REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przesłuchanie strony w postępowaniu administracyjnym

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Doktor nauk prawnych; adiunkt w Pomorskiej Szkole Wyższej w Starogardzie Gdańskim. Ponadto współpracuje z uczelniami: Wyższą Szkołą Gospodarki w Bydgoszczy; Kaszubsko-Pomorską Szkołą Wejherowie, Społeczną Akademią Nauk w Warszawie; Uniwersytetem SWPS; Staropolską Akademią Nauk w Kielcach
Przesłuchanie strony w postępowaniu administracyjnym
Przesłuchanie strony w postępowaniu administracyjnym
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Wprowadzenie do systemu środków dowodowych przesłuchania strony w Kodeksie postępowania administracyjnego jest kwestią kontrowersyjną. Powstają wątpliwości wynikające stąd, że strona będąc bezpośrednio zainteresowana sprawą, jest mało wiarygodnym środkiem dowodowym.

Znaczenie dowodu z przesłuchania strony dla postępowania administracyjnego

Środek dowodowy w postaci przesłuchania strony polega na pozyskaniu informacji o faktach od stron postępowania. Dowód z przesłuchania strony ma charakter posiłkowy. W art. 86 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.a..) zdanie pierwsze przewidziano, że może on być przeprowadzony wyłącznie w przypadku, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku w postępowaniu pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzupełniający charakter dowodu z przesłuchania strony nie umniejsza jego wartości dla rozstrzygnięcia. Przysługuje mu równa jak innym środkom dowodowym moc dowodowa. Należy dodać, że jeżeli organ procesowy decyduje się na dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony, zasada równości procesowej nakazywałaby przesłuchanie wszystkich stron postępowania, a przynajmniej stworzenie każdej z nich takiej możliwości. W przypadku stron niebędących osobami fizycznymi w ich imieniu w przesłuchaniu powinny brać udział osoby fizyczne, które są uprawnione do reprezentacji tych podmiotów. Przekształcenia podmiotowe w postępowaniu administracyjnym mogą prowadzić do stanu, w którym osoba, która złożyła zeznania w charakterze świadka, wcieliła się następnie w rolę strony postępowania. Wydaje się, że w takim układzie procesowym nie ma przeszkód, by wykorzystywać zgromadzony wcześniej materiał dowodowy.

REKLAMA

Dopuszczalność stosowania przez organ w postępowaniu administracyjnym tego środka dowodowego jest oparta na wystąpieniu łącznie dwóch przesłanek:

  1. wyczerpaniu innych środków dowodowych lub ich braku w ogóle - "przesłuchanie stron jest więc dopuszczalne w świetle tej przesłanki tylko w przypadku, gdy organ orzekający nie ma możliwości ustalenia stanu faktycznego za pomocą innych środków dowodowych";
  2. pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - "zgodnie z tą przesłanką przesłuchanie stron jest dopuszczalne, jeżeli organ orzekający nie ma możliwości wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, bez których nie można ustalić stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością." "Z rozwiązań prawnych dotyczących przesłuchania stron wynika, że jest środek dowodowy posiłkowy, dopuszczalny w postępowaniu administracyjnym w ostateczności." (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Warszawa 2016, s. 24 i nast..(Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2018 r. II GSK 3315/16) Przesłuchanie strony jest możliwe w sytuacji, gdy organ ustalił stan faktyczny sprawy za pomocą innych środków dowodowych i nadal istnieją w sprawie niewyjaśnione fakty, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest to zatem dowód o charakterze posiłkowym. Wprawdzie omawiany artykuł mówi o możności przesłuchania strony, ale powinien on być interpretowany jako przepis dozwalający na przesłuchanie strony dopiero po spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie.

