Umorzenie postępowania

W takim przypadku postępowanie ulega umorzeniu, czyli zakończeniu postępowania orzeczeniem sądu, które jednak nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Zatem sąd wyda postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.

Umorzenie postępowanie w przypadku cofnięcie pozwu

Powód może cofnąć pozew wraz ze zrzeczeniem się dochodzonego roszczenia. Oznacza, iż powód wycofuje swoje powództwo oraz zrzeka się dochodzonego roszczenia. Takie cofnięcie pozwu nie wymaga zgody pozwanego i może być dokonane do momentu wydania wyroku. Jednak należy mieć na względzie, iż zrzeczenie się roszczenia może nastąpić tylko wtedy, gdy w świetle prawa materialnego powód może danym prawem rozporządzać.

Powód może również cofnąć pozew bez zrzeczenia się roszczenia. Oznacza to, iż powód wycofuje powództwo jednocześnie rezygnując z jego rozpoznania w danym procesie. Takie cofnięcie pozwu pozwala w przyszłości na wytoczenie nowego powództwa. Powód może cofnąć pozew bez zrzeczenia się roszczenia bez zgody pozwanego do chwili rozpoczęcia się rozprawy. Natomiast od chwili rozpoczęcia rozprawy do wydania wyroku tylko za zgodą pozwanego.

Cofnięcie pozwu przez powoda podlega kontroli sądu, który cofnięcie pozwu może uznać za niedopuszczalne, jeżeli czynność taka jest niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Za niedopuszczalne sąd może również uznać zrzeczenie się lub ograniczenie powództwa.

Jeżeli sąd uzna cofniecie pozwu za dopuszczalne oraz pozwany wyrazi zgodę na cofniecie pozwu, jeżeli jest ona wymagana sąd umorzy postępowanie wydając odpowiednie postanowienie. Jeżeli powód cofnął pozew tylko w części sąd umorzy postępowanie w odpowiedniej części. Na postanowienie o umorzeniu postępowania przysługuje zażalenia.

Umorzenie postępowania, gdy wydanie wyroku stało się zbędne

Może nastąpić, jeżeli strony zawarły ugodę przed sądem. Jednak, aby ugoda była zwarta skutecznie strony muszą dysponować prawami stanowiącymi jej przedmiot a sąd musi uznać ugodę za dopuszczalną.

Umorzenie postępowania, gdy wydanie wyroku stało się niedopuszczalne

Może mieć miejsce, gdy pozwany w toku postępowanie nabędzie immunitet dyplomatyczny albo gdy ustawa wyłącza ze skutkiem natychmiastowym pewną kategorię spraw z drogi sądowej jednocześnie nie przewidując kontynuacji spraw będących w toku. Umorzenie postępowania nastąpi również, jeżeli proces dotyczy spraw stanu cywilnego strony lub praw osobistych strony, które wygasają wraz ze śmiercią a przepisy nie przewidują możliwości kontynuowania postępowania z udziałem następców prawnych strony czy kuratora np.: w razie śmierci jednego z małżonków w trakcie postępowania o rozwód lub o separację albo postępowania o zniesienie wspólności majątkowej, a także w razie śmierci strony w trakcie postępowania w spawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi.