25 000 zł na samochód - i to jest kwota minimalna, nowy nabór 2026

• Zwrot pieniędzy za remont, w tym samochodu - tak, to możliwe
• Zabytek w garażu? Tak, to też się liczy, do samochodu czy motocykla też możesz dostać pieniądze z naboru, jeśli masz dobre tablice
• Ile można dostać refundacji?
• Kto może złożyć wniosek o refundację
• Co za papiery trzeba mieć, żeby dostać pieniądze
• Jakie prace podlegają refundacji
• System punktowy - jak oceniane są wnioski w naborze
• Terminy i formalności - to musisz wiedzieć
• Dla kogo jest ten program dofinansowań

Zwrot pieniędzy za remont, w tym samochodu - tak, to możliwe

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego uruchomiło II nabór wniosków do programu „Ochrona zabytków 2026". Tym razem chodzi o refundacje, czyli zwrot kosztów prac, które już zostały wykonane. Jeśli w ciągu ostatnich trzech lat przeprowadziłeś prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru - możesz odzyskać znaczną część wydanych pieniędzy.

Wnioski można składać do 31 marca 2026 roku przez system SOP (sopprogramy.mkidn.gov.pl). To oznacza, że masz nieco ponad miesiąc na przygotowanie dokumentacji. Budżet programu na ten rok to ponad 201 milionów złotych, z czego na tryb konkursowy przeznaczono ponad 171 milionów. To poważne pieniądze i realna szansa na odzyskanie sporych kwot.

Zabytek w garażu? Tak, to też się liczy, do samochodu czy motocykla też możesz dostać pieniądze z naboru, jeśli masz dobre tablice

Większość osób słysząc „ochrona zabytków" myśli o dworkach, kamienicach, kościołach. I słusznie - te obiekty stanowią lwią część wniosków. Ale program obejmuje również zabytki ruchome, a to zupełnie inna kategoria. Zabytek ruchomy to przedmiot wpisany do rejestru zabytków, który można przemieszczać. I tutaj robi się ciekawie.

Do zabytków ruchomych należą między innymi pojazdy zabytkowe - te z charakterystycznymi żółtymi tablicami rejestracyjnymi. Jeśli jesteś właścicielem zabytkowego samochodu, motocykla czy innego pojazdu wpisanego do rejestru zabytków i w ciągu ostatnich trzech lat przeprowadziłeś jego profesjonalną renowację - ten program jest również dla ciebie. Oczywiście pod warunkiem, że prace były prowadzone zgodnie z pozwoleniem konserwatora zabytków i zostały prawidłowo odebrane.

Ile można dostać refundacji?

Widełki finansowe programu są szerokie. Minimalna kwota dofinansowania to 25 000 zł, maksymalna to aż 5 000 000 zł. Standardowo możesz liczyć na refundację do 50% poniesionych nakładów koniecznych. To już sporo, ale w szczególnych przypadkach określonych w ustawie o ochronie zabytków możliwe jest uzyskanie zwrotu nawet 100% kosztów.

Kiedy można liczyć na pełne finansowanie? Gdy zabytek ma wyjątkową wartość historyczną, artystyczną lub naukową, wymaga skomplikowanych technologicznie prac albo jego stan wymagał natychmiastowej interwencji. Dodatkowym atutem jest wcześniejsza dbałość właściciela o obiekt - ministerstwo docenia tych, którzy przez lata inwestowali własne środki w ratowanie dziedzictwa.

Kto może złożyć wniosek o refundację

Lista uprawnionych wnioskodawców jest dość szeroka. O środki mogą ubiegać się osoby fizyczne, jednostki samorządu terytorialnego oraz inne jednostki organizacyjne, które są właścicielami lub posiadaczami zabytku wpisanego do rejestru albo mają go w trwałym zarządzie. Warunek podstawowy: siedziba, zakład lub oddział na terytorium Polski.

Kto nie może składać wniosków? Państwowe instytucje kultury, publiczne szkoły i uczelnie wyższe oraz uczelnie artystyczne. Te podmioty mają inne ścieżki finansowania. Program jest skierowany przede wszystkim do prywatnych właścicieli, samorządów, fundacji, stowarzyszeń, parafii, wspólnot mieszkaniowych - czyli tych, dla których każda złotówka wsparcia ma realne znaczenie.

Co za papiery trzeba mieć, żeby dostać pieniądze

Refundacja dotyczy wyłącznie prac już zakończonych i odebranych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. To podstawowy warunek - musisz mieć protokół potwierdzający wykonanie wszystkich prac zgodnie z wydanym pozwoleniem. Nie da się uzyskać zwrotu za prace w trakcie realizacji ani za te wykonane bez wymaganej zgody konserwatora.

