Oświata, Samorząd

Już od 1 stycznia 2027 roku dwanaście polskich wsi może uzyskać prawa miejskie. Rząd opublikował założenia projektu rozporządzenia, które przewidują również zmiany granic gmin i miast oraz zmianę nazwy jednej z gmin. Decyzje dotyczą miejscowości w aż dziewięciu województwach.

Od września w Krakowie mają zacząć obowiązywać nowe zasady nocnej sprzedaży alkoholu. Miasto planuje wydłużyć godziny obowiązywania nocnej prohibicji – zakaz sprzedaży alkoholu do spożycia poza lokalami gastronomicznymi będzie obowiązywał od godz. 22:00 do 6:00 zamiast obecnych 00:00–5:30. Jak podkreślają urzędnicy, zmiana ma pomóc ograniczyć nocne zakłócanie porządku i poprawić bezpieczeństwo mieszkańców.

Jak wynika z raportu „Polskie miasta wobec sztucznej inteligencji”, przygotowanego przez Fundację Miasto i Związek Miast Polskich, już co drugi urzędnik korzysta z narzędzi AI, takich jak ChatGPT, Copilot czy Claude. Jednocześnie 27,5 proc. badanych samorządów wdrożyło sztuczną inteligencję w sposób systemowy, a większość urzędów nadal nie posiada wewnętrznych zasad korzystania z tych rozwiązań.

Pierwsze polskie samorządy właśnie podpisały umowy na łącznie 7,6 mln zł dofinansowania innowacji społecznych – od ogrodów terapeutycznych dla seniorów po mobilne centra pomocy i farmy wertykalne w szkołach. To efekt programu „Innowacje w samorządzie". Każda gmina może dostać do 300 tys. zł na wdrożenie jednego z 30 gotowych, przetestowanych rozwiązań. Jakie innowacje są dostępne i jak aplikować?

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy - Prawo ochrony środowiska. Nowe przepisy zwiększają prawa obywateli do czystego powietrza i pośrednio do ochrony zdrowia. Dzięki zmianom łatwiej będzie zgłosić skargę do sądu na programy ochrony powietrza oraz na bezczynność lokalnych władz.

Ministerstwo Finansów szacuje, że wydatki samorządów na promocję i marketing w 2026 roku mogą sięgnąć nawet 1,4 mld zł. Najwięcej pieniędzy na ten cel przeznaczyły gminy, a najmniej powiaty. W zeszłym roku wydatki na promocję i marketing przekroczyły 1,3 mld zł.

Czy warto pić wodę z kranu, czy lepiej kupić butelkowaną? Zdania Polaków na ten temat są podzielone. Przedsiębiorstwa wodociągowe od lat zapewniają, że woda w kranach ma pierwszorzędną jakość, jednak specjaliści studzą ten optymizm. Już niedługo ta sprawa ma być jednak jasna.

Opłaty za parkowanie w strefach płatnego parkowania oraz kary za brak ich uiszczenia mogą stanowić istotne źródło dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Problemem pozostaje jednak transparentność wykorzystania tych środków. Czy samorządy mają tu dowolność?

50 proc. nauczycieli doświadcza wysokiego lub bardzo wysokiego stresu, 60 proc. cierpi na bezsenność, przewlekłe bóle, wyczerpanie, tylko 28 proc. jest pewnych, że zostanie w zawodzie - wynika z badania przeprowadzonego wiosną tego roku przez badaczki z Uniwersytetu Warszawskiego na zlecenie ZNP.

Regulacje szczególne stosowane w odniesieniu do wybranych grup zawodowych nie muszą być bardziej korzystne od tych znajdujące zastosowanie do ogółu pracowników. I choć budzi to niezadowolenie, zasada jest prosta – przepisy szczególne wykluczają stosowanie przepisów ogólnych, nawet gdy pracownicy tracą na tym finansowo.

Sejm uchwalił nowelizację ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy katalogują prawa i obowiązki uczniów oraz powołują system organów ochrony praw uczniowskich, w tym Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich.

W jaki sposób jednostki budżetowe osiągną spadek zużycia energii elektrycznej? Odpowiedzi na to pytanie jeszcze nie znamy. To co wiadomo na pewno to, że taki cel osiągnąć trzeba będzie, bo wymaga tego od Polski dyrektywa unijna. Czy czajniki elektryczne znów powędrują do szafek, a telefony trzeba będzie ładować w domach?

Samorządom coraz trudniej konkurować wynagrodzeniem z sektorem prywatnym. Rozwiązaniem, które zyskuje na popularności, są wpłaty dodatkowe do Pracowniczych Planów Kapitałowych – benefit łączący wsparcie długoterminowych oszczędności pracownika z efektywnością kosztową dla pracodawcy. O praktycznych aspektach tego rozwiązania mówią infor.pl Andrzej Pietrasik, burmistrz Płońska oraz Piotr Sawczuk, dyrektor ds. relacji z klientami PPK w PFR TFI.

