| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Konsument i umowy > Umowy > Finanse > Kiedy występuje brak świadomości lub swobody przy zawieraniu umowy kredytowej

Kiedy występuje brak świadomości lub swobody przy zawieraniu umowy kredytowej

Wyłączenie świadomości lub swobody wyrażenia woli powoduje nieważność czynności. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Zgodnie z treścią Kodeksu cywilnego oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest nieważne (art. 82 Kodeksu cywilnego)

Co to jest stan wyłączający świadomość

To brak rozeznania, niemożność rozumienia zachowań własnych i zachowań innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Stan taki musi wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła.

Sformułowanie art. 82 Kodeksu cywilnego wskazuje, że wada oświadczenia woli określona w tym przepisie obejmuje dwa różne stany faktyczne, które mogą występować samodzielnie, są to:

  • brak świadomości w podejmowaniu decyzji
  • brak swobody w podejmowaniu decyzji

Granica między stanem wyłączającym świadome powzięcie decyzji, a stanem wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest bardzo płynna.

Zobacz również serwis: Umowy

Kiedy powzięcie decyzji nie jest swobodne

Gdy zarówno sam proces podejmowania decyzji, jak i uzewnętrznienie woli nie zostały zakłócone przez destrukcyjne czynniki wynikające z właściwości psychiki czy procesu myślowego osoby składającej oświadczenie woli. Stan wyłączający swobodę musi również wynikać z przyczyny wewnętrznej, umiejscowionej w samym podmiocie składającym oświadczenie woli, a nie w sytuacji zewnętrznej. Tak pojmowanemu brakowi swobody towarzyszyć będzie najczęściej także pewne ograniczenie świadomości (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt: IV CSK 7/05).

Kiedy powzięcie decyzji nie jest świadome

W tym samym wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli nie może być rozumiany dosłownie, wobec czego nie musi oznaczać całkowitego zniesienia świadomości i ustania czynności mózgu. Wystarczy istnienie takiego stanu, który oznacza brak rozeznania, niemożność rozumienia posunięć własnych i posunięć innych osób oraz niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania.

Ocenę należy przeprowadzać zawsze w odniesieniu do konkretnej osoby i konkretnej czynności prawnej. Pierwszym etapem jest rozpoznanie zaburzeń obecnych w czasie zawierania umowy, potem należy ustalić związek pomiędzy tymi objawami a stanem, który może powodować nieważność danej umowy.

Jan choruje na schizofrenię paranoidalną, która objawia się upośledzeniem postrzegania lub wyrażania rzeczywistości, najczęściej pod postacią omamów słuchowych, paranoidalnych lub dziwacznych urojeń. W okresie dużego nasilenia się choroby zawarł umowę kredytu na 30 tysięcy złotych. O fakcie tym dowiedział się w czasie pobytu w szpitalu na leczeniu, gdy bank przysłał wezwanie do uregulowania niezapłaconej raty. Jan w momencie podpisywania umowy nie miał możliwości świadomego podjęcia decyzji i nie zdawał sobie sprawy ze skutków własnego postępowania.

Poza chorobami psychicznymi ciężki stan mogą wywołać zaburzenia metaboliczne – cukrzyca, mocznica, wyniszczenie, zaburzenia elektrolitowe, niewydolność krążeniowa, oddechowa, zatrucia, urazy głowy, poważne zabiegi operacyjne, które też mogą powodować nieważność umowy w tym stanie zawartej.

Zobacz również serwisy: Zdrowie

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Donata Hermann-Marciniak

Specjalistka z zakresu Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »