Kategorie

Prawo pierwokupu przy inwestycjach w ziemię rolną

Marcin Zadrożny
Marcin Zadrożny
Adwokat, ekspert ds. ochrony danych w ODO 24 Sp. z o.o. Ma kilkuletnie doświadczenie w zakresie obsługi prawnej klienta korporacyjnego, w tym w zakresie ochrony danych osobowych. Audytor wiodący ISO/IEC 27001. Prowadzi postępowania sądowe oraz zajmuje się m.in. kontrolą i audytem w zakresie bezpieczeństwa informacji, tworzeniem wewnętrznych procedur i dokumentacji oraz sporządzaniem opinii prawnych. Autor licznych publikacji. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Współautor książki „Unijna reforma ochrony danych osobowych”.
HILLS Legal & Tax Solutions S.A
Ziemia rolna, prawo pierwokupu./ Fot. Fotolia
Ziemia rolna, prawo pierwokupu./ Fot. Fotolia
Inwestorzy planujący zakup nieruchomości rolnych, powinni pamiętać o przysługującym prawie pierwokupu dzierżawcy tej nieruchomości. Jest to prawo określonej osoby (w tym przypadku dzierżawcy albo ANR) do pierwszeństwa w zakupie oznaczonej rzeczy na wypadek, gdyby jej właściciel zamierzał sprzedać ją osobie trzeciej.

Przedsiębiorcy oraz osoby fizyczne coraz chętniej inwestują w ziemię rolną. Nie jest to zaskoczeniem biorąc pod uwagę szybko rosnące ceny gruntów ornych.

Od 2004 roku średnia cena gruntu ornego w Polsce w obrocie prywatnym rosła w ciągu roku o ponad 17 %. W I kwartale tego roku średnia cena gruntów ornych wzrosła rekordowo o ponad 20 % do 24.800,00 zł za hektar. Wzrost cen na przełomie lat obrazuje poniższy wykres Głównego Urzędu Statystycznego.

W związku z powyższym, w Polsce zaczynają powstawać pierwsze fundusze inwestycyjne stricte specjalizujące się wyłącznie w inwestowaniu w ziemie rolną np. WI Inwestycje Rolne FIZ.

Reklama

Ceny gruntów najprawdopodobniej w perspektywie kliku lat będą cały czas dynamicznie rosnąć. Trzeba pamiętać, że 2 maja 2016 roku, zgodnie z art. 8 ust 2 ustawy z dnia 24 marca 1920 roku o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, zostaną zniesione ograniczenia w nabywaniu gruntów rolnych przez cudzoziemców z państw będących stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Pomimo, że aktualnie cudzoziemcy (zarówno osoby fizyczne jak i prawne) muszą wystąpić zgodnie z powyższą ustawą do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnych, są zainteresowani inwestowaniem już dziś w ziemię rolną w Polsce.

Nadto zapotrzebowanie na działki budowlane, zwłaszcza te położone w atrakcyjnych okolicach podmiejskich przekracza podaż. Z tej przyczyny wielu inwestorów (w tym zagranicznych) zaczyna inwestować w grunty o przeznaczeniu rolnym, by następnie przekształcić je w działki budowlane.

Zobacz także: Jak przeprowadzić odrolnienie gruntu?

Jednakże inwestorzy planujący zakup nieruchomości rolnych, powinni pamiętać o przysługującym prawie pierwokupu dzierżawcy tej nieruchomości, jeżeli:

  1. umowa dzierżawy została zawarta w formie pisemnej i ma datę pewną oraz była wykonywana co najmniej 3 lata licząc od tej daty;
  2. nabywana nieruchomość wchodzi w skład gospodarstwa rodzinnego dzierżawcy lub jest dzierżawiona przez spółdzielnie produkcji rolnej.
Reklama

Jeżeli dzierżawca nie skorzysta z prawa pierwokupu, to takie prawo z mocy ustawy (ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego) przysługuje Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR). Z mocy powyższej ustawy (art. 3 ust 4) prawo pierwokupu przysługuje ANR działającej na rzecz Skarbu Państwa, gdy przedmiotem sprzedaży jest nieruchomość rolna o powierzchni nie mniejszej niż 5 ha.

Prawo pierwokupu jest to prawo określonej osoby (w tym przypadku dzierżawcy albo ANR) do pierwszeństwa w zakupie oznaczonej rzeczy na wypadek, gdyby jej właściciel zamierzał sprzedać ją osobie trzeciej.

Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego prawo pierwokupu nie przysługuje dzierżawcy oraz ANR, jeżeli:

  1. nabywcą nieruchomości rolnej jest osoba bliska zbywcy w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami;
  2. sprzedaż dotyczy nieruchomości rolnej stanowiącej wkład gruntowy członka spółdzielni produkcji rolnej na rzecz innego członka spółdzielni;
  3. nabywcą nieruchomości rolnej jest spółdzielnia produkcji rolnej - w przypadku sprzedaży przez jej członka nieruchomości rolnej stanowiącej wkład gruntowy w tej spółdzielni;
  4. nabywcą nieruchomości rolnej jest jednostka samorządu terytorialnego.

Ponadto, ANR nie przysługuje prawo pierwokupu, jeżeli w wyniku nabycia nieruchomości rolnej następuje powiększenie gospodarstwa rodzinnego (prowadzone przez rolnika indywidualnego), jednak do powierzchni nie większej niż 300 ha, a nabywana nieruchomość rolna położona jest w gminie, w której ma miejsce zamieszkania nabywca lub w gminie sąsiedniej.

Polecamy serwis: Gmina

Należy zwrócić uwagę, że w przypadku wniesienia prawa własności nieruchomości rolnej do spółki prawa handlowego tytułem wkładu na podstawie umowy spółki, ANR może również złożyć oświadczenie o nabyciu tej nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, jeżeli przeniesienie własności nieruchomości rolnej następuje w wyniku zawarcia umowy innej niż umowa sprzedaży, ANR, działająca na rzecz Skarbu Państwa, może złożyć oświadczenie o nabyciu tej nieruchomości za zapłatą równowartości pieniężnej.

Ustawodawca przewidział również sytuację, w której inwestor ustali ze sprzedającym wygórowaną cenę, aby ANR odstąpiła od prawa pierwokupu. W takim przypadku, zgodnie z regulacją zawartą w art. 3 ust. 8 omawianej ustawy, jeżeli cena sprzedawanej nieruchomości rażąco odbiega od jej wartości rynkowej, wykonujący prawo pierwokupu może, w terminie 14 dni od dnia złożenia oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu, wystąpić do sądu o ustalenie ceny tej nieruchomości. 

Przysługujące ANR prawo pierwokupu dotyczy tylko "nieruchomości rolnych". Zgodnie z art. 2 pkt 1 Ustawy, przez "nieruchomość rolną" - należy rozumieć nieruchomość rolną w znaczeniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne. Zgodnie z art. 461 KC nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. A zatem pojęcie nieruchomości rolnej w ujęciu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego jest bardzo szerokie. W zasadzie tylko nieruchomości przeznaczone w planach miejscowych pod cele inne niż rolne nie mogą być z całą pewnością uznane za nieruchomość rolną. Wielokrotnie jednak powstaną wątpliwości, gdy brak jest planów miejscowych, a przeznaczenia nieruchomości nie określa ani ewidencja gruntów, ani też sposób jej wykorzystania. W takim przypadku sama jedynie możliwość wykorzystania tej nieruchomości do prowadzenia działalności rolniczej będzie przemawiała za uznaniem jej za nieruchomość rolną.

Należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z niedawnym orzeczeniem Sądu Najwyższego z 5 września 2012 roku (sygn. akt IV CSK 93/12), inwestor który chce nabyć nieruchomość choćby w części rolną (część działek wchodzących w skład nieruchomości ma przeznaczenie rolne) musi się liczyć z prawem pierwokupu ANR. Sąd Najwyższy zważył iż w sytuacji, gdy nieruchomość ma niejednorodny charakter, należy się kierować dominującym jej przeznaczeniem.

Polecamy serwis: Inwestycje

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    27 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?

    Nowe dowody osobiste w innym terminie - ustawa w Senacie

    Senacka komisja poparła nowelizację, która przesunie termin wdrożenia nowych dowodów osobistych (z odciskami palców).

    Wakacje 2021 - jak spędzamy urlop? [BADANIE]

    W tegoroczne wakacje wspieramy polską branżę turystyczną, chcemy czas spędzać z bliskimi oraz bardziej aktywnie. Tak wynika z badania „Zwyczaje urlopowe Polaków - lato 2021".

    Sankcje za ewentualne niewykonanie wyroku TSUE?

    Komisja Europejska grozi Polsce sankcjami finansowymi za ewentualne niewykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    Raport KE o stanie praworządności w UE

    Komisja Europejska opublikowała raport o stanie praworządności w Unii Europejskiej.

    Wniosek o 300 plus przez bank

    Wniosek o 300 plus przez bank to jeden ze sposobów, jaki mogą wybrać rodzice, ubiegający się o świadczenie.

    Wzrost liczby zapytań spadkobierców o konta osób zmarłych

    Jak wynika z danych, jakie KIR przesłała do PAP, w tym roku wyraźnie wzrosła liczba zapytań, kierowanych przez osoby fizyczne.

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO. Jakie zasady należy stosować podczas używania technologii rozpoznawania twarzy, aby zapewnić zgodność m.in. z prawem ochrony danych osobowych? Odpowiedź na to pytanie zawierają „Wytyczne dotyczące rozpoznawania twarzy”.

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? [AUDIO]

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? Co zawiera tegoroczna Informacja o Stanie Konta Ubezpieczonego (IOSKU)?

    Telefon z banku z prośbą o dane? Tak mogą działać oszuści

    Oszuści mogą podszywać się pod pracowników banków i próbować wyłudzić dane osobowe. Niemal co 4. Polak deklaruje, iż otrzymał taki telefon.

    Jakie jest główne źródło informacji o zbiórkach charytatywnych?

    Media społecznościowe to główne źródło informacji o aukcjach charytatywnych. Są one kilka razy częściej wskazywane jako źródło takich informacji niż ogólnodostępne portale.