Spadek, Senior

Ustawa o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, która weszła w życie z dniem 30 września 2025 r. – wprowadziła nowe świadczenie, które ma stanowić wsparcie w pokryciu kosztów wynikających z rachunków za ogrzewanie. Na świadczenie w 2026 r. mogą liczyć m.in. seniorzy, którzy otrzymują emeryturę lub rentę na poziomie nie wyższym niż 3 272,69 zł netto miesięcznie (a ci którzy współdzielą gospodarstwo domowe z innymi osobami – których dochód na osobę w rodzinie, nie przekracza 2 454,52 zł), jeżeli korzystają z ciepła systemowego i ponoszą koszty ogrzewania powyżej 170 zł/GJ netto.

Dostałeś pieniądze, mieszkanie albo spadek od najbliższej rodziny? Możesz nie zapłacić podatku, ale w wielu przypadkach trzeba dopilnować jednego ważnego obowiązku. Chodzi o formularz SD-Z2 i termin, którego przekroczenie może oznaczać utratę prawa do zwolnienia. Sprawdź, kiedy trzeba go złożyć i w jakich sytuacjach nie jest potrzebny.

Bon senioralny został podpisany przez prezydenta Karola Nawrockiego, ale nie każdy senior 65+ skorzysta z nowego wsparcia. O tym, kto rzeczywiście otrzyma pomoc i dlaczego część gmin będzie miała pierwszeństwo, decydują przepisy, które budzą kontrowersje. Sprawdź, jakie są zasady i kto znajdzie się w pierwszej grupie beneficjentów.

W rocznym zeznaniu podatkowym PIT niektórzy podatnicy mogą odliczyć ponoszone w zeszłym roku wydatki na lekarstwa. Kto może skorzystać z tego odliczenia? Jakie są zasady i limity tej ulgi? W 2026 roku obowiązuję te same zasady, co w 2025 roku i nic nie wskazuje na to by uległy zmianie w 2027 roku.

Brak testamentu, źle napisany dokument albo pominięcie partnera mogą sprawić, że majątek trafi do osób, których wcale nie chciałeś uwzględnić. Kodeks cywilny jasno określa zasady dziedziczenia, a błędy formalne często przekreślają wolę spadkodawcy. Oto 5 najczęstszych pułapek, których warto unikać.

Rodzinna darowizna wydawała się formalnością: dzieci, matka i pieniądze odziedziczone po ojcu. Fiskus zwrócił jednak uwagę na jeden element, który całkowicie zmienił sytuację podatkową. Okazało się, że sposób przekazania środków był ważniejszy niż ich źródło i więzy rodzinne.

Rodzina chciała po prostu przekazać matce pieniądze po zmarłym ojcu. Problem pojawił się w chwili, gdy środki wypłacono w gotówce. Najnowsza interpretacja Dyrektora KIS pokazuje jasno: bez przelewu lub wpłaty na konto zwolnienie z podatku przepada – nawet między najbliższą rodziną.

Większość gmin pomaga dopiero wtedy, gdy ktoś zgłosi potrzebę wsparcia. Najnowszy raport NIK pokazuje, że w żadnej z kontrolowanych gmin nie działa system identyfikowania samotnych i wykluczonych seniorów. To oznacza, że wiele osób starszych może przez długi czas pozostawać bez jakiejkolwiek pomocy.

Czy domy opieki prowadzone przez podmioty prywatne powinny podlegać takim samym zasadom opodatkowania, jak tego rodzaju placówki prowadzone przez jednostki samorządowe? Różnice w zakresie poziomu obciążeń podatkowych są znaczące i w ostatecznym rozrachunku obciążają seniorów.

