Polacy wciąż niewiele wiedzą o finansach. Tylko co dwudziesty korzysta ze wsparcia doradców, a co czwarty nic nie robi gdy pojawiają się problemy

• Finanse osobiste w Polsce w większości rodzin wciąż pozostają tematem tabu
• Utrata kontroli nad finansami: jakie konsekwencje
• Gdy pojawia się problem z domowym budżetem: co robić
• Ukryte koszty nadmiernego zadłużenia, które ponosimy na co dzień

W efekcie konsumenci mogą stracić wiarygodność i zdolność kredytową oraz mieć ograniczony dostęp do usługodawców i oferowanych przez nich produktów.

Finanse osobiste w Polsce w większości rodzin wciąż pozostają tematem tabu

Badanie–Od zadłużenia do wyjścia na finansową prostą przeprowadzone na zlecenie firmy B2 Impact pokazuje, że postawy Polaków wobec zarządzania finansami są bardzo zróżnicowane. Z jednej strony wielu z nas zachowuje się biernie – ponad 22 proc. respondentów nie podejmuje żadnych działań, by zadbać o swoją przyszłość finansową, a jedynie 5 proc. korzysta z porad doradców i ekspertów.

Z drugiej, prawie połowa badanych (48 proc.) deklaruje oszczędzanie, choć znacznie mniej osób potrafi wskazać konkretne instrumenty finansowe, takie jak ubezpieczenia (28%) czy lokaty bankowe (24 proc.), które pomagają w budowaniu finansowej poduszki.
Jeszcze mniej respondentów, bo zaledwie 19 proc., dba o regularną kontrolę swoich wydatków, co pokazuje, że temat dbania o codzienną higienę finansową wciąż ma przestrzeń do rozwoju.

Utrata kontroli nad finansami: jakie konsekwencje

Utrata kontroli nad finansami może być ważnym sygnałem do działania, zwłaszcza w obliczu trudności, takich jak przeterminowane zaległości wobec wierzycieli.
Warto wtedy wykonać pierwszy krok – np. zastanowić się nad planem działania – ponieważ nawet niewielkie zmiany mogą pomóc uniknąć długotrwałych kłopotów i odzyskać poczucie stabilności.

Osoby zmagające się z zadłużeniem, które zdecydują się na aktywne działania, mogą nie tylko odzyskać równowagę finansową, ale także zwiększyć swoje zaufanie w oczach instytucji finansowych.
Dzięki temu łatwiej będzie im uzyskać dostęp do kredytów czy zakupów na raty, takich jak sprzęt elektroniczny, samochody czy dodatkowe kursy edukacyjne. Regularne dbanie o finanse otwiera także drzwi do realizacji większych celów – od zakupu wymarzonego mieszkania, przez inwestowanie w przyszłość dzieci, aż po budowanie bezpiecznej emerytury. Każdy krok w stronę większej świadomości finansowej to inwestycja w lepsze jutro.

– Wyniki badania ujawniają wyraźną polaryzację w postawach wobec zarządzania finansami, od osób biernych po tych, którzy aktywnie poszukują sposobów na poprawę swojej sytuacji. Brak odpowiednich kompetencji finansowych i niska świadomość w tym zakresie mogą prowadzić do poważnych problemów, zarówno ekonomicznych, jak i emocjonalnych – ocenia Dominika Nawrocka, ekspertka i edukatorka finansowa, twórczyni kanału edukacyjnego „Kobieta i Pieniądze”.

– Edukacja finansowa w połączeniu z przyjaznym, uwzględniającym aktualne możliwości klientów modelem spłat nadmiernych należności, powinna stać się standardem na rynku. Tylko przemyślane i konkretne działania mogą pomóc zmniejszyć problemy z zadłużeniem i poprawić codzienne życie wielu Polaków – dodaje Dominika Nawrocka.

Gdy pojawia się problem z domowym budżetem: co robić

Problemy z domowym budżetem to nie koniec świata, jednak musimy wiedzieć, jakie kroki należy podjąć, by uporać się z nimi i odzyskać wpływ na swoje finanse.
Ponad połowa, bo 52 proc. badanych zaczęłoby od zmniejszenia wydatków w celu znalezienia oszczędności, a niewiele mniej, bo równe 50 proc. z nas poszukałoby dodatkowych źródeł dochodu. W całym procesie równie ważna jest konsekwencja i przyjęcie odpowiedniego planu naprawczego dla naszego portfela. Korzyści z takiego podejścia widzi 37 proc. ankietowanych.

Co ciekawe, już 1/5 uczestników badania zdecydowałaby się na polubowny kontakt z wierzycielem w celu znalezienia rozwiązania, które będzie dopasowane do specyficznych potrzeb i sytuacji życiowej osoby zadłużonej.
– W obliczu posiadania zadłużenia warto pamiętać, że kluczem do rozwiązania trudnej sytuacji może być z jednej strony kontakt z wierzycielem, a z drugiej świadomość, że z każdym długiem można sobie poradzić – mówi Aneta Borycka, Prezeska Zarządu B2 Impact.
– Osoby zadłużone mogą dziś liczyć na doradców, służących wsparciem w przeanalizowaniu bieżącej sytuacji finansowej, ustaleniu rat i harmonogramu spłat. Z kolei skorzystanie z portalu spłaty zadłużenia online pomaga w samodzielnym zarządzeniu zadłużeniem w tak samo przyjazny i intuicyjny sposób, w jaki korzystamy z nowoczesnych narzędzi bankowych. Dzisiejsza rola firm windykacyjnych to pomoc w spłacie zadłużenia, odzyskaniu wpływu na finansowe zdrowie, a jednocześnie wsparcie w odbudowie zdolności kredytowej oraz wiarygodności wobec instytucji finansowych i usługodawców – dodaje ekspertka.

Ukryte koszty nadmiernego zadłużenia, które ponosimy na co dzień

Jak pokazało badanie zlecone przez B2 Impact, problemów z przeterminowanymi należnościami nie możemy lekceważyć w nieskończoność, ponieważ mogą mieć one silny wpływ nie tylko na stan naszych finansów, ale również na to, jak funkcjonujemy na co dzień w domu, w relacjach z bliskimi, w pracy.
Tym bardziej że już 46 proc. ankietowanych widzi w kłopotach z pieniędzmi źródło chronicznego stresu i gorszego samopoczucia. Co trzeci Polak czuje się bezradny w obliczu takich trudności, a co piąty odczuwa wstyd z powodu sytuacji finansowej.

Problemy te mają również poważne konsekwencje zdrowotne. Aż 41 proc. badanych przyznało, że w sytuacji kryzysu finansowego nie mogłoby regularnie korzystać z opieki medycznej ani podjąć niezbędnego leczenia. Dla jednej trzeciej osób oznaczałoby to rezygnację z leków, suplementów czy zdrowej żywności.
Kryzys finansowy wpływa również na nasze decyzje zawodowe. Zaniedbane finanse utrudniają bowiem zmianę pracy czy rozwój kariery. Dobre zarządzanie budżetem i długami jest natomiast szczególnie ważne, gdy pensja nie wystarcza na oszczędności na przyszłość. A jak pokazuje badanie, tylko 15 proc. Polaków uważa, że ma dobrą pracę, stabilną sytuację finansową i umiejętnie zarządza swoimi finansami.
Dobra wiadomość jest taka, że każdy ma szansę poprawić swoją sytuację finansową – małe kroki, takie jak regularne planowanie wydatków czy praca nad oszczędnościami, mogą z czasem przynieść ogromne efekty i otworzyć nowe możliwości zawodowe i życiowe!