Do wniosku trzeba dołączyć sporo dokumentów. Przede wszystkim zdjęcia obiektu dokumentujące stan przed pracami i po ich zakończeniu. Potrzebny będzie kosztorys powykonawczy z wyszczególnionymi kosztami netto i brutto, faktury za wykonane prace, protokół odbioru od konserwatora oraz dokumenty potwierdzające tytuł prawny do zabytku. W przypadku pojazdów zabytkowych kosztorys musi być sporządzony według zasad wyceny prac konserwatorskich.

Jakie prace podlegają refundacji

Lista kosztów kwalifikowanych jest ściśle określona w ustawie o ochronie zabytków. Refundacji podlegają między innymi:

• zabezpieczenie, zachowanie i utrwalenie substancji zabytku,
• stabilizacja konstrukcyjna,
• odnowienie lub uzupełnienie elementów,
• odtworzenie zniszczonych części (do 50% oryginalnej substancji),
• zakup materiałów konserwatorskich,
• montaż instalacji zabezpieczających.

W przypadku zabytków ruchomych - w tym pojazdów zabytkowych - chodzi przede wszystkim o prace konserwatorskie i restauratorskie prowadzone przez wykwalifikowanych specjalistów. Kluczowe jest to, że prace muszą być ukierunkowane na zachowanie oryginalnej substancji, a nie na przebudowę czy modernizację. Ministerstwo nie sfinansuje ci montażu klimatyzacji w zabytkowym aucie, ale profesjonalną renowację oryginalnego lakieru czy wnętrza - już tak.

System punktowy - jak oceniane są wnioski w naborze

Wnioski przechodzą przez ocenę ekspertów, którzy przyznają punkty w skali 0-100. Ocena podstawowa (0-60 punktów) uwzględnia stan zachowania zabytku i pilność prac, wartość historyczną, artystyczną i naukową obiektu oraz ewentualne uszkodzenia spowodowane powodzią z 2024 roku. Dodatkowe punkty (0-40 punktów) eksperci przyznają za jakość dotychczasowych prac, dbałość właściciela o zabytek, przynależność do kategorii zabytków zagrożonych oraz funkcję społeczną obiektu.

Szczególnie premiowane są zabytki wpisane na Listę UNESCO i uznane za Pomniki Historii. Ale uwaga - eksperci zwracają też uwagę na obiekty z mniejszych miejscowości, tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Twój zabytkowy pojazd czy kapliczka w małej wsi może mieć większe szanse niż pozornie cenniejszy obiekt z dużego miasta, jeśli pełni istotną funkcję dla lokalnej społeczności.

Terminy i formalności - to musisz wiedzieć

Nabór trwa do 31 marca 2026 roku. System SOP automatycznie zamknie możliwość składania wniosków 1 kwietnia o północy. Nie warto czekać do ostatniej chwili - założenie konta w systemie wymaga aktywacji, a w przypadku problemów technicznych blokada trwa 24 godziny. Ministerstwo zaleca, by konto było założone co najmniej 36 godzin przed końcem naboru.

Każdy wnioskodawca może złożyć maksymalnie 2 wnioski w tym naborze. Po złożeniu wniosku jest jeszcze możliwość korekty - wystarczy cofnąć wniosek do wersji roboczej, wprowadzić poprawki i złożyć ponownie przed upływem terminu. Wycofane wnioski nadal liczą się do limitu, więc nie ma sensu składać wniosków „na próbę".

Dla kogo jest ten program dofinansowań

Program „Ochrona zabytków 2026" to realna szansa na pieniądze dla wszystkich, którzy już zainwestowali własne środki w ratowanie dziedzictwa kulturowego. Nie musisz być milionerem z pałacem - wystarczy, że jesteś właścicielem przedmiotu ruchomego wpisanego do rejestru zabytków i w ostatnich latach przeprowadziłeś przy tym profesjonalne prace konserwatorskie.

Właściciele zabytkowych pojazdów, obrazów, rzeźb, mebli - to też wasz program. Właściciele kamienic, dworków, wiatraków, kapliczek przydrożnych - tym bardziej. Parafia, która wyremontowała dach kościoła, wspólnota mieszkaniowa, która odnowiła zabytkową klatkę schodową, prywatny kolekcjoner, który oddał samochód do profesjonalnej renowacji - wszyscy oni mogą spróbować odzyskać część wydanych pieniędzy.

Źródło: gov.pl