W dniu 15 lipca 2026 r. GUS wydał komunikat w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. w stosunku do pierwszego półrocza 2025 r. Choć, biorąc pod uwagę literalne brzmienie projektowanego art. 89a ust. 1 i 5 ustawy FUS, który przewiduje dodatkową waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych – nie jest to wskaźnik za pierwsze półrocze roku 2026, w stosunku do drugiego półrocza roku 2025 i nie dotyczy on stricte wzrostu cen dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów – z dużym prawdopodobieństwem, na jego podstawie, już dzisiaj, możemy udzielić odpowiedzi na pytanie – czy we wrześniu 2026 r. będzie miała miejsce druga waloryzacja emerytur i rent (a zatem – czy seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?).

Liczba osób pobierających honorowe świadczenie dla stulatków wyraźnie wzrosła w zaledwie sześć miesięcy. ZUS ujawnił najnowsze dane, a przy okazji przypomina o ważnej zasadzie, o której nie wszyscy wiedzą. W niektórych przypadkach pieniądze trafiają na konto automatycznie, ale są też osoby, które bez złożenia wniosku nie otrzymają ani złotówki.

Osoba korzystająca z MOPS otrzymuje darowiznę albo spadek. MOPS wtedy reaguje i zabiera wcześniej przyznane (przed spadkiem/darowizną) świadczenia. Taka sytuacja spotkała naszego Czytelnika, który napisał do nas list: „Czy OPS ma prawo zabrać wszystkie świadczenia ze względu na to, że otrzymałem od brata 206 000 zł za mieszkanie własnościowe po zmarłych rodzicach?”. Darowizna kwoty 206 000 zł spowodowała u niego utratę świadczeń z MOPS. Wydaje się logiczne. Nagle do jego majątku wpłynęło 206 000 zł. I są przepisy odpowiednie w tej sytuacji. Po co więc nowelizacja i dodatkowe uprawnienia dla MOPS? Z uzasadnienia projektu ustawy wynika, że chodzi o doprecyzowanie już obowiązujących przepisów. Dziś w przypadku stwierdzenia występowania rażącej dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu przedstawioną w MOPS (np. 500 zł miesięcznie) a sytuacją majątkową osoby lub rodziny (polepszoną darowizną mieszkania wartego 400 000 zł), nie działają przepisy o cofnięciu świadczeń z MOPS. Dlatego art. 12 ustawy o pomocy społecznej ma umożliwić uchylenie decyzji o przyznaniu świadczenia z MOPS, co ma na celu zwiększenie spójności i skuteczności stosowania przepisów ustawy.

Jakie skale podatkowe, stawki i kwoty wolne od podatku obowiązują w 2026 roku? Od lipca 2023 r. nie zmieniły się przepisy w tym zakresie. Kto jest w której grupie podatkowej? Na czym polega zwolnienie dla najbliższej rodziny?

Samotni seniorzy często pozostają poza systemem wsparcia – wynika z najnowszego raportu NIK. Kontrola wykazała, że większość gmin nie identyfikuje osób starszych zagrożonych samotnością i izolacją, a pomoc trafia głównie do tych, którzy sami się po nią zgłoszą. Izba wskazuje również na braki w dostępie do usług opiekuńczych i apeluje o zmiany w systemie.

Prezydent podpisał ustawę, która między innymi wprowadza wsparcie dla osób mających ukończone 65 rok życia w ramach programu bonu senioralnego. Ma on na celu realizację polityki senioralnej w zakresie rozwijania i zapewnienia usług wsparcia tym osobom. Jakie są podstawowe założenia bonu senioralnego?

Pani Jadwiga przekazała wnuczce dom w zamian za opiekę. Ta go sprzedała – razem z zamieszkującą seniorką. Niewielu wie, że to możliwe. Co wtedy z obowiązkami? Czy nowy właściciel musi zapewnić opiekę? Prawniczka wyjaśnia, jak działa prawo dożywocia i czego się wystrzegać.

