Gotówka od ojca to problem. Skarbówka mówi wprost: brak zwolnienia z podatku od darowizny, nawet gdy pieniądze wpłyną na konto obdarowanego

• Darowizna w gotówce a prawo do zwolnienia z podatku – nowa interpretacja indywidualna skarbówki zaskakuje wielu podatników!
• Jak wyglądała sprawa podatnika i dlaczego ojciec przekazał synowi pieniądze w gotówce zamiast przelewem na jego konto bankowe?
• Czy wpłata gotówki przez syna na własne konto może zastąpić przelew ojca? Oto jest pytanie, które wywołało burzę
• Skarbówka mówi „nie” – stanowisko podatnika uznane za nieprawidłowe i bez prawa do zwolnienia z podatku od darowizn
• Na jakie przepisy powołała się skarbówka i jakie szczegóły z ustawy o podatku od spadków i darowizn były istotne dla tej sprawy?
• Dlaczego to właśnie forma przekazania darowizny zadecydowała o podatku i jakie to miało znaczenie dla całej sprawy?
• Co teraz muszą wiedzieć podatnicy? Konsekwencje i praktyczne wnioski po tej interpretacji skarbówki
• Najważniejsze 3 wnioski z interpretacji skarbówki – o czym trzeba zapamiętać, aby nie wpaść w pułapkę podatkową od darowizn?
• FAQ – gotówka od ojca a podatek od darowizny
• Fiskus może teraz częściej kontrolować rodzinne darowizny. Jeden błąd formalny wystarczy, by stracić pełne zwolnienie z podatku

Darowizna w gotówce a prawo do zwolnienia z podatku – nowa interpretacja indywidualna skarbówki zaskakuje wielu podatników!

Interpretacja indywidualna, wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, może wywołać duże poruszenie wśród podatników. Sprawa dotyczyła przekazania darowizny w formie gotówki, która następnie została wpłacona na konto przez obdarowanego. Do tej pory wiele osób było przekonanych, że taka forma dokumentacji wystarczy, aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednak skarbówka jasno stwierdziła, że takie rozwiązanie nie spełnia wymogu ustawowego.

Jak czytamy w interpretacji: „Przekazanie darowizny środków pieniężnych w gotówce, z późniejszą wpłatą na konto przez obdarowanego, nie spełnia wymogu dokumentacji przewidzianej w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, co wyklucza możliwość zwolnienia podatkowego.” To oznacza, że osoby, które w podobny sposób przyjmują darowizny, mogą zostać obciążone podatkiem, mimo że zgłoszą darowiznę w urzędzie skarbowym w ustawowym terminie.

Jak wyglądała sprawa podatnika i dlaczego ojciec przekazał synowi pieniądze w gotówce zamiast przelewem na jego konto bankowe?

Cała sprawa rozpoczęła się 9 lipca 2025 r., kiedy do Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek podatnika o wydanie interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca opisał bardzo typową sytuację rodzinną. Ojciec podatnika, posiadający oszczędności w walucie obcej (EUR), dokonał ich przewalutowania na złote polskie w banku. Po przewalutowaniu nie wpłacił jednak pieniędzy na swoje konto, tylko przekazał je bezpośrednio synowi – w gotówce. Syn, jako obdarowany, niezwłocznie wpłacił te środki na własny rachunek bankowy.

Podkreślono, że darowizna pochodziła wyłącznie z majątku ojca, była całkowicie dobrowolna i dokonana w celu nieodpłatnego przysporzenia majątku dziecku, bez jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. Syn planował zgłosić darowiznę na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, aby móc skorzystać ze zwolnienia z podatku, przysługującego najbliższej rodzinie w tzw. grupie „zero”.

Czy wpłata gotówki przez syna na własne konto może zastąpić przelew ojca? Oto jest pytanie, które wywołało burzę

Zapytanie do skarbówki było wprost: „Czy w przedstawionym stanie faktycznym sposób przekazania darowizny – polegający na tym, że Pana ojciec przewalutował walutę obcą na złote polskie, a następnie przekazał Panu środki w gotówce, które Pan wpłaciłem na swoje konto – spełnia warunki określone w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, umożliwiające skorzystanie ze zwolnienia od podatku z tytułu darowizny otrzymanej od osoby z tzw. grupy zero?”