Znaczenie dowodowe wyjaśnień strony

REKLAMA

Od przesłuchania stron na zasadzie art. 86 k.p.a. należy odróżnić wyjaśnienia, które nie są środkiem dowodowym, a które strony mają prawo składać oraz przedstawiać dowody na ich poparcie (art. 95 § 1 k.p.a.) (wyrok NSA z 2 lipca 1997 r., SA/Łd 3192/95, LEX nr 30821). Służą organowi administracji publicznej do ustalenia istotnych okoliczności sprawy, do uzupełnienia twierdzeń stron czy do ujawnienia środków dowodowych (wyrok NSA w Łodzi z 2.07.1997 r., SA/Łd 3192/95, LEX nr 30821, w którym przyjęto, że: „1. Od przesłuchania stron na zasadzie art. 86 k.p.a. należy odróżnić wyjaśnienia, które nie są środkiem dowodowym, a które strony mają prawo składać oraz przedstawiać dowody na ich poparcie (art. 95 § 1 k.p.a.). 2. Stwierdzenie nieprawdziwości wyjaśnienia strony, na podstawie którego organ administracji przyjął pewien fakt za przyznany bez udowodnienia tego faktu, nie jest przesłanką do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Nieprzedstawienie przez podatniczkę dowodu, mimo przesłanych przez organy podatkowe informacji o możliwości przedstawienia wszelkich dowodów, uniemożliwiało tym organom przyjęcie, że dowód taki istniał w dacie wydania decyzji. Fakt przedstawienia dowodu na rozprawie sądowej nie uzasadnia przyjęcia, że dowód taki istniał w dacie wydania decyzji”; por. wyrok NSA z 27.06.2022 r., II OS 1258/19, niepubl., w którym stwierdzono, że „w świetle art. 86 i art. 95 § 1 k.p.a. wyjaśnienia strony nie są środkiem dowodowym, a strony mają prawo je składać oraz przedstawiać dowody na ich poparcie”.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że środkiem dowodowym nie można uczynić wyjaśnień obejmujących twierdzenia bądź żądania strony. Jednak temu fragmentowi wyjaśnień, w którym zawarte są informacje o faktach, trudno odmawiać waloru dowodowego, choć nie sposób przypisać im cech samodzielnego środka dowodowego. Wniosek odmienny stałby w sprzeczności z przyjętą w art. 75 k.p.a. koncepcją otwartego katalogu dowodów. Ponadto, w odróżnieniu od rozwiązania z art. 212 k.p.c., Kodeks postępowania administracyjnego nie uregulował instytucji wstępnego wysłuchania stron, służącego – jak wyjaśnił SA w Warszawie w wyroku z 7.04.2017 r., I ACa 59/16, LEX nr 2279532 – „ustaleniu jakie istotne okoliczności sprawy są między stronami sporne”. W orzecznictwie SN, „wyjaśnienie sporu, który powstał na tle okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, należy już do postępowania dowodowego” (tak wyrok SN w wyroku z 20.02.2003 r., II CKN 1148/00, LEX nr 583757). W postępowaniu cywilnym, w przeciwieństwie do procesu administracyjnego, strony toczą spór o prawo. Wyjaśnienia stron bywają więc niezbędne do określenia istoty tego sporu. W postępowaniu administracyjnym ewentualny spór pomiędzy stronami wynika z rozbieżności (kolizji) interesów zaangażowanych w daną sprawę. Przedstawiane w toku składanych wyjaśnień informacje dotyczące stanu faktycznego należy więc traktować jako elementy materiału dowodowego w sprawie. Korelatem obowiązku organu rozstrzygnięcia sprawy na podstawie całokształtu materiału jest zakaz pomijania środków dowodowych. Zignorowanie wyjaśnień, które okazałyby się istotne dla rozstrzygnięcia, mogłoby zostać zakwalifikowane jako naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Przedmiotem kontroli sądowej będzie w tym przypadku wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Instytucja dowód z przesłuchania stron w postępowaniu administracyjnym

Dowód z przesłuchania stron jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), może bowiem być przeprowadzony wówczas, gdy po „wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku” pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przez wyczerpanie środków dowodowych należy rozumieć sytuację, w której organ administracji publicznej zgromadził i ocenił wyczerpująco cały materiał dowodowy zgodnie z regułami określonymi w Kodeksie, lecz mimo tego pozostały niewyjaśnione istotne okoliczności faktyczne sprawy. Z kolei brak środków dowodowych oznacza taką sytuację, w której organ administracji publicznej i strony postępowania nie dostarczyły dowodów niezbędnych do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia faktów istotnych dla załatwienia sprawy lub przeprowadzenie dowodu na takie okoliczności faktyczne stało się niedopuszczalne, np. świadek skorzystał z prawa odmowy zeznań (por. wyrok NSA we Wrocławiu z 21.10.1994 r., SA/Wr 895/94, POP 1996/3, s. 81, zgodnie z którym: „Nie istnieje w postępowaniu administracyjnym obowiązek przesłuchania strony; przesłuchanie to może odbyć się wtedy, gdy pozostały w sprawie niewyjaśnione, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty (art. 86 k.p.a.)”. Przeprowadzając dowód z przesłuchania stron, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu dotyczące świadków. Organ administracji publicznej jest bowiem obowiązany pouczyć stronę o prawie odmowy poddania się przesłuchaniu i odmowy odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (art. 83 § 3 k.p.a). Strona, która jest niezdolna do spostrzegania lub komunikowania swoich spostrzeżeń, nie może być przesłuchana w trybie art. 86 k.p.a., natomiast strona znajdująca się pod władzą rodzicielską, opieką lub kuratelą może być przesłuchana, jeżeli nie ma do niej zastosowania art. 82 pkt 1 k.p.a.. Strona nie może być przesłuchana także wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 82 pkt 2 i 3 k.p.a. Strona poddana przesłuchaniu może odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w art. 83 § 2 k.p.a. Do przesłuchania stron nie stosuje się przepisów o środkach przymusu (art. 86 in fine). zatem wyklucza to możliwości nałożenia na stronę grzywny, o której mowa w art. 88 § 1 k.p.a., gdyż jest to przepis szczególny, który zapewnia stawiennictwo osób prawidłowo wezwanych (J. Borkowski [w:] Komentarz, 1989, s. 179). W odniesieniu do strony, która bezpodstawnie odmawia złożenia zeznań lub odmawia odpowiedzi na pytania, nie mogą być stosowane środki przymusu przewidziane w przepisach szczególnych, które stosuje się wobec opornego świadka.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Odpowiedzialność strony z tytułu uchylenia się od udziału w czynności przesłuchania lub złożenia fałszywych zeznań

