne naruszenie zasady równego traktowania wyniesie minimum 14418 zł dla pracownika. Jakie obowiązki pracodawców dochodzą?

5 listopada 2026 r. wejdą w życie nowe przepisy dotyczące mobbingu. Zmiany wprowadza ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Nowelizacja ma szczególne znaczenie dla tzw. mobbingu poziomego, czyli sytuacji, w której sprawcą nękania jest współpracownik albo grupa współpracowników.

Wniosek o przerwy na karmienie może złożyć pracownica karmiąca dziecko piersią. Zgodnie z Kodeksem praca od 4 do 6 godzin dziennie daje możliwość skorzystania z jednej przerwy, a praca powyżej 6 godzin z dwóch. Jak długie są przerwy na karmienie? Czy można je łączyć? Jak napisać wniosek o przerwy na karmienie? Pobierz i wydrukuj wzór pisma.

Jakie są sposoby na dni wolne od pracy oprócz urlopu wypoczynkowego? Podajemy 4 rozwiązania z Kodeksu pracy, które można wykorzystać w 2026 roku.

Rodzice dzieci do 4., a nawet 8. roku życia mogą ubiegać się o pracę zdalną całkowitą lub hybrydową na preferencyjnych zasadach. Gwarantuje to Kodeks pracy. Ile dni pracy zdalnej przysługuje rodzicom małych dzieci? Czy pracodawca musi zaakceptować wniosek?

Przypadające w najbliższą sobotę 15 sierpnia święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny jest jednym z dni wolnych od pracy. Dla wielu pracowników wolna sobota to także szansa na dodatkowy dzień wolny jeszcze w sierpniu. Czy dla wszystkich? Sprawdź, jak odebrać dzień wolny za święto.

Staż pracy pracowników, to źródło stałych konfliktów w firmach. Pracownik ma 7 lat stażu pracy i zarabia miesięcznie 1000 zł mniej od starszego pracownika (16 lat stażu). Pracownik doświadczony zarabia o 1000 zł więcej. Ale obaj wykonują te same czynności i na tak samo wysokim poziomie. Jest tu dyskryminacja, czy nie? Albo odwrotna sytuacja. Pracownik ma staż pracy o np. 9 lat więcej od kolegów (na tym samym stanowisku pracy). Ale zarabia tyle samo co oni. Co zrobi sąd z pozwami pracowników domagających się wyrównania pensji?

Choć opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń nie zawsze wynikają z zaniedbań pracodawcy, ich skutki mogą wykraczać poza samą relację pracodawca–pracownik i wpływać na obowiązki rozliczeniowe oraz sprawozdawcze. Kluczowe znaczenie ma przy tym prawidłowe rozumienie pojęcia terminowej wypłaty wynagrodzenia.

Jednym z najczęściej zadawanych pytań dotyczących jawności wynagrodzeń jest to, czy nowe przepisy będą dotyczyły wyłącznie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Odpowiedź nie jest jednoznaczna i zależy od tego, o jakim etapie zatrudnienia mówimy.

Już nie wystarczy reagować na mobbing czy dyskryminację, gdy do nich dojdzie. Na podpis Prezydenta czeka ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego, zgodnie z którą pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 osób będą musieli opracować i wdrożyć szczegółowe procedury zapobiegające naruszaniu godności pracowników, dyskryminacji oraz mobbingowi.

Co trzeba wiedzieć o urlopie na żądanie? Kiedy przysługuje? Jak skutecznie zgłosić taki urlop? Czy pracodawca może odmówić takiego urlopu? Jakie są wytyczne Państwowej Inspekcji Pracy? A co wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego?

Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło 17 czerwca 2026 r. gruntowną reformę prawa rodzinnego – twierdzi, że największą od dekad. Pakiet ustaw wprowadzi m. in. pieczę współdzieloną, alimenty podstawowe orzekane w 7 dni, koniec orzekania o winie w rozwodach oraz nowe uprawnienia dla kuratorów. Wszystko uzasadnione dobrem dzieci.

Na opiekę nad chorym dzieckiem rodzic otrzymuje zwolnienie lekarskie. Ile dni w ciągu roku przysługuje? Ile płatne jest zwolnienie na dziecko? Do ilu lat dziecka jest wystawiane? Co w przypadku, gdy drugi rodzic nie pracuje?

Mediacja uchodzi za szybki i skuteczny sposób rozwiązywania sporów w miejscu pracy. Czy jednak sprawdza się również tam, gdzie problemem nie jest zwykły konflikt, lecz mobbing? W relacji naznaczonej presją i nierównowagą stron granica między realnym rozwiązaniem a pozorem sprawiedliwości bywa wyjątkowo cienka.