Kryptowaluty pod lupą skarbówki! Czy wiesz, że PIT-38 może Cię kosztować fortunę?

• Deklaracja PIT-38 – obowiązek każdego inwestora kryptowalut. Co dokładnie podlega opodatkowaniu?
• Podstawa opodatkowania i stawki – ile zapłacisz?
• Wirtualna waluta koszty
• Kryptowaluty – czy wiesz, że musisz gromadzić dowody zakupu?

Deklaracja PIT-38 – obowiązek każdego inwestora kryptowalut. Co dokładnie podlega opodatkowaniu?

Podatnicy mają obowiązek składać w urzędzie skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu lub poniesionej straty w roku podatkowym. Termin składania przypada od 15 lutego do 30 kwietnia roku następnego. W terminie tym należy złożyć odrębne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (stracie) z odpłatnego zbycia krypotwalut – na formularzu PIT-38.

Przez odpłatne zbycie kryptowaluty (np. Bitcoin, Ethereum), rozumie się jej wymianę na klasyczną walutę, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż kryptowaluta lub regulowanie nią innych zobowiązań. Obowiązkowemu deklarowaniu w zeznaniu podatkowym nie będzie więc podlegać wymiana jednej kryptowaluty na inną, np. Ethereum na Bitcoina.

Podstawa opodatkowania i stawki – ile zapłacisz?

Przychody z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej traktowane są jako przychody z kapitałów pieniężnych, a uzyskany dochód podlega opodatkowaniu stawką 19%. Dochodem do opodatkowania jest osiągnięta w roku podatkowym różnica między sumą przychodów z odpłatnego zbycia cyfrowej waluty a kosztami uzyskania tego dochodu.

Jeśli ktoś zajmuje się obrotem kryptowalutami zarówno na terytorium RP, jak i za granicą, osiągane dochody zobligowany jest złączyć i podatek obliczyć od ich sumy. Może od niego odliczyć kwotę podatku zapłaconego za granicą, ale w określonych granicach (art. 30b ust. 5a ustawy o PIT).

Wirtualna waluta koszty

Koszty uzyskania przychodu stanowią udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie krytpowaluty oraz koszty związane z jej zbyciem, w tym poniesione na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług w zakresie wymiany cyfrowej waluty, także na rzecz pośredników w tej wymianie, jak i podmiotów prowadzących rachunki służące do obrotu kryptowalutami.

Natomiast jak stanowi art. 30b ust. 6a ustawy o PIT, podatnik wykazuje w zeznaniu koszty także wtedy, gdy w roku podatkowym nie uzyskał żadnych przychodów z odpłatnego zbycia kryptowalut. Koszty są potrącane w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione, jednak w przypadku ich nadwyżki nad przychodami w danym roku, można je przenieść na kolejne lata. Podatnik nie może natomiast obniżyć podstawy swojego opodatkowania o wysokość poniesionej w roku podatkowym straty z odpłatnego zbycia walut cyfrowych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38d ustawy o PIT, za koszty uzyskania przychodu nie uważa się poniesionych wydatków związanych z zamianą jednej wirtualnej na inną.

Kryptowaluty – czy wiesz, że musisz gromadzić dowody zakupu?

Jak widać przepisy dają możliwość obniżania swojego zobowiązania w podatku dochodowym z tytułu sprzedaży Bitcoinów o koszty ich nabycia i zbycia, jednak wyraźnie stanowią, że muszą to być wydatki udokumentowane. Za wystarczające dokumenty potwierdzające poniesienie wydatku powinny zostać uznane potwierdzenia przelewów dokonanych tytułem nabycia kryptowaluty, także wpłaty na konto kryptowalutowej giełdy, oraz potwierdzenia dokonania operacji kryptowalutowej (np. wyciąg operacji na giełdzie krypto, zestawienie operacji). Choć organy skarbowe wielokrotnie stawały na stanowisku, że mogą to być wyłączenie dokumenty wymienione w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Ale min. w wyroku z 6 czerwca 2018 r. (sygn. akt I SA/Bk 225/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (III SA 3352/99, II FSK 198/16, II FSK 2417/15, II FSK 1682/10, II FSK 91/11), orzekł, że należy dopuścić możliwości dowodzenia faktu poniesienia wydatku za pomocą innych środków dowodowych aniżeli tylko te, które zostały wymienione w przepisach tego rozporządzenia. Poniesienie wydatku może być udowodnione każdym dowodem. Sąd wskazał na art. 181 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności m.in. księgi podatkowe, dokumenty zgromadzone w toku kontroli podatkowej, opinie biegłych, ale i zeznania świadków i deklaracje złożone przez stronę.

O nowych obowiązkach raportowania do administracji podatkowej muszą też pamiętać właściciele kryptowalutowych giełd i inni pośrednicy. To efekt wejścia w życie, podpisanej przez Prezydenta RP 9 marca 2026 r., ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, implementującej dwie unijne dyrektyw – DAC8 oraz DAC9. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów mają obowiązek raportowania o dokonanych za ich pośrednictwem transakcjach, które miały miejsce od 1 stycznia 2026 r.