REKLAMA

Strona nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść. Należy podkreślić, że w odniesieniu do strony o ewentualnej odpowiedzialności karnej można byłoby mówić wyłącznie na zasadzie odpowiedniego stosowania przepisów o zeznaniach świadków. Takie ukształtowanie przesłanki odpowiedzialności karnej nasuwa wątpliwości, zwłaszcza w kontekście odmiennie, bo precyzyjnie i wprost uregulowanej w przepisie art. 75 § 2 k.p.a. odpowiedzialności osoby składającej oświadczenie mające zastępować zaświadczenie. Podobnie ustawodawca uczynił, redagując przepis art. 303 k.p.c., odnoszący się do odpowiedzialności strony procesu cywilnego. W takim też kierunku zmierza orzecznictwo SN, wskazując, że odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań nie sposób przypisać stronie postępowania, o ile nie składa ona z własnej inicjatywy oświadczenia, które „zwolni ją od obowiązku dostarczenia zaświadczenia organu administracji, z którym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści”. Sąd utożsamił ten przypadek z dążeniem strony „do tego, aby jej zeznanie (oświadczenie) zastąpiło zaświadczenie organu” (tak w wyroku z 20.01.2012 r., III KK 431/11, LEX nr 1119526). Należy podkreślić, że w odniesieniu do strony o ewentualnej odpowiedzialności karnej można byłoby mówić wyłącznie na zasadzie odpowiedniego stosowania przepisów o zeznaniach świadków. Takie ukształtowanie przesłanki odpowiedzialności karnej nasuwa wątpliwości, zwłaszcza w kontekście odmiennie, bo precyzyjnie i wprost uregulowanej w przepisie art. 75 § 2 k.p.a. odpowiedzialności osoby składającej oświadczenie mające zastępować zaświadczenie. Podobnie ustawodawca uczynił, redagując przepis art. 303 k.p.c., odnoszący się do odpowiedzialności strony procesu cywilnego. W takim też kierunku zmierza orzecznictwo SN, wskazując, że odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań nie sposób przypisać stronie postępowania, o ile nie składa ona z własnej inicjatywy oświadczenia, które „zwolni ją od obowiązku dostarczenia zaświadczenia organu administracji, z którym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści”. Sąd utożsamił ten przypadek z dążeniem strony „do tego, aby jej zeznanie (oświadczenie) zastąpiło zaświadczenie organu” ( wyrok z 20.01.2012 r., III KK 431/11, LEX nr 1119526).

Wyrokach SN z 20.01.2012 r., III KK 431/11, LEX nr 1119526: z 18.08.2005 r., WA 21/05, OSNKW 2005/11, poz. 112, i z 3.08.2006 r., III KK 133/06, LEX nr 193076). uznaje się pogląd, zgodnie z którym: „Norma art. 233 § 1 i 6 k.k. penalizuje zachowanie polegające na złożeniu fałszywego oświadczenia, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Sprawca odpowiada więc za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jednakże innym niż sądowe, jeżeli przyjmujący oświadczenie uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Upoważnienie do uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o którym mowa w treści wymienionego przepisu, musi jednak wynikać z ustawy, na podstawie której prowadzone jest postępowanie” (tak wymieniony wyrok SN z 20.01.2012 r., III KK 431/11, LEX nr 1119526, oraz wyroki SN: z 18.08.2005 r., WA 21/05, OSNKW 2005/11, poz. 112, i z 3.08.2006 r., III KK 133/06, LEX nr 193076). W postępowaniu administracyjnym uprzedzenie o odpowiedzialności karnej przesłuchiwanej strony mogłoby następować tylko na zasadzie stosowania odpowiedniego przepisu art. 83 § 3 KPA, co wydaje się w kontekście powyższych uwag niewystarczające do przypisania odpowiedzialności karnej.

