Szkoła, Wynagrodzenie

Ze względu na trudną sytuację pogodową, która ma obecnie miejsce w wielu częściach kraju (co przekłada się również na trudne warunki komunikacyjne) – w 2026 r., pierwsze szkoły, zdecydowały się już na odwołanie z tego powodu zajęć lekcyjnych. „Chcemy w ten sposób zadbać o bezpieczeństwo uczniów” – ogłosiła dyrektorka jednej z takich szkół. W jakich okolicznościach – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami – szkoła może zostać zamknięta z powodu niskich temperatur lub intensywnych opadów śniegu?

Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowuje nowelizację przepisów Prawa oświatowego. Mają one chronić uczniów przed dyskryminacją m. in. ze względu na wygląd. Projekt przewiduje uporządkowanie przepisów dotyczących obowiązku noszenia jednolitego stroju przez uczniów. Czy nauczyciele też powinni nosić mundury?

Ministerstwo Edukacji Narodowej chce zagwarantować uczniom ustawowe prawo do kształtowania własnego stroju i wyglądu. Chodzi o wolność od dyskryminacji z jakiegokolwiek powodu, a w szczególności ze względu m.in. na wygląd. Strój jednak ma być zgodny z ogólnie przyjętymi normami społecznymi.

Wynagrodzenie nauczyciela to nie tylko wynagrodzenie zasadnicze. Towarzyszy mu szereg dodatków, do których nauczyciele mogą nabyć prawo po spełnieniu wymaganych w przepisach warunków. Komu przysługuje dodatek stażowy, motywacyjny, funkcyjny i za warunki pracy?

Po rozpoczęciu nowego roku kalendarzowego pracownicy sfery budżetowej niecierpliwie czekają na wypłatę dodatkowego wynagrodzenia rocznego, tzw. trzynastki. Niestety nie każdy ją dostanie, bo obowiązujące przepisy stawiają pracownikom określone wymagania.

W grudniu weszły w życie przepisy zmieniające nieco zasady prowadzenia rekrutacji. O czym trzeba poinformować kandydata przed zatrudnieniem? Powszechnie mówi się o widełkach proponowanego wynagrodzenia, jednak w rzeczywistości przepis brzmi inaczej.

Nie brakuje nowych pomysłów na zreformowanie świadczenia wychowawczego. Co jakiś czas powraca postulat rozszerzenia grupy beneficjentów tzw. 800 plus o studentów i dorosłych uczniów. Argumentem za taką zmianą jest fakt ponoszenia przez rodziców wydatków również na starszych uczniów.

Rok 2026 zapowiada się jako jeden z najbardziej intensywnych okresów dla polskiego systemu edukacji. Szkoły i przedszkola będą funkcjonować w warunkach ciągłych zmian legislacyjnych, organizacyjnych i programowych — od nowelizacji Karty Nauczyciela, przez nowe zasady frekwencji, po pierwszy etap Reformy 26. To nie będzie spokojny rok ani dla dyrektorów, ani dla nauczycieli, ani dla uczniów.

W ciągu ostatnich dwóch lat polskie szkolnictwo branżowe zostało poddane intensywnej modernizacji. Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało wprowadzenie 15 nowych zawodów, obejmujących zarówno nowoczesne technologie, jak i rosnący obszar „zielonych zawodów”. Resort podkreśla, że zmiany powstały w ścisłej współpracy z przedstawicielami rynku pracy i odpowiadają realnym potrzebom gospodarki

Posłowie chcą przywrócić zapis, który promował szkolne schroniska młodzieżowe jako bazę noclegową podczas wycieczek szkolnych. Ministerstwo Edukacji odpowiada: decyzja należy do organizatora, a schroniska nadal mogą być wybierane. W Polsce działa dziś 298 takich obiektów.

Środki z Funduszu Pomocy przeznaczone na wsparcie edukacji dzieci z Ukrainy w polskich szkołach będą dostępne jedynie do końca 2025 roku. Samorządy mają obowiązek je wykorzystać i prawidłowo rozliczyć, a niewykorzystane pieniądze, wraz z naliczonymi odsetkami, wrócą do budżetu państwa. Szkoły powinny już przygotowywać dokumenty i procedury rozliczeniowe.

Sejm przyjął ustawę budżetową na 2026 rok, zatwierdzając jednocześnie 3-procentowe podwyżki dla nauczycieli. Choć rząd podkreśla stabilność finansów publicznych, eksperci i środowisko oświatowe wskazują, że symboliczna waloryzacja nie rozwiąże problemu niskich wynagrodzeń, szczególnie wśród początkujących pedagogów, których pensje pozostaną niewiele wyższe od płacy minimalnej.

