REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ochrona dóbr osobistych - art. 23 Kodeksu cywilnego

Ewa Kowalska
Ekspert w zakresie VAT
Ochrona dóbr osobistych - art. 23 KC /Fot. Fotolia
Ochrona dóbr osobistych - art. 23 KC /Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Problematyka dóbr osobistych stanowi istotną część zagadnień, którymi zajmuje się polskie prawo cywilne. Pod pojęciem dobra osobistego rozumiemy pewien zbiór wartości o charakterze niematerialnym, podlegający, ze względu na swą istotę, ochronie prawnej.

Czym jest dobro osobiste?

Dobra osobiste jako prawa niematerialne są ściśle powiązane z człowiekiem i jego indywidualnością. Przysługują więc one każdemu z nas przez całe życie. Część z nich, jak na przykład wolność, nietykalność osobista czy prawo do prywatności zostały uwzględnione już na poziomie konstytucyjnym, co wskazuje na ich szczególną doniosłość. Art. 43 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (dalej k.c.) pozwala uwzględnić, na wzór konstrukcji dóbr osobistych przysługujących osobom fizycznym  instytucję dóbr osobistych osób prawnych. Ma ona charakter szczególny wynikający ze specyfiki, jaką można przypisać osobie prawnej. Przysługują więc jej tylko niektóre wartości jak np.: nazwa, prawo do prywatności czy tajemnica korespondencji. Obecny katalog dóbr osobistych zawarty w art. 23 k.c. ma charakter otwarty, co umożliwia jego systematyczne rozwijanie poprzez naukę i praktykę orzeczniczą.

REKLAMA

POLECAMY: E - wydanie Dziennika Gazety Prawnej

Na jakie jeszcze wartości możemy się powołać?

REKLAMA

Żeby mówić o faktycznym istnieniu określonego dobra osobistego musimy powołać się na jego prawne usankcjonowanie. To co w naszym odczuciu jest najwyższą wartością niekoniecznie może być uznane przez prawodawcę. Obiektywnie takie czynniki jak uwarunkowanie społeczne, postęp cywilizacyjny i techniczny są przez niego uwzględniane przy nadaniu określonym dobrom szczególnej ochrony prawnej.
Obecnie więc możemy powoływać się na określone dobro osobiste, gdy ktoś kwestionuje nasze prawo do swobody wyznawania uczuć religijnych, zachowania nietykalności osobistej czy sprawowania kultu po osobie zmarłej. W wyniku zmian społecznych prawodawca uwzględnił również takie wartości jak poczucie przynależności do konkretnej płci, zachowanie integralności seksualnej czy uznanie więzi rodzinnych między rodzicami i ich dziećmi.

W wyniku nieudolności personelu medycznego dziecko rodzi się z ciężkim niedotlenieniem mózgu uniemożliwiającym prowadzenie samodzielnego życia. Doprowadzenie do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, którego efektem jest brak możności nawiązania z dzieckiem typowej relacji rodzinnej, zostało uznane przez Sąd Najwyższy jako naruszenie dóbr osobistych rodziców. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2016 r. II CSK 719/15) 

Kiedy prawa i wolności nie mają charakteru dobra osobistego?

REKLAMA

Istnienie pojęcia dóbr osobistych nie zawsze tożsame jest z przysługującymi nam prawami i wolnościami. Jako przykład można wyróżnić prawo do rozpoznania przez sąd sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd Najwyższy nie wyklucza jednak możliwości, że samo naruszenie tego prawa może doprowadzić do naruszenia dobra osobistego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r. o sygn. II CSK 640/09).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W innym orzeczeniu Sąd Najwyższy zakwestionował uznanie prawa do spokojnego, niezakłóconego urlopu jako dobro osobiste. Jego zdaniem, spokojny i niezakłócony odpoczynek jest ,,zwykłym przejawem zachowania człowieka i zaspokojeniem potrzeby odpoczynku", która nie musi być przecież przez wszystkich odczuwalna. Należy mieć jednak na uwadze, że w niektórych sytuacjach organizator tegoż urlopu swoim zachowaniem może doprowadzić istotnie do jego ,,zmarnowania”, a także naruszenia dobra osobistego w szczególności zdrowia, nietykalności lub wolności osobistej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011 r. o sygn. I CSK 372/10). 

Zobacz także: Pomoc prawna

Ochrona dóbr osobistych

Istotą ochrony dóbr osobistych jest powszechny zakaz ich naruszania, w wyniku czego podmiot uprawniony posiada skuteczną ochronę przeciwko każdemu, kto tego naruszenia się dopuszcza. Ochrona ta może być zapewniona nie tylko przepisami prawa cywilnego. Wspomniane już prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki uwzględnione jest w przepisach prawa konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i międzynarodowego ( art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności) Jak wynika z fragmentu przepisu art. 23 k.c. ,,dobra osobiste człowieka, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach”, co oznacza, że możliwe jest stosowanie więcej niż jednego środka ochrony. Uniemożliwione jest ono tylko wtedy, gdyż użycie jednego z nich skutecznie wyklucza zastosowanie drugiego.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku (Dz. U. 1964 Nr 16, poz. 93 z późń. zm. – Kodeks Cywilny)
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II CSK 719/15
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II CSK 640/09
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011r., sygn. akt I CSK 372/10

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ponad 18 tys. nauczycieli będzie stratnych od września 2024 r. Czy można jeszcze liczyć na zmianę przepisów? Czasu jest mało

Ponad 18 tys. nauczycieli będzie stratnych od września 2024 r. A wszystko przez nabycie prawa do emerytury. Czy można jeszcze liczyć na zmianę przepisów? Wydaje się to wątpliwe, jednak środowisko nauczycielskie nie rezygnuje ze swoich starań.