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w dniu 29 czerwca br. opublikowała założenia projektu rozporządzenia, z których wynika, w jakim terminie – w 2026 roku – ma zostać wypłacone dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą lub po prostu czternastką. Świadczenie to przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. Nie zawsze czternasta emerytura musi również odpowiadać kwocie najniższej, gwarantowanej ustawowo wysokości emerytury. Co oczywiste – może to być również kwota niższa, ale ustawodawca pozostawił także „furtkę” dla rządu do przyznania uprawnionym beneficjentom świadczenia w kwocie wyższej. Jakiej czternastki należy zatem spodziewać się w 2026 r.? Niektórzy uprawnieni do świadczenia, powinni również rozważyć wystąpienie do ZUS z wnioskiem, dzięki któremu kwota wypłaty będzie wyższa.

W dniu 26 czerwca 2026 r. do podpisu Prezydenta zostały przekazane rządowe projekty ustaw – o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz zawierająca przepisy wprowadzające ww. regulację. Na ich podstawie zupełnie nowa kategoria osób, które zawrą ze sobą umowę cywilnoprawną u notariusza – będzie mogła korzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Pełnomocniczka rządu do spraw równości, ministra Katarzyna Kotula podkreśliła, że jest gotowa na merytoryczną rozmowę z Pałacem Prezydenckim na temat ww. ustaw.

Seniorom, którzy w przeszłości mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (i nie chodzi tu tylko o dzieci własne) – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. Jedną z ulg, z której można skorzystać w ramach Karty Dużej Rodziny (bo o niej mowa) – są zniżki na benzynę, diesel i LPG, które mogą okazać się przydatne zwłaszcza w związku z rosnącymi w ostatnim czasie cenami paliw.

Trwają prace nad regulacjami dotyczącymi najmu senioralnego, który miał być kluczowym elementem kształtującej się polityki senioralnej. Choć mamy już nowy projekt przepisów, w którym uwzględniono szereg uwag zgłoszonych na wcześniejszym etapie prac, to nadal pojawia się wiele istotnych znaków zapytania.

W następstwie skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Dziecka – Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał wyrok, w którym zakwestionował przepisy ustawy, na podstawie której przysługuje świadczenie wychowawcze 800 plus, uznając je za „niewystarczająco chroniące prawa dzieci i ich rzeczywistych opiekunów”. Uwzględniając wykładnię dokonaną przez NSA – ZUS nie może odmówić 800 plus babci lub dziadkowi, który faktycznie opiekuje się wnukiem, tylko z tego powodu, że nie wystąpił z wnioskiem o przysposobienie dziecka.

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą – przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. W jakiej kwocie czternastka będzie przysługiwać w 2026 r.?

W świetle zmian demograficznych (polegających przede wszystkim na starzeniu się społeczeństwa) oraz dynamiki rynku pracy – celem pomocy obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej „w osiągnięciu bardziej zdywersyfikowanych dochodów emerytalnych, zwiększając bezpieczeństwo finansowe i stabilność finansów po przejściu na emeryturę” – Komisja Europejska, pod koniec ubiegłego roku, przyjęła pakiet środków w sprawie tzw. emerytur dodatkowych. „Każdy powinien być w stanie utrzymać dobry poziom życia na emeryturze” – powiedziała Maria Luís Albuquerque, komisarz do spraw usług finansowych oraz unii oszczędności i inwestycji. Na czym polegają rozwiązania proponowane przez KE, których celem jest zapewnienie seniorom możliwość utrzymania godnego poziomu życia?

Przepisy prawa spadkowego mają chronić samorządy, jednak praktyka pokazuje, że system działa niespójnie. W konsekwencji gminy coraz częściej dziedziczą po swoich mieszkańcach nie majątek, lecz problemy i zobowiązania.

Aby testament był ważny, należy go sporządzić w określony prawnie sposób. Dotychczas spadkodawcy mogli tego dokonywać własnoręcznie, notarialnie lub urzędowo. Trwają prace nad likwidacją alternatywy dla testamentu notarialnego.