Od stycznia do czerwca 2026 r. w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych na Mazowszu realizowana będzie kampania społeczna „Jestem sobą. Wiem, jak korzystać z wolności. Wybieram życie wolne od narkotyków, alkoholu i przemocy”. Jej partnerem jest Kuratorium Oświaty w Warszawie, a organizatorem Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu we współpracy z Mazowieckim Centrum Polityki Społecznej. Kampanii towarzyszy konkurs na plakat lub logotyp promujący ideę życia bez uzależnień.

Wolny Związek Zawodowy „Forum-Oświata” wraz z NSZZ „Solidarność” wzywa prezydenta Karola Nawrockiego do zawetowania ustawy reformującej polskie prawo oświatowe. Związki zawodowe ostrzegają, że reforma edukacji „Kompas Jutra” może doprowadzić do destabilizacji systemu szkolnictwa i przeciążenia nauczycieli.

Choć ustawodawca poszerza katalog osób uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, dane ZUS nie pozostawiają złudzeń: przywilej ten z roku na rok kurczy się. Maleje liczba pobierających świadczenie, a rosnąca przeciętna wypłata nie jest w stanie zatrzymać procesu wygaszania tego rozwiązania. Co pokazują statystyki i dlaczego kompensówka powoli staje się reliktem dawnych czasów?

Choć nowelizacja przepisów dotyczących wynagrodzeń za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe miała raz na zawsze zamknąć temat, w praktyce otworzyła kolejne pola do sporu. Eksperci podkreślają, że poprawka – choć potrzebna – nie rozwiązuje wszystkich problemów, a samorządy i dyrektorzy mogą interpretować ją różnie.

Coraz więcej dzieci ma trudność z właściwą interpretacją emocji — zarówno w mimice, jak i w głosie czy krótkiej sytuacji społecznej. Zjawisko, na które od lat zwracają uwagę psychologowie, po okresie pandemii stało się jeszcze bardziej widoczne. Odpowiedzią na ten problem jest aplikacja „Emocean”, stworzona przez interdyscyplinarny zespół informatyków i psychologów z Uniwersytetu Śląskiego. Narzędzie ma wspierać wczesne wykrywanie trudności oraz codzienny trening kompetencji emocjonalnych u najmłodszych.

Coraz mniej uczniów uczęszcza na lekcje religii w polskich szkołach – szczególnie w szkołach ponadpodstawowych. Najnowsze dane pokazują znaczące różnice między miastami, a nowe regulacje wprowadzone od września 2024 roku dodatkowo zmieniają organizację zajęć. Spadek zainteresowania katechezą staje się trwałym trendem, który wymaga refleksji zarówno od nauczycieli, jak i rodziców.

Reforma edukacji „Kompas Jutra” ma zmienić sposób nauczania i odejść od tradycyjnych prac domowych. Tymczasem raport Instytutu Badań Edukacyjnych wskazuje na spadek motywacji uczniów. Wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer odpowiada: to opinie nauczycieli, a nie twarde dane. Jakie zmiany czekają szkoły od 2026 roku?

Mimo że edukacja zdrowotna zastąpiła wychowanie do życia w rodzinie i miała stać się jednym z kluczowych przedmiotów, w zajęciach uczestniczy jedynie ok. 30 proc. uczniów. Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiada analizę danych i rozważa wprowadzenie obowiązku.

Polacy niechętnie rezygnują z części pensji w zamian za lżejszą pracę. Najwięcej osób skłonnych do takiego kompromisu jest w handlu i e-commerce.

28 listopada weszły w życie znowelizowane przepisy dotyczące oceny pracy nauczycieli. Ministerstwo Edukacji Narodowej przekonuje, że zmiany mają zapewnić większą transparentność, jednolitość i sprawiedliwość ocen, a także realnie wspierać rozwój zawodowy pedagogów. Uproszczono kryteria, zmieniono skalę punktacji i wprowadzono nowe obowiązki dyrektorów.

Rosnąca frustracja w szkołach znajduje ujście w ulicznych protestach. Nauczycielska „Solidarność” rozpoczęła ogólnopolską serię demonstracji i jasno stawia warunek rządowi: systemowe powiązanie pensji z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce. Związkowcy twierdzą, że to jedyna droga, by uratować polską edukację.