Rząd jednak wprowadzi zakaz podwyższania cen? Od kiedy, czy dla wszystkich i na jak długo? Sprawdź, jakie rozwiązania są dopuszczalne

• Prawa i obowiązki obywateli w czasie klęski żywiołowej
• Sztuczne podnoszenie cen na terenach poszkodowanych w powodzi

Prawa i obowiązki obywateli w czasie klęski żywiołowej

Wprowadzenie na określonym terenie stanu klęski żywiołowej umożliwia między innymi ingerencję przez na określony czas w prawa i obowiązki obywateli. Choć lista możliwych ograniczeń jest długa, to Rada Ministrów podejmująca w tym zakresie decyzję może zdecydować się tylko na niektóre z nich. Przypomnijmy, mogą one polegać między innymi na:

• zawieszeniu działalności określonych przedsiębiorców;
• nakazie lub zakazie prowadzenia działalności gospodarczej określonego rodzaju;
• nakazaniu pracodawcy oddelegowania pracowników do dyspozycji organu kierującego działaniami prowadzonymi w celu zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia;
• całkowitej lub częściowej reglamentacji zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły;
• zakazie okresowego podwyższania cen na towary lub usługi określonego rodzaju;
• nakazie stosowania cen ustalonych na towary lub usługi mające podstawowe znaczenie dla kosztów utrzymania konsumentów;
• obowiązku opróżnienia lub zabezpieczenia lokali mieszkalnych bądź innych pomieszczeń;
• dokonaniu przymusowych rozbiórek i wyburzeń budynków lub innych obiektów budowlanych albo ich części;
• nakazie ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, obszarów i obiektów;
• nakazie lub zakazie przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;
• nakazie lub zakazie określonego sposobu przemieszczania się;
• wykorzystaniu, bez zgody właściciela lub innej osoby uprawnionej, nieruchomości i rzeczy ruchomych;
• wykonywaniu określonych świadczeń osobistych i rzeczowych.

Sztuczne podnoszenie cen na terenach poszkodowanych w powodzi

Choć w związku z powodzią przetaczającą się w 2024 roku przez południowo-zachodnią Polskę, Rada Ministrów zdecydowała się na wprowadzenie stanu klęski żywiołowej, to jednak w rozporządzeniu z 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego przewidziano jedynie, że w tym czasie dopuszcza się stosowanie następujących ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela:

1. obowiązku opróżnienia lub zabezpieczenia lokali mieszkalnych bądź innych pomieszczeń;
2. nakazu ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, obszarów i obiektów;
3. nakazu lub zakazu przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;
4. nakazu lub zakazu określonego sposobu przemieszczania się.

Jak się jednak okazuje, ta lista może okazać się niewystarczająca. W przestrzeni publicznej co i rusz pojawiają się bowiem doniesienia o sztucznym podnoszeniu cen na terenach najbardziej poszkodowanych przez żywioł. Podwyżki te dotyczą w większości przypadków towarów pierwszej potrzeby i stanowią duże obciążenie dla osób, które obecnie wymagają wsparcia w walce ze skutkami powodzi. W odpowiedzi na te działania, premier Donald Tusk zaapelował do przedsiębiorców o przywrócenie cen sprzed powodzi i zapowiedział, że w przypadku braku reakcji, rząd wprowadzi ceny urzędowe na niektóre produkty, aby zapobiec próbom spekulacji. Tego rodzaju rozwiązanie mogłoby być wprowadzone na terenie objętym stanem klęski żywiołowej na czas jej trwania.