Dzieci sprzedają domową lemoniadę bez kasy fiskalnej. MF odpowiada, co na to fiskus?

• MF: kiedy sprzedaż staje się działalnością
• Skarbówka: bez działalności nie ma kasy
• Decyduje okazjonalny charakter
• Czego stanowisko nie przesądza

Pytanie, które trafiło do resortu finansów, dotyczyło tego, jak z perspektywy urzędu skarbowego wygląda sytuacja osób niepełnoletnich sprzedających drobne dobra konsumpcyjne bez kasy fiskalnej. Odpowiedź jest jednoznaczna i opiera się wyłącznie na konstrukcji podatku od towarów i usług.

MF: kiedy sprzedaż staje się działalnością

Punktem wyjścia są dwa przepisy ustawy o VAT. Zgodnie z art. 15 ust. 1 podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, które samodzielnie wykonują działalność gospodarczą, bez względu na jej cel lub rezultat. Definicję tej działalności zawiera art. 15 ust. 2 ustawy o VAT– obejmuje ona wszelką aktywność producentów, handlowców i usługodawców, w tym w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Kluczowe są tu dwa elementy: ciągłość oraz zarobkowy charakter. To one przesądzają o tym, czy mamy do czynienia z działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy, czy z czynnością incydentalną. Resort finansów stwierdza wprost:

Skarbówka: bez działalności nie ma kasy

Konsekwencja tej kwalifikacji jest prosta. Skoro dana czynność nie jest działalnością gospodarczą, sprzedający nie ma obowiązku ewidencjonowania obrotu na kasie rejestrującej. Wynika to z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT, który nakłada ten obowiązek wyłącznie na podatników dokonujących sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Osoba, która nie jest podatnikiem, po prostu nie mieści się w zakresie tego przepisu.

W praktyce oznacza to, że dziecięcy stragan z lemoniadą postawiony na jeden weekend nie wymaga ani kasy fiskalnej, ani rejestracji jako podatnik VAT.

Decyduje okazjonalny charakter

Stanowisko MF nie jest jednak generalnym przyzwoleniem na każdą sprzedaż prowadzoną przez najmłodszych. Resort konsekwentnie odwołuje się do incydentalnego charakteru transakcji. Granicą pozostaje przesłanka ciągłości i zarobkowego celu z art. 15 ust. 2. Im bardziej sprzedaż przybiera formę zorganizowaną, regularną i nastawioną na stały dochód, tym bliżej jej do działalności gospodarczej – ze wszystkimi tego konsekwencjami. Okazjonalny stragan, prowadzony dla zabawy lub przy okazji sąsiedzkiego pikniku, takich cech nie wykazuje.

Czego stanowisko nie przesądza

Warto zaznaczyć, że odpowiedź resortu finansów odnosi się wyłącznie do VAT i obowiązku ewidencji na kasie rejestrującej. Nie rozstrzyga natomiast kwestii podatku dochodowego ani szczególnych zasad związanych z wiekiem sprzedającego. To odrębne zagadnienia, które wymagają osobnej analizy.

Źródło:

Stanowisko Ministerstwa Finansów przekazane mediom w odpowiedzi na zapytanie dziennikarza, wydane 24 czerwca 2026 r. (informacja opublikowana 26 czerwca 2026 r.)