Zdaniem wnioskodawcy – tak. Podatnik argumentował on, że wpłata na konto obdarowanego jest wystarczającą formą dokumentowania darowizny. Podkreślał, że przecież można jednoznacznie ustalić źródło pochodzenia pieniędzy, a przepisy miały chronić przed fikcyjnymi darowiznami, a nie utrudniać życie podatnikom.

Jak wskazano w stanowisku podatnika: „Uważa Pan, że taki sposób dokumentowania (wpłata przez obdarowanego) również spełnia wymogi ustawowe, ponieważ z obrotu spraw jednoznacznie wynika źródło pochodzenia środków oraz zamiar ich nieodpłatnego przekazania.”

Skarbówka mówi „nie” – stanowisko podatnika uznane za nieprawidłowe i bez prawa do zwolnienia z podatku od darowizn

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie pozostawił złudzeń – stanowisko podatnika zostało uznane za nieprawidłowe. Organ skarbowy w sposób jednoznaczny wskazał, że przepisy wymagają udokumentowania darowizny pieniężnej dowodem przekazania środków przez darczyńcę na rachunek obdarowanego lub poprzez przekaz pocztowy.

Wpłata gotówki przez samego obdarowanego nie jest wystarczająca. Skarbówka podkreśliła: „W opisanej we wniosku sytuacji nie można uznać udokumentowania otrzymania przez Pana środków pieniężnych w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym”.

Na jakie przepisy powołała się skarbówka i jakie szczegóły z ustawy o podatku od spadków i darowizn były istotne dla tej sprawy?

Organ skarbowy powołał się w swoim rozstrzygnięciu na następujące przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn. Otóż:

• art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym podatkowi podlega nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny,
• art. 5 ustawy, mówiący, że obowiązek podatkowy ciąży na obdarowanym,
• art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, który precyzuje moment powstania obowiązku podatkowego,
• oraz przede wszystkim na art. 4a ustawy, wskazujący warunki zwolnienia.

Zgodnie bowiem z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1. zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2. w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Dlaczego to właśnie forma przekazania darowizny zadecydowała o podatku i jakie to miało znaczenie dla całej sprawy?

Skarbówka tłumaczy, że intencją ustawodawcy było jednoznaczne powiązanie przelewu z darczyńcą. To właśnie przelew lub przekaz pocztowy mają pełnić funkcję dowodu, że środki rzeczywiście zostały przekazane od określonej osoby.

Wpłata gotówki przez samego obdarowanego nie daje – zdaniem organu skarbowego – tego samego stopnia pewności. Jak zaznaczono: „podejmowanie innych czynności w celu udokumentowania otrzymania środków pieniężnych tytułem darowizny jest niewystarczające albo zbędne”. Tym samym nawet jeżeli nie ma żadnych wątpliwości co do pochodzenia pieniędzy, formalny wymóg nie został spełniony. A brak spełnienia wymogu równa się brak zwolnienia podatkowego.

Co teraz muszą wiedzieć podatnicy? Konsekwencje i praktyczne wnioski po tej interpretacji skarbówki

Nowa interpretacja ma istotne konsekwencje dla wszystkich osób, które przyjmują darowizny w gotówce. Do tej pory wiele rodzin, nieświadomych obowiązujących przepisów, decydowało się na przekazanie pieniędzy „do ręki”, a następnie szybkie ich wpłacenie na konto przez obdarowanego. Teraz wiadomo, że takie działanie nie chroni przed podatkiem.

Oznacza to, że aby uniknąć podatku, należy dopilnować, by darczyńca sam przelał pieniądze na konto obdarowanego albo skorzystać z przekazu pocztowego. Inne rozwiązanie, nawet jeśli pieniądze trafią ostatecznie na konto obdarowanego, będzie traktowane jako niespełniające warunku zwolnienia.

Najważniejsze 3 wnioski z interpretacji skarbówki – o czym trzeba zapamiętać, aby nie wpaść w pułapkę podatkową od darowizn?

1. Darowizna gotówkowa przekazana „do ręki” nie daje prawa do zwolnienia podatkowego, nawet jeśli obdarowany wpłaci pieniądze na swoje osobiste konto bankowe.
2. Jedyną skuteczną formą udokumentowania jest przekazanie pieniędzy na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
3. Każde odstępstwo od powyższej zasady może oznaczać konieczność zapłaty podatku, jeśli przekroczony zostanie próg zwolnienia, zgodnie z poniższą tabelą.

Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory

Tabela: Skale podatkowe w podatku od spadków i darowizn

Poniższa tabela zawiera skale podatkowe w podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek.

Kwoty nadwyżki w zł		Podatek wynosi
ponad	do
1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej
	11 833	3%
11 833	23 665	355 zł i 5% od nadwyżki ponad 11 833 zł
23 665		946 zł 60 gr i 7% od nadwyżki ponad 23 665 zł
2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej
	11 833	7%
11 833	23 665	828 zł 40 gr i 9% od nadwyżki ponad 11 833 zł
23 665		1893 zł 30 gr i 12% od nadwyżki ponad 23 665 zł
3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej
	11 833	12%
11 833	23 665	1420 zł i 16% od nadwyżki ponad 11 833 zł
23 655		3313 zł 20 gr i 20% od nadwyżki ponad 23 665 zł

FAQ – gotówka od ojca a podatek od darowizny

1. Czy trzeba zgłaszać darowiznę od ojca do urzędu skarbowego?

Tak. Nawet jeśli pieniądze pochodzą od najbliższej rodziny (np. ojca), darowizna powinna zostać zgłoszona do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2, jeśli chcesz skorzystać ze zwolnienia z podatku. W przypadku gdy kwota przekroczy ustawowy limit wolny od podatku (36 120 zł).

2. Czy przelew bankowy zamiast gotówki coś zmienia?

Tak – i to istotnie. Przekazanie pieniędzy przelewem jest wymagane, aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego w tzw. „grupie zerowej”. Sama gotówka wręczona „do ręki” może być problematyczna w razie kontroli.

3. Jaka kwota darowizny od ojca jest wolna od podatku?

W przypadku najbliższej rodziny (tzw. grupa zerowa) nie ma limitu kwotowego zwolnienia z podatku, ale trzeba spełnić warunki: zgłoszenie i właściwy sposób przekazania środków (najlepiej przelew).

4. Co się stanie, jeśli nie zgłoszę darowizny?

Brak zgłoszenia może skutkować koniecznością zapłaty podatku według stawek dla danej grupy podatkowej oraz ewentualnymi odsetkami. W skrajnych przypadkach urząd może zakwestionować zwolnienie.

5. Czy urząd skarbowy sprawdza przelewy od rodziny?

Tak, szczególnie gdy pojawiają się większe kwoty lub brak zgłoszenia darowizny. Fiskus może analizować historię rachunku bankowego i źródło pochodzenia środków.

Fiskus może teraz częściej kontrolować rodzinne darowizny. Jeden błąd formalny wystarczy, by stracić pełne zwolnienie z podatku

Eksperci podatkowi zwracają uwagę, na bardziej rygorystyczne podejście urzędów do rodzinnych darowizn przekazywanych w gotówce. Problem dotyczy tysięcy osób, które przez lata były przekonane, że wystarczy samo zgłoszenie darowizny i wpłata pieniędzy na konto przez obdarowanego. Tymczasem fiskus coraz mocniej podkreśla znaczenie ścisłego spełnienia wymogów formalnych.

W praktyce oznacza to, że nawet uczciwa i rzeczywiście dokonana darowizna może zostać opodatkowana wyłącznie z powodu niewłaściwego sposobu przekazania pieniędzy. Urzędy skarbowe nie badają już wyłącznie tego, czy środki pochodziły od członka rodziny, ale również dokładną ścieżkę przepływu pieniędzy. Brak przelewu wykonanego bezpośrednio przez darczyńcę może stać się podstawą do odmowy zastosowania zwolnienia podatkowego.

Doradcy podatkowi ostrzegają również, że problem może dotyczyć nie tylko darowizn od rodziców dla dzieci, ale także przelewów między rodzeństwem, dziadkami i wnukami czy małżonkami. Dlatego przed przekazaniem większej kwoty warto zadbać o pełną dokumentację i wykonać klasyczny przelew bankowy z odpowiednim tytułem. W przeciwnym razie nawet rodzinna pomoc finansowa może zakończyć się koniecznością zapłaty wysokiego podatku wraz z odsetkami.