Zasiłek pogrzebowy od 1 marca 2027 r. w kwocie wyższej niż 7000 zł – ważny komunikat GUS przesądza o podwyżce świadczenia?
REKLAMA
REKLAMA
Od 1 stycznia 2026 r. – w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw – zmieniła się kwota zasiłku pogrzebowego oraz wprowadzono zasadę, zgodnie z którą świadczenie to podlega waloryzacji od marca każdego roku, jeżeli wskaźnik waloryzacji zasiłku będzie wyższy niż 105. Na podstawie komunikatu Prezesa GUS w sprawie inflacji w pierwszym półroczu 2026 r. oraz rządowych wieloletnich założeń makroekonomicznych – już dziś, można oszacować czy jest szansa na kolejną podwyżkę zasiłku pogrzebowego od 1 marca 2027 r.
- Zasiłek pogrzebowy – co to za świadczenie i komu przysługuje pomoc w pokryciu kosztów pogrzebu, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami?
- Jakie są obecnie koszty pogrzebu w Polsce (w których pokryciu ma pomóc zasiłek pogrzebowy)?
- Zasiłek pogrzebowy – ile obecnie wynosi świadczenie, które ma pomóc w pokryciu kosztów pogrzebu i czy podlega ono corocznej waloryzacji?
- Ważny komunikat GUS w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. – czy w marcu 2027 r. można spodziewać się podwyżki kwoty zasiłku pogrzebowego (w związku z waloryzacją świadczenia)?
Zasiłek pogrzebowy – co to za świadczenie i komu przysługuje pomoc w pokryciu kosztów pogrzebu, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami?
Zasiłek pogrzebowy, to świadczenie, które przysługuje na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, którego celem jest pokrycie kosztów pogrzebu. Świadczenie to, może otrzymać każdy (niezależnie od osiąganego dochodu), kto pokrył koszty pogrzebu osoby, która spełniała jeden z poniższych warunków:
REKLAMA
REKLAMA
- była objęta ubezpieczeniem rentowym w ZUS, pobierała emeryturę lub rentę, a wnioskujący o zasiłek był członkiem jej rodziny,
- była objęta ubezpieczeniem rentowym w ZUS, pobierała emeryturę lub rentę albo spełniała warunki, żeby uzyskać emeryturę lub rentę,
- nie była ubezpieczona, ale po ustaniu ubezpieczenia pobierała zasiłek chorobowy albo świadczenie rehabilitacyjne.
Za członków rodziny, o których mowa powyżej, uznaje się przy tym:
- małżonka (wdowę, wdowca, a także małżonka pozostającego w separacji),
- rodziców, ojczyma, macochę oraz osobę przysposabiającą,
- dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,
- dzieci przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej,
- inne dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności,
- rodzeństwo,
- dziadków,
- wnuki oraz
- osoby, nad którymi została ustanowiona opieka prawna.
Zasiłek pogrzebowy może otrzymać zarówno osoba z rodziny zmarłego, ale także osoba obca spoza rodziny (np. sąsiad, przyjaciel, partner życiowy albo konkubent/konkubina) lub instytucja (pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, osoba prawna kościoła lub związek wyznaniowy), jeżeli pokryła koszty pogrzebu.
Jakie są obecnie koszty pogrzebu w Polsce (w których pokryciu ma pomóc zasiłek pogrzebowy)?
Do kosztów pogrzebu zalicza się te koszty, które mają związek z pochówkiem, a więc ze złożeniem ciała lub prochów do grobu. Koszty te, mogą znacząco różnić się w zależności od regionu, a w większych miastach, ceny są zwykle wyższe niż na wsi czy w mniejszych miejscowościach. W treści uzasadnienia projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (która – od 1 stycznia 2026 r. – wprowadziła zmiany w wysokości zasiłku pogrzebowego), MRPiPS podało, iż – za zwykły pogrzeb w Polsce, trzeba obecnie zapłacić minimum 8-10 tys. zł. Z „Analizy kosztów pogrzeby w Polsce” z dnia 24 czerwca 2024 r., która stanowiła załącznik do ww. projektu ustawy, wynikały jednak jeszcze wyższe kwoty – „Szacunkowy całkowity koszt pogrzebu z kremacją i nagrobkiem granitowym w 2024 r. wyniósł od ok. 11,3 tys. zł w województwie podkarpackim i podlaskim do 13,3 tys. zł w województwie łódzkim. Szacunkowy koszt pogrzebu bez kremacji i nagrobkiem granitowym w 2024 r. wyniósł od 12,1 tys. zł w województwie podlaskim, podkarpackim i lubelskim do 14,3 tys. zł w województwie łódzkim.”
