Ulga na dziecko bez porozumienia rodziców! Skarbówka odpowiada, czy dzielić ulgę po połowie?

• Spór po rozstaniu
• Odpowiedź dyrektora KIS
• Co naprawdę mówi przepis
• Miejsce zamieszkania, nie meldunek
• Władzę trzeba wykonywać, nie tylko mieć
• Wnioski dla rozstających się rodziców

Pytanie o podział ulgi na dzieci wraca co roku u rodziców, którzy nie potrafią dojść do porozumienia. Wydana w czerwcu 2026 r. interpretacja dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) dobrze pokazuje, dlaczego sama władza rodzicielska i realne zaangażowanie w wychowanie nie wystarczą, by skutecznie domagać się połowy preferencji podatkowej.

Spór po rozstaniu

Z wnioskiem o interpretację wystąpił ojciec dwójki małoletnich dzieci, który nigdy nie zawarł związku małżeńskiego z ich matką i pozostaje z nią w rozłączeniu. Przed sądem rejonowym toczy się postępowanie o ustalenie sposobu sprawowania opieki. Obojgu rodzicom przysługuje pełna władza rodzicielska, oboje rozliczają się według skali podatkowej i składają PIT-37.

Na czas trwania sprawy sąd ustalił w drodze zabezpieczenia, że miejscem zamieszkania dzieci jest każdorazowe miejsce zamieszkania matki. Ojcu przyznano szerokie kontakty, obejmujące około 10–11 dni w miesiącu oraz połowę wakacji, ferii i świąt. Mężczyzna regularnie płaci alimenty, finansuje wyjazdy dzieci, uczestniczy w zebraniach szkolnych i na bieżąco angażuje się w ich wychowanie. Matka nie zgodziła się jednak na podział ulgi prorodzinnej i zamierzała odliczyć ją w całości.

Wnioskodawca uznał, że w razie braku porozumienia każdemu z rodziców wykonujących władzę rodzicielską należy się odliczenie w częściach równych, czyli po 50 proc. na każde dziecko. Zapytał, czy ma prawo do ulgi oraz czy może rozliczyć jej połowę.

Odpowiedź dyrektora KIS

Organ uznał stanowisko ojca za nieprawidłowe. Rozstrzygający okazał się nie zakres jego zaangażowania, lecz to, gdzie dzieci mają miejsce zamieszkania. Skoro sąd nie orzekł pieczy naprzemiennej, a dzieci mieszkają u matki, to właśnie ona może odliczyć całość ulgi. Ojcu nie przysługuje natomiast prawo do rozliczenia połowy preferencji podatkowej.

Co naprawdę mówi przepis

Mechanizm podziału ulgi reguluje art. 27f ust. 4 ustawy o PIT. Co do zasady rodzice mogą rozdzielić odliczenie w dowolnej, ustalonej przez siebie proporcji. Reguła równego podziału w razie sporu nie obowiązuje jednak zawsze. Ustawa przewiduje ją wyłącznie w dwóch sytuacjach: gdy sąd orzekł pieczę naprzemienną po rozwodzie lub w trakcie separacji albo gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców.

Innymi słowy, jeżeli rodzice nie zawarli porozumienia, a ich sytuacja nie odpowiada żadnemu z tych dwóch wariantów, prawo do całej ulgi przechodzi na rodzica, u którego dziecko mieszka. Przepis ten nie pozbawia drugiego rodzica prawa do ulgi w sensie generalnym, jednak w takim stanie faktycznym nie ma on podstaw, by odliczyć choćby jej część.

Miejsce zamieszkania, nie meldunek

Pojęcie miejsca zamieszkania dziecka organ odczytał przez pryzmat Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 jest nim miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, a w myśl art. 26 miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską obojga rodziców mających osobne miejsca zamieszkania jest miejsce, w którym dziecko stale przebywa. Decyduje zatem faktyczne centrum życiowe dziecka, a nie miejsce zameldowania ani deklaracje stron. W rozpatrywanej sprawie był nim dom matki.

Władzę trzeba wykonywać, nie tylko mieć

Drugim filarem rozstrzygnięcia jest rozróżnienie między posiadaniem a wykonywaniem władzy rodzicielskiej. Organ przypomniał, że samo formalne posiadanie władzy nie wystarcza do skorzystania z ulgi – konieczne jest jej rzeczywiste wykonywanie, czyli realna piecza, troska o rozwój dziecka oraz udział w jego życiu. Co istotne, w omawianej sprawie organ nie kwestionował zaangażowania ojca. Mężczyzna przegrał nie dlatego, że nie wykonuje władzy rodzicielskiej, lecz dlatego, że dzieci nie mieszkają u niego, a sąd nie orzekł pieczy naprzemiennej. To pokazuje, że nawet bardzo aktywny rodzic może zostać pozbawiony części ulgi, jeżeli nie spełnia kryterium miejsca zamieszkania.

Wnioski dla rozstających się rodziców

Praktyczny wniosek jest jeden: najbezpieczniejszą drogą do podziału ulgi pozostaje pisemne porozumienie rodziców. Tam, gdzie go brak, o wszystkim przesądza układ orzeczeń sądowych i faktyczne miejsce zamieszkania dziecka. Rodzic, któremu zależy na połowie odliczenia, a nie ma pieczy naprzemiennej, nie uzyska jej wyłącznie dzięki kontaktom i alimentom.

Warto też pamiętać, że ulga prorodzinna to nie to samo co rozliczenie w charakterze osoby samotnie wychowującej dziecko – tę drugą preferencję stosuje tylko jeden rodzic i z założenia nie podlega ona podziałowi. Jeżeli oboje rodzice odliczą tę samą ulgę na to samo dziecko, organ podatkowy może zakwestionować jedno albo oba zeznania. W razie wątpliwości warto wystąpić o własną interpretację indywidualną – jej koszt to 40 zł, a chroni ona przed odpowiedzialnością, gdyby organ zakwestionował rozliczenie.

Podstawa prawna:

Powołane interpretacje:

– interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 czerwca 2026 r., sygn. 0113-KDWPT.4011.231.2026.2.ASZ