Prezydent skierował do TK nowelę Kodeksu wyborczego - chodzi o głosowanie korespondencyjne

Nowela Kodeksu wyborczego trafi do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Prezydent Andrzej Duda zarzuca, że wyłączające możliwości głosowania korespondencyjnego  wyborach samorządowych dla osób podlegających kwarantannie czy izolacji jest niezgodne z Konstytucją. 

Babciowe od 1 października. Pierwsze wypłaty jednak nie od razu

Wnioski o przyznanie babciowego, czyli do programu Aktywny Rodzic będzie można składać od 1 października 2024 r. Pierwsze pieniądze mają zostać wypłacone rodzicom do końca roku, w listopadzie i grudniu. ZUS ma być gotowy do obsługi wniosków i wypłaty świadczeń.

10 nowych obowiązków pracodawców a tylko 2 miesiące czasu

10 nowych obowiązków pracodawców - czy zdążą je wypełnić? Zostały tylko 2 miesiące czasu. Jakie konsekwencje grożą za niedotrzymanie terminu i nieprzestrzeganie nowych przepisów? Trzeba się spieszyć.

REKLAMA

Popularny lek teraz dostępny bez recepty. Decyzję podjął Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych

Popularny lek na potencję teraz dostępny bez recepty. Decyzję w tej sprawie podjął Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, który zmienił kategorię dostępności leku z Rp na OTC. To oznacza, że do zakupu nie jest potrzebne zalecenie lekarza.

Kolorowe paski na zgrzewach tubek past do zębów i innych kosmetyków. Czy wiesz co znaczą? Ekspert obala mity

Badania pokazują, że 76,9% dorosłych Polaków nie zna znaczenia kolorowych pasków na tubkach past do zębów. Natomiast tylko 7,9% ankietowanych uważa, że wie, o czym one mówią. Natomiast 15,2% badanych twierdzi, że nie pamięta, o co w tym chodzi. Autorzy raportu przekonują, że choć na pierwszy rzut oka temat wygląda dość błaho, to długofalowo wprowadzeni w błąd konsumenci mogą na tym zdrowotnie ucierpieć. Raport obala też mity, że wyżej wskazane paski przynoszą konsumentom jakieś istotne informacje o składzie bądź innych aspektach past do zębów. Jedocześnie eksperci dodają, że właściwie nie mają one żadenego znaczenia, bo są to tylko i wyłącznie oznaczenia o charakterze drukarskim.

Obawa przed sztuczną inteligencją. Czy AI pozbawi nas pracy?

Technologia może pomóc w obliczu zmniejszania się siły roboczej spowodowanego starzeniem się populacji. Jednak prawie połowa respondentów spodziewa się, że sztuczna inteligencja zmniejszy dostępność miejsc pracy - poinformowano w raporcie Allianz Trade.

Tylko ZUS czy również OFE ma gromadzić składki? Oświadczenie tylko do 31 lipca. Ważna decyzja dla mężczyzn przed 55 r. życia i kobiet przez 50. urodzinami

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że tylko do 31 lipca 2024 r. mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, a kobiety 50 lat mogą kolejny raz zdecydować, gdzie ma trafiać część ich składki emerytalnej – na subkonto w ZUS czy do OFE. Zmiana decyzji wymaga złożenia specjalnego oświadczenia ZUS-US-OFE-03.

REKLAMA

4-dniowy tydzień pracy sprawdza się za granicą. Polscy pracodawcy są sceptyczni

Polscy pracodawcy nie palą się do skrócenia tygodniowego czasu pracy, a 51 proc. uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. W programach pilotażowych przeprowadzonych w innych krajach odnotowano m.in. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców. Krótszy czas pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie już 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość.

Mój Prąd 6.0 - wnioski od 2 września 2024 r. Dofinansowanie mikroinstalacji fotowoltaicznej przyłączonej po 1 sierpnia 2024 r. tylko z magazynem energii i rozliczanej w systemie net-billing

Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało założenia programu Mój Prąd 6.0. Dofinansowanie otrzymają tylko takie mikroinstalacje fotowoltaiczne (PV), zgłaszane do przyłączenia do sieci po 1 sierpnia 2024 r., które będą współdziałać z magazynem energii i będą rozliczane w systemie net-billing. Nabór wniosków zaczyna się 2 września br.

REKLAMA