Jeszcze niedawno szkolenia z obrony cywilnej traktowano jako formalność lub relikt minionej epoki. Dziś, w obliczu wojny za wschodnią granicą, cyberzagrożeń i kryzysów infrastrukturalnych, samorządy coraz wyraźniej pokazują, że bezpieczeństwo lokalne zaczyna się od przygotowania ludzi, procedur i instytucji.

W tym roku, ponad 393 tys. uczniów ostatniej klasy szkoły podstawowej, przystępuje do egzaminu ósmoklasisty. W dniu 12 maja 2026 r. – zgodnie z harmonogramem CKE – odbył się egzamin z jednego z trzech przedmiotów obowiązkowych, tj. z matematyki. Na początku 2024 r. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Kadry Kierowniczej Oświaty, zrzeszającej ponad 7 tys. osób (dyrektorów szkół, placówek oświatowych, urzędników oświatowych i działaczy pozarządowych) zarekomendowało likwidację egzaminów ósmoklasisty (w tym egzaminu z matematyki), bo w ich ocenie – „wyniki egzaminów przyczyniają się do tworzenia rankingów i etykietowania szkół, bez uwzględniania specyfiki ich pracy oraz uczniów.” Czy MEN zajęło w tej kwestii jakieś stanowisko i czy postulat OSKKO nadal pozostaje aktualny/znajduje zwolenników w opinii publicznej?

Reforma finansowania samorządów sprawiła, że największe wzrosty dochodów odnotowały gminy, które będą się najsilniej wyludniać – wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Zmiany w finansowaniu samorządów mogą łagodzić skutki procesów demograficznych - zauważono.

Możliwość wykorzystania środków pochodzących z KPO to dopiero przysłowiowa połowa sukcesu. Ważne jest również to, aby termin na zrealizowanie przy ich wykorzystaniu odpowiednich inwestycji był realny i pozwalał na przeprowadzenie niezbędnych pracy zgodnie ze sztuką.

Najwyższa Izba Kontroli przedstawiła informację o wynikach kontroli „Zarządzanie zasobami ludzkimi w administracji publicznej”. Skontrolowano 17 urzędów różnych szczebli, w tym cztery urzędy gmin. NIK sprawdzała zarówno sposób organizacji pracy urzędników jak i kwestie płacowe.

Sprostanie wymogom w zakresie warunków pracy osób prowadzących pojazdy na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej okazało się być dla samorządów dużym wyzwaniem. Przeszkodą najczęściej jest nieuregulowany stan prawny nieruchomości i konieczność podłączenie do sieci energetycznej, kanalizacyjnej i wodociągowej.

Rząd uruchamia nowe wsparcie dla samorządów na walkę z odpadami z plastiku. Do podziału jest aż 60 mln zł, a środki mają realnie odciążyć budżety gmin i poprawić czystość przestrzeni publicznej.

Podatek od nieruchomości bywa istotnym obciążeniem dla budżetu, szczególnie w przypadku podmiotów, które dysponują złożonymi obiektami. Czy w przypadku prowadzenia działalności niosącej szczególne korzyści dla społeczności lokalnej, powinny one mieć możliwość skorzystania w tym zakresie z odpowiedniego zwolnienia? O tym musi zdecydować gmina.

Czy dostęp do pomieszczenia socjalnego i toalety odpowiadającej określonym standardom może być w XXI wieku tematem podlegającym długotrwałej dyskusji? Jak się okazuje, tak. Pracodawcom samorządowym od 2022 r. nie udało się dostosować infrastruktury do wymagań wynikających z przepisów, a resort właśnie postanowił złagodzić wymagania. Co czeka pracowników zatrudnionych jako kierowcy?

Nowoczesny samorząd 2026 czyli jaki? Ten rok przyniesie polskim jednostkom samorządu terytorialnego konieczność wdrażania dojrzałych, odpowiedzialnych i zgodnych z prawem rozwiązań Smart City. Oto 5 głównych wyzwań inteligentnych miast wzbogaconych o komentarze prawników.

Aktywny Samorząd to program realizowany przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, który wspiera osoby z niepełnosprawnościami w edukacji, mobilności i aktywności zawodowej. Sprawdź, kto może skorzystać i jakie są nowe formy pomocy.

Nie milkną echa dyskusji, jaka przetoczyła się przez Polskę, po tym jak piosenkarka Dorota Rabczewska nagłośniła funkcjonowanie, często za wiedzą władz lokalnych, patoschronisk. Czy remedium na bezdomność zwierząt może się okazać pomysł gminy Słońsk, która chce stosować finansowe zachęty za przygarnięcie czworonoga. To ma być „Becikowe na 4 łapy” wynoszące 1500 złotych. Podobne rozwiązanie wprowadził już samorząd w Chojnicach, który jest jeszcze bardziej hojny, bo oferuje 2 tysiące złotych.