Protokół przesłuchania strony w postępowaniu administracyjnym

Sporządzenie protokołu przesłuchania strony z wykorzystaniem formularza protokołu przesłuchania świadka nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 28 listopada 2005 r., VI SA/Wa 1434/05, LEX nr 198845). „Fakt przesłuchania strony na protokole przesłuchania świadka nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy”.

oprac. Wioleta Matela-Marszałek
Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rodzice nie unikną kłopotliwego obowiązku, ale do szkoły nie wejdzie też osoba skazana za poważne przestępstwa – 3x „nie” Prezydenta wobec nowelizacji ustawy lex Kamilek

W dniu 29 sierpnia 2025 r. Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania nowelizacji ustawy lex Kamilek, która miałaby wyjaśnić niektóre wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem ustawy, jak również m.in. uprawnić pracowników zakwaterowania zbiorowego (czyli np. hoteli) do weryfikacji osób, które przebywają w takich obiektach z dziećmi. Jednocześnie jednak zakładała ona złagodzenie wymogów weryfikacji osób dopuszczonych do kontaktu z dziećmi (w tym m.in. rodziców pomagających w przedszkolu, szkole czy podczas wycieczek), co Prezydent ocenił jako – osłabienie gwarancji bezpieczeństwa małoletnich.

Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

REKLAMA

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

W Sejmie: Przepadły pieniądze dla osób niepełnosprawnych. Rząd zapomniał zapisać art. 136 ustawy emerytalnej

Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).

Apelują: dziadkowie i babcie nie róbcie tego swoim wnukom. Jak uchronić przed niechcianym spadkiem?

Wydawało się, że dziedziczenie przynosi przede wszystkim zysk - no nie zawsze. Dla pewnego młodego mężczyzny okazało się jednak, że spuścizna może mieć zupełnie inny wymiar. Gdy jego dziadek zmarł, nastoletni wówczas wnuk zdawał się jedynym spadkobiercą – i jednocześnie dłużnikiem. Taka właśnie sprawa (zresztą już nie pierwsza tego typu) rozegrała się w polskim sądzie i de facto zmusiła Rzecznika Praw Obywatelskich do interwencji. W komunikacie RPO czytamy: "Jako dziecko odziedziczył dług dziadka - po latach sąd nakazał mu spłatę. Zasadna skarga nadzwyczajna RPO". Poniżej szczegóły tego interesującego przypadku.

Fiskus wszczyna coraz mniej kontroli podatkowych. Mimo to zyskuje na skuteczności [DANE MF]

W pierwszej połowie 2025 roku liczba wszczętych kontroli podatkowych spadła o ponad 16% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Spośród tego typu działań, zakończonych od stycznia do czerwca tego roku, w przeszło 99% stwierdzono nieprawidłowości. Ostatnio uszczuplenia wyniosły prawie 769 mln zł, a wpłaty pokontrolne – niespełna 208 mln zł. Część ekspertów przekonuje, że dla organów podatkowych wygodniejsze są czynności sprawdzające. Nie brakuje też opinii, że po stronie podatników zmniejsza się zjawisko nieprawidłowości.

REKLAMA

Jawność transakcji kryptowalutowych. Jakie dane trafią do fiskusa? Czy mniejsza anonimowość to mniejsza innowacyjność?

Świat kryptowalut zawsze balansował pomiędzy wolnością a kontrolą. Dopóki branża nie stała się dochodowa, waluty wirtualne można było uznać za ciekawostkę. To właśnie wtedy jeszcze kilka lat temu były anonimowe. Z jednej strony technologia blockchain została stworzona po to, aby dawać niezależność i przejrzystość bez konieczności angażowania instytucji centralnych. Z drugiej, coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają raportowania transakcji do organów podatkowych. W Polsce już wiadomo, że kolejne zmiany w tym obszarze są nieuniknione. Warto w tym zakresie odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy większa jawność oznacza krok naprzód w profesjonalizacji rynku? Czy może jednak ograniczenie anonimowości jest raczej zagrożeniem dla innowacyjności? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie w tym artykule.

Rząd informuje Polaków co mają robić, jak wybuchnie wojna – „Poradnik bezpieczeństwa” trafi do każdego domu w Polsce [udostępniamy wersję PDF]. „Ten poradnik ma czynić nas bezpieczniejszymi”

W dniu 28 sierpnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) został opublikowany „Poradnik bezpieczeństwa” dla wszystkich Polaków, który został opracowany wspólnie przez MON, MSWiA oraz RCB. Ma on pełnić funkcję praktycznego poradnika, umożliwiającego każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działania w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe czy awarie infrastruktury. Już wkrótce, ma on trafić do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

REKLAMA