REKLAMA
Powyższe dane – niezależnie od tego czy za realny, najniższy możliwy koszt pogrzebu w Polsce, przyjmiemy podane w uzasadnieniu projektu ustawy 8 tys. zł, czy wynikające ze szczegółowej analizy – co najmniej 11,3 tys. zł – nie pozostawiały wątpliwości, że obowiązująca do dnia 31 grudnia 2025 r. kwota zasiłku pogrzebowego (tj. 4000 zł), nie była w stanie tych kosztów pokryć. Problem ten pogłębiała dodatkowo okoliczność, iż kwota tego świadczenia, nie była objęta mechanizmem waloryzacji.
Zasiłek pogrzebowy – ile obecnie wynosi świadczenie, które ma pomóc w pokryciu kosztów pogrzebu i czy podlega ono corocznej waloryzacji?
Celem zmniejszenia obciążenia finansowego osób pokrywających koszty pogrzebu – w dniu 9 maja 2025 r. została przyjęta ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r., poz. 718), która zwiększyła kwotę zasiłku pogrzebowego z 4000 zł do 7000 zł. Ponadto – wprowadziła ona coroczną waloryzację ww. świadczenia od dnia 1 marca, ale tylko jeżeli wskaźnik waloryzacji będzie wyższy niż 105. Wskaźnikiem ww. waloryzacji został przy tym przyjęty – średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym, ogłoszony przez Prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. W ramach waloryzacji – wysokość zasiłku pogrzebowego, ulegać ma zwiększeniu o wskaźnik waloryzacji i podlegać ogłoszeniu przez Prezesa ZUS, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym terminem waloryzacji.
Zgodnie z ww. nowelizacją ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – zmianie nie uległy natomiast zasady przyznawania zasiłku członkom rodziny zmarłego i pozostałym osobom oraz instytucjom, tzn. – członkowie rodziny nadal mogą liczyć na świadczenie w pełnej kwocie, niezależnie od kwoty poniesionych kosztów pogrzebu, a pozostałe osoby i instytucje, które poniosły koszt pogrzebu – mogą otrzymać świadczenie w wysokości stanowiącej równowartość poniesionych (udokumentowanych) kosztów pogrzebu, nie więcej jednak niż 7000 zł.
Ważny komunikat GUS w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. – czy w marcu 2027 r. można spodziewać się podwyżki kwoty zasiłku pogrzebowego (w związku z waloryzacją świadczenia)?
W dniu 15 lipca 2026 r. GUS wydał komunikat w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. w stosunku do pierwszego półrocza 2025 r., który wyniósł – 102,7 (wzrost cen o 2,7%).
Zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.) jednak – o waloryzacji zasiłku pogrzebowego przesądza średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym (czyli – w marcu 2027 r. decydujący będzie średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2026 r.), a nie – wskaźnik za pierwsze półrocze poprzedniego roku kalendarzowego (który został podany przez GUS w dniu 15 lipca 2026 r.). Komunikatu Prezesa GUS w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2026 r. – należy spodziewać się dopiero w styczniu 2027 r.
Już dzisiaj jednak – w związku z danymi na temat inflacji w pierwszym półroczu 2026 r. (wynikającymi ze wspomnianego powyżej komunikatu Prezesa GUS z dnia 15 lipca 2026 r., zgodnie z którym – w pierwszym półroczy 2026 r. został odnotowany wzrost cen na poziomie 2,7% ) – prognozy średniorocznej inflacji w 2026 r. są takie, że wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem nie przekroczy 105 (tj. nie zostanie odnotowany wzrost cen na poziomie przekraczającym 5%). Osiągnięcie średniorocznej inflacji powyżej 5% wymagałoby bardzo gwałtownego przyspieszenia cen w ostatnich miesiącach roku, a prawdopodobieństwo tego jest niskie. Tym samym – niskie jest prawdopodobieństwo, że zasiłek pogrzebowy zostanie zwaloryzowany w marcu 2027 r. i kwota świadczenia wzrośnie powyżej 7000 zł.
Powyższe potwierdzają również rządowe wieloletnie założenia makroekonomiczne z 28 kwietnia 2026 r. (tj. „Wieloletnie założenia makroekonomiczne na lata 2026–2030”), które zakładają, że inflacja w 2026 r. wyniesie średnio 2,5%.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r., poz. 718)
- Komunikat Prezesa GUS z dnia 15 lipca 2026 r. w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r.
- „Wieloletnie założenia makroekonomiczne na lata 2026–2030”, przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 28 kwietnia 2026 r.
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
