| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy rodzinne > Dziecko i prawo > Władza rodzicielska > Uprowadzenie rodzicielskie dziecka do Polski – case study

Uprowadzenie rodzicielskie dziecka do Polski – case study

Polka wywozi do Polski własne małoletnie dziecko bez zgody i wiedzy byłego partnera (cudzoziemca i ojca dziecka), któremu sąd rodzinny za granicą powierzył kontakty z dzieckiem. Co może w tej sytuacji zrobić ojciec dziecka?

Brak ścigania uprowadzenia rodzicielskiego z Konwencji Haskiej

Tak więc, pomimo faktu, że wskazana Konwencja Haska nie zawiera przepisów karnych, rodzice pragnący odzyskać dziecko w ramach dedykowanego do spraw z Konwencji Haskiej postępowania cywilnego przed polskim sądem rodzinnym, dodatkowo (niezależnie od działań przed polskim sądem rodzinnym) składają zawiadomienie do polskich organów ścigania o możliwość popełnienia przestępstwa, starając się dostosować do sytuacji uprowadzenia rodzicielskiego, opisanego w Konwencji Haskiej, konkretny przepis polskiego Kodeksu Karnego.

Znajdujący się w polskim Kodeksie Karnym artykuł 211 stanowiący, że każdy, kto wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru uprowadza lub zatrzymuje osobę małoletnią poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3, na pierwszy rzut oka mógłby wydawać się bezpośrednią podstawą do wszczęcia postępowania przeciwko osobie dopuszczającej się postępowania rodzicielskiego. Jednakże, orzecznictwo, niezwykle jednolite w tym przypadku (np. postanowienie Sądu Najwyższego I KZP 40/92 oraz postanowienie Sądu Najwyższego III KK 116/03), wyklucza z kręgu osób mogących popełnić przestępstwo określone w art. 211 k.k. rodziców posiadających pełną władzę rodzicielską. Wymaga podkreślenia, że rodzic, który posiada pełną, nieograniczoną w żadnym zakresie władzę rodzicielską, który wywodzi małoletnie dziecko do Polski, tj. na gruncie Konwencji Haskiej - dokonujący porwania rodzicielskiego, nie popełnia przestępstwa na gruncie polskiego prawa karnego. Dlatego jeśli uprowadzenie miało swoje miejsce na terenie Polski, pozostaje czynem nie podlegającym karze w rozumieniu art. 211 k.k.. Znajduje to potwierdzenie również w praktyce Policji i Prokuratury, które odmawiają wszczęcia postępowania, jeśli zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zawiera właśnie uzasadnienie wyłącznie w postaci naruszenia nakazów wskazanych w Konwencji Haskiej.

Prawo międzynarodowe – Konwencja Haska

Brak odpowiedzialności karnej nie oznacza, że nie istnieją inne, jak wskazano powyżej, cywilne środki zaradcze. Z tych też powodów należy wskazać, że Konwencja Haska dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzona w Hadze dnia 25 października 1980 roku, jest głównym aktem prawnym regulującym przywrócenie stanu sprzed wywozu dziecka za granicę, także przez rodzica. Konwencja Haska bowiem zawiera szereg przepisów, które mają chronić przed szkodliwymi czynnikami dla dziecka. Jej głównym celem jest przywrócenie stanu poprzedniego, który został naruszony bezprawnym wywozem dziecka z kraju dotychczasowego pobytu, klasyfikując takie działanie rodzica jako międzynarodowe uprowadzenie dziecka. Nie oznacza to jednak, że w świetle Konwencji Haskiej, rodzic uprowadzający dziecko zawsze będzie zmuszony zwrócić dziecko do kraju poprzedniego pobytu.

Skuteczna obrona przez przymusowym oddaniem dziecka z Konwencji Haskiej

Istnieją wyraźnie wskazane przypadki w art. 13 ww. Konwencji Haskiej, w których porwanie rodzicielskie jest uzasadnione i przypadki te stanowią przeszkodę dla polskiego sądu cywilnego do orzeczenia o wydaniu dziecka zgodnie z wnioskiem rodzica. Tymi powodami są m.in., wykazanie, że partner faktycznie nie wykonywał prawa do opieki w czasie uprowadzenia, lub wyraził w późniejszym czasie zgodę na wywóz dziecka, a także, jeśli istnieje poważne ryzyko, że powrót dziecka naraziłby dziecko na szkodę fizyczną lub psychiczną.

Należy pamiętać, że udowodnienie którejkolwiek z przesłanek niweczących wniosek o wydanie dziecka ciąży na rodzicu sprzeciwiającemu się powrotowi dziecka. W praktyce jest nim rodzic wywożący dziecko do Polski. Musi on jako strona przeciwna względem wnioskodawcy, a więc uczestnik, przedstawić wystarczające dowody na poparcie swoich zarzutów (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, skarga Nr 5 27853/09). Jest to jednak możliwe, dlatego warto przedkładać wszelkie możliwe dowody w sprawie na poparcie swoich tez. Tak więc, przede wszystkim należy skoncentrować się na aktywnym udziale w postępowaniu. Należy współpracować z Sądem Rodzinnym, co pozwoli uniknąć ewentualnych postanowień zabezpieczających roszczenie wydania dziecka zgodnie z wnioskiem cudzoziemca. Jest pełne spektrum takiego ewentualnego zabezpieczenia, od, przykładowo, włożenia na uczestnika postępowania zakazu wyjazdu z Polski, aż do odebrania dziecka i umieszczenia go w placówce opiekuńczej. Ilość, charakter i rodzaj dowodów umożliwiających skuteczne powołanie się na okoliczności wyłączające konieczność oddania dziecka jest zawsze kwestią indywidualną i zależy od stopnia skomplikowania sprawy. W każdym jednak razie, sąd musi zwrócić uwagę na dowody przedstawione przez wszystkie strony postępowania, zawsze uwzględniając dobro dziecka jako rzecz najważniejszą.

Choć w pierwszym odczuciu porwanie rodzicielskie nie kojarzy się z elementami rodzicielstwa, to nie można pomijać sytuacji, w których tak drastyczne środki podejmowane są przez rodzica ze względu na cierpiące dziecko. Zostało to również uwzględnione w aktach prawnych, z czego rodzic może skorzystać i często zapewnić dziecku pobyt w lepszym miejscu, zdaniem swoim jak i zdaniem sądu.

Artykuł przygotował Kazimierz Jakub Gładkowski, radca prawny, partner założyciel z Kancelarii KG Legal Kiełtyka Gładkowski – spółka partnerska z Krakowa, specjalizującej się m. in. w transgranicznych sprawach rodzinnych i zastępstwie w rodzinnych sprawach obcokrajowców przed polskimi sądami wszystkich instancji.

Abstract:

The article discusses the procedure before the Polish Family Court in case of international child abduction and in particular, in case of parental child abduction to Poland. It refers to the procedure under the Hague Convention on the Civil Aspects of International Child Abduction.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

KSP Legal & Tax Advice

Tworzymy rozwiązania dla biznesu. Zespół Doradztwa Podatkowego. Obsługa prawna.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »