Przystosowanie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej. Czy można uzyskać dofinansowanie z PFRON?

• Przystosowanie stanowiska pracy do potrzeb pracownika niepełnosprawnego
• Pomoc z PFRON na przystosowanie stanowiska pracy
• Refundacja kosztów wyposażenia stanowiska pracy ze środków PFRON
• Stanowisko pracy dla pracownika poszkodowanego w wypadku przy pracy

Przystosowanie stanowiska pracy do potrzeb pracownika niepełnosprawnego

Pracodawca powinien zadbać o zapewnienie komfortowych i bezpiecznych warunków pracy dla wszystkich pracowników, także niepełnosprawnych. Aby minimalizować ograniczenia aktywności zawodowej pracowników z niepełną sprawnością, przepisy prawa pracy zawierają szczególne regulacje wprowadzające ułatwienia dla osób niepełnosprawnych, w tym dotyczące stanowiska pracy.

Stanowiskiem pracy jest przestrzeń pracy, wraz z wyposażeniem w środki i przedmioty pracy, w której pracownik lub zespół pracowników wykonuje pracę. W przypadku pracownika niepełnosprawnego jego stanowisko pracy należy przystosować. Oznacza to, że takie stanowisko pracy powinno być oprzyrządowane i dostosowane odpowiednio do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika.

Czytaj również:

Których zasiłków, dodatków i innych świadczeń jednocześnie nie może pobierać osoba niepełnosprawna [praktyczny poradnik]

Waloryzacja emerytur na nowych zasadach, ustalonych przez Prezydenta Karola Nawrockiego – już nie tylko procentowa, ale również kwotowa podwyżka świadczeń?

Pomoc z PFRON na przystosowanie stanowiska pracy

Przystosowanie stanowiska pracy dla osoby z niepełnosprawnością wymaga indywidualnego dopasowania przestrzeni roboczej, ciągów komunikacyjnych oraz sanitariatów do potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia. Pracodawca, który przez okres co najmniej 36 miesięcy zatrudni osoby niepełnosprawne, może otrzymać refundację kosztów adaptacji ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).

Otrzymane środki można przeznaczyć na:

• adaptację pomieszczeń zakładu pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych. Dotyczy to zwłaszcza kosztów poniesionych w związku z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy dla tych osób, stosownie do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności,
• adaptację lub nabycie urządzeń ułatwiających osobie niepełnosprawnej wykonywanie pracy lub funkcjonowanie w zakładzie pracy,
• zakup i autoryzację oprogramowania na użytek pracowników niepełnosprawnych oraz urządzeń technologii wspomagających lub przystosowanych do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności,
• rozpoznanie przez służby medycyny pracy wymienionych wyżej potrzeb.

Zwrot kosztów dotyczy osób niepełnosprawnych bezrobotnych lub poszukujących pracy niepozostających w zatrudnieniu bądź pozostających w zatrudnieniu u pracodawcy występującego o zwrot kosztów (z wyjątkiem przypadków, gdy przyczyną powstania niepełnosprawności w okresie zatrudnienia u tego pracodawcy było zawinione przez pracodawcę lub przez pracownika naruszenie przepisów, w tym przepisów prawa pracy).

Czytaj również:

Bezpłatne parkowanie na kopercie. Kto może dostać kartę parkingową?

Maksymalna wysokość pomocy na przystosowanie jednego stanowiska pracy wynosi dwudziestokrotność przeciętnego wynagrodzenia za każde przystosowane stanowisko pracy osoby niepełnosprawnej.

Wniosek o zwrot kosztów należy złożyć do starosty lub prezydenta miasta na prawach powiatu. Zwykle miejscami, w których załatwia się sprawę zwrotu kosztów są urzędy pracy, w których jest zarejestrowana osoba niepełnosprawna jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu - w przypadku gdy zwrot kosztów dotyczy tej osoby. W pozostałych przypadkach jest to miejsce zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, miejsce siedziby albo miejsce zamieszkania pracodawcy.

Do uzyskania zwrotu kosztów konieczne jest uzyskanie pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy (PIP):

• o przystosowaniu stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności zatrudnionego pracownika lub
• o spełnieniu warunków bezpieczeństwa i higieny pracy na tym stanowisku, w przypadku gdy zatrudnienie osoby niepełnosprawnej nie wymagało przystosowania.

Refundacja kosztów wyposażenia stanowiska pracy ze środków PFRON

Pracodawca może ubiegać się o refundację kosztów zakupu lub wytworzenia wyposażenia stanowiska pracy w związku z zatrudnieniem niepełnosprawnej osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy. W odróżnieniu od zwrotu kosztów przystosowania stanowiska pracy jest to pomoc finansowa w zakupie narzędzi pracy lub elementów stanowiska pracy (np. krzesła, biurka, lampki). Maksymalna wysokość pomocy finansowej ze środków PFRON nie może przekraczać piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

O refundację może wystąpić pracodawca, który zobowiąże się do zatrudniania osoby niepełnosprawnej na podstawie umowy o pracę przez okres co najmniej 36 miesięcy. W przypadku niedopełnienia tego warunku pracodawca musi zwrócić otrzymane wsparcie finansowe. Warunkiem refundacji jest uzyskanie – na wniosek starosty - pozytywnej opinii PIP.

Wniosek o refundację kosztów wyposażenia stanowisk pracy należy złożyć do starosty właściwego ze względu na miejsce zarejestrowania osoby niepełnosprawnej. Jeżeli wniosek zostanie pozytywnie zaopiniowany, następuje podpisanie umowy między pracodawcą a starostą. Umowa jest podstawą przekazania środków publicznych na refundację. Wydatki poniesione przez pracodawcę przed podpisaniem umowy nie mogą zostać zrefundowane.

Czytaj również:

Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania – co się zmieniło?

Stanowisko pracy dla pracownika poszkodowanego w wypadku przy pracy

Jeżeli pracownik w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej utracił zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku, pracodawca ma obowiązek wydzielić lub zorganizować dla niego odpowiednie stanowisko pracy z podstawowym zapleczem socjalnym. Czynności te muszą zostać wykonane nie później niż w okresie trzech miesięcy od daty zgłoszenia przez tę osobę gotowości przystąpienia do pracy. Zgłoszenie gotowości przystąpienia do pracy powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia uznania za osobę niepełnosprawną.

Należy zauważyć, że powyższych przepisów nie stosuje się, gdy wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było naruszenie przepisów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracownika z jego winy lub jego stanu nietrzeźwości - udowodnione przez pracodawcę.

Jeżeli pracodawca nie wydzieli lub nie zorganizuje w przepisanym terminie stanowiska pracy dla pracownika, który utracił zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, obowiązany jest dokonać, w dniu rozwiązania stosunku pracy z tą osobą, wpłaty na PFRON w wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia za pracownika.

Przypomnijmy, że za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

• podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
• podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
• w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Na równi z wypadkiem przy pracy traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ: w czasie podróży służbowej (chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań), podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony lub przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Z kolei za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (tzw. narażenie zawodowe).

Podstawa prawna

• ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 884)