Rozwód a prawa rodzicielskie. Najważniejsze zasady

• Prawa rodzicielskie - na czym polega władza rodzicielska?
• Co sąd orzeka w wyroku rozwodowym?
• Rozwód a władza rodzicielska
• Władza rodzicielska obojga rodziców po rozwodzie
• Powierzenie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców po rozwodzie

Prawa rodzicielskie - na czym polega władza rodzicielska?

Rodzice mają zarówno prawo, jak i obowiązek do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania swojej pociechy z poszanowaniem jej godności i praw. 

Co do zasady dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską aż do pełnoletności. 

Przy korzystaniu ze swoich praw rodzice powinni pamiętać przede wszystkim o dobru dziecka.

Co sąd orzeka w wyroku rozwodowym?

Rozwodzący się małżonkowie często zastanawiają się nad tym jakie postanowienia znajdą się w wyroku rozwodowym i w jakim zakresie dotyczą one ich dzieci. Otóż zgodnie z prawem sąd rozstrzyga o tak ważnych kwestiach jak władza rodzicielska nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków. 

Równie istotne są ustalenia dotyczące alimentów. Otóż sąd orzeka też w jakiej wysokości każdy z małżonków będzie miał obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. 

To czy sąd będzie orzekał o kontaktach jest uzależnione m.in. od samych rodziców. Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka bowiem o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

Sąd rozstrzyga też o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez czas zamieszkiwania w nim rozwiedzionych małżonków.  Warto pamiętać, iż rozstrzygając o wspólnym mieszkaniu, sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Sąd w wyrok rozwodowym może też dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. W takim przypadku potrzebny jest wniosek jednego z małżonków.

Rozwód a władza rodzicielska

Rozstrzygając o władzy rodzicielskiej sąd bierze pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy oraz m.in. dobro dziecka. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu małżonkom. Możliwe jest również powierzenie jej jednemu z rodziców. Wówczas władza rodzicielska drugiego z rodziców jest ograniczona do określonych praw i obowiązków względem dziecka. Kolejnymi możliwymi rozstrzygnięciami są: pozbawienie władzy rodzicielskiej lub jej pozbawienie.

Władza rodzicielska obojga rodziców po rozwodzie

Od kilku lat obowiązują przepisy, których celem jest zagwarantowanie dziecku prawa do wychowania przez oboje rodziców. Z tego powodu w pierwszej kolejności to właśnie rodzice w drodze porozumienia decydują o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie.

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Pamiętajmy, iż rodzeństwo, powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

Może się zdarzyć, iż rodzice nie osiągną takiego porozumienia lub nie będzie ono zgodne z dobrem dziecka. W takiej sytuacji sąd uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. W praktyce zatem sąd pomimo braku porozumienia może pozostawić obojgu rodzicom pełną władzę rodzicielską.

Powierzenie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców po rozwodzie

Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Jeżeli są powierzy wykonywanie władzy rodzicielskiej tylko jednemu z rodziców, to dokładnie określi uprawnienia i obowiązki, które będą przysługiwały. 

Zgodnie z orzecznictwem takie określenie wymaga szczegółowego ustalenia okoliczności dotyczących aktualnej sytuacji życiowej wspólnych małoletnich dzieci.

Podstawa prawna:

Polecamy: „Uprawnienia rodziców w pracy. Poradnik pracodawcy 2023”