Dodatki do emerytury z ZUS 2025 r. Co przyniesie kolejny rok kalendarzowy?

• Dodatki do emerytury z ZUS 2025 r. Co przyniesie kolejny rok kalendarzowy?
• Ryczałt energetyczny i ekwiwalent z ZUS

Na wstępie warto wspomnieć, że od 2026 r. będzie można wnioskować także o bon senioralny. Osobą uprawnioną do pozyskania usług świadczonych w ramach bonu senioralnego na rzecz osoby w wieku 75 lat lub więcej będzie jej zstępny. Więcej na temat bonu senioralnego można przeczytać w artykułach: Bon senioralny: 2150 zł od 1 stycznia 2026 r. Warunki, kryteria, usługi [projekt ustawy] oraz Bon senioralny: Kto będzie mógł wykonywać świadczenia w ramach bonu senioralnego?

Dodatki do emerytury z ZUS 2025 r. Co przyniesie kolejny rok kalendarzowy?

Dodatek pielęgnacyjny

Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobom, które ukończyły 75 lat. Przysługuje także osobom, które są całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji. W przypadku ukończenia 75 roku życia nie trzeba składać zaświadczenia o stanie zdrowia. Dodatek zostanie przyznany z urzędu. Wypłata dodatku pielęgnacyjnego następuje wraz z wypłatą emerytury. Warto mieć na uwadze, że osoby poniżej 75 roku życia, które są całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, otrzymają dodatek pielęgnacyjny na wniosek. Pod warunkiem, że lekarz orzecznik ZUS stwierdzi, że dana osoba jest całkowicie niezdolna do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Podlega corocznej waloryzacji. Od 1 marca 2024 r. wysokość dodatku pielęgnacyjnego wynosi 330,07 zł.

Dodatek dla sierot zupełnych

Dodatek dla sierot zupełnych przysługuje osobom, które pobierają rentę rodzinną, a ich rodzice nie żyją. Można go pobierać także w przypadku, gdy pobiera się rentę rodzinną po zmarłej matce, a ojciec jest nieznany. Dodatek ten przyznawany jest na wniosek. Wysokość dodatku dla sierot zupełnych podlega corocznej waloryzacji. Od 1 marca 2024 r. dodatek dla sierot zupełnych wynosi 620,36 zł

Dodatek za tajne nauczanie

Dodatek za tajne nauczanie przysługuje nauczycielom, którzy spełniają przynajmniej jeden z następujących warunków: w czasie okupacji podczas II wojny światowej prowadzili tajne nauczanie, lub przed 1 września 1939 r. nauczali w języku polskim w szkołach polskich na terenie III Rzeszy Niemieckiej lub byłego Wolnego Miasta Gdańska. Dodatek za tajne nauczanie przyznawany jest na wniosek. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie właściwego kuratorium oświaty. Dodatek ten jest co roku waloryzowany. Od 1 marca 2024 r. kwota dodatku za tajne nauczanie wynosi 330,07 zł.

Dodatek kombatancki oraz dodatek kompensacyjny

Dodatek kombatancki oraz dodatek kompensacyjny, który przysługuje osobom pobierającym emeryturę lub rentę oraz będącym kombatantem lub ofiarą represji. Wdowie lub wdowcowi po wyżej wymienionych osobach przysługuje dodatek kompensacyjny. Dodatek kombatancki oraz dodatek kompensacyjny przyznawane są na wniosek. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie potwierdzające uprawnienia kombatanckie. Od 1 marca 2024 r. wysokość dodatku kombatanckiego wynosi 330,07 zł. Dodatek kompensacyjny wynosi 15 proc. dodatku kombatanckiego i od 1 marca 2024 r. wynosi 49,51 zł.

Dodatek weterana poszkodowanego

Dodatek weterana poszkodowanego, który przysługuje osobom pobierającym emeryturę lub rentę i posiadającym status weterana poszkodowanego. Podstawą do obliczenia dodatku weterana poszkodowanego jest kwota najniższej emerytury, a jego wysokość zależy od ustalonego procentu uszczerbku na zdrowiu. Dodatek dla weterana poszkodowanego przyznawany jest na wniosek. Wynosi: 

• 10 proc. podstawy wymiaru – od 10 do 20 proc. uszczerbku,
• 20 proc. podstawy wymiaru – od 21 do 30 proc. uszczerbku,
• 30 proc. podstawy wymiaru – od 31 do 40 proc. uszczerbku,
• 40 proc. podstawy wymiaru – od 41 do 50 proc. uszczerbku,
• 50 proc. podstawy wymiaru – od 51 do 60 proc. uszczerbku,
• 60 proc. podstawy wymiaru – od 61 do 80 proc. uszczerbku,
• 80 proc. podstawy wymiaru – powyżej  80 proc. uszczerbku.

Świadczenie pieniężne dla byłych żołnierzy przymusowo zatrudnianych

Świadczenie pieniężne dla byłych żołnierzy przymusowo zatrudnianych, które przysługuje: żołnierzom zastępczej służby wojskowej i w latach 1949–1959 zostali przymusowo zatrudnieni w kopalniach węgla, kamieniołomach lub w zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranowych, żołnierzom  z poboru w 1949 r. wcielonym do ponadkontyngentowych brygad „Służby Polsce” i przymusowo  zatrudnionych w kopalniach węgla i kamieniołomach, a także żołnierzom przymusowo zatrudnionym w batalionach budowlanych w latach 1949–1959. Świadczenie to przyznawane jest na wniosek. Od 1 marca 2024 r. świadczenie pieniężne dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych wynosi 330,07 zł.

Świadczenie pieniężne dla osób deportowanych

Świadczenie pieniężne dla osób deportowanych, które przysługuje osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR dotyczy osób, które podlegały represjom. Decyzję o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej wydaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie wniosku osoby zainteresowanej oraz opinii właściwego stowarzyszenia osób poszkodowanych. Od 1 marca 2024 r. świadczenie to w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy wynosi od 16,55 zł do 330,07 zł.

Świadczenie pieniężne dla osób będących cywilnymi niewidomymi ofiarami działań wojennych

Świadczenie pieniężne dla osób będących cywilnymi niewidomymi ofiarami działań wojennych przysługuje obywatelom polski, posiadającym stałe miejsce zamieszkania w RP, którzy nie wchodząc w skład formacji wojskowych  zmilitaryzowanych służb państwowych lub formacji zbrojnych ruchu oporu, doznali naruszenia sprawności organizmu powodującego całkowitą niezdolność do pracy, poprzez utratę wzroku w wyniku działań wojennych w okresie wojny 1939-1945 lub eksplozji niewypałów lub niewybuchów pozostałych po wojnie 1939-1945, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do wniosku należy dołączyć orzeczenie o uznaniu za inwalidę I lub II grupy w związku z utratą wzroku lub orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy w związku z utratą wzroku, zaświadczenie o utracie wzroku z powodu urazu, wystawione przez lekarza okulistę, dowody poświadczające okoliczności i skutki wypadku, który spowodował utratę wzroku, w tym dokumentację medyczną z okresu zdarzenia. Świadczenie to podlega corocznej waloryzacji. Świadczenie to jest równe wysokości renty socjalnej. Od 1 marca 2024 r. wynosi 1780,96 zł.

Ryczałt energetyczny i ekwiwalent z ZUS

Ryczałt energetyczny

Ryczałt energetyczny przysługuje kombatantom i innym osobom uprawnionym, żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz zakładach pozyskiwania rud uranowych i batalionach budowlanych, wdowom i wdowcom – emerytom i rencistom, pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych, wdowom po żołnierzach przymusowo zatrudnianych, pobierającym emeryturę lub rentę. Przysługuje na wniosek. Od 1 marca 2024 r. wynosi on 299,82 zł. 

Ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla

ZUS wypłaca także ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla. W przypadku, gdy prawo do ekwiwalentu będzie ustalane przez ZUS po raz pierwszy, wniosek do ZUS powinno złożyć przedsiębiorstwo górnicze. Przysługuje on osobom, które:

• uzyskały emeryturę i rentę przed 1 stycznia 2007 r. i były wtedy uprawnione do bezpłatnego węgla z kopalń całkowicie zlikwidowanych,
• wdowom, wdowcom i sierotom mającym ustalone prawo do renty rodzinnej po byłym pracowniku kopalń całkowicie zlikwidowanych,
• pracownikom kopalni likwidowanej wchodzącej w skład Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. w Bytomiu, którzy przeszli na emeryturę lub rentę,
• wdowom, wdowcom i sierotom mającym ustalone prawo do renty rodzinnej po  emerycie lub renciście, który pobierał ekwiwalent pieniężny wypłacany przez ZUS,
• osobom, którym ustało prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej przyznanej na czas określony (wraz z ekwiwalentem pieniężnym wypłacanym przez ZUS), a następnie zostało ono przywrócone,
• osobom, które przeszły na emeryturę, a wcześniej otrzymywały rentę z tytułu niezdolności do pracy wraz z ekwiwalentem pieniężnym,
• osobom, którym ZUS przyznał i wypłacał ekwiwalent pieniężny na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2007 r.

Ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych

Jest także ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych, który przysługuje emerytom i rencistom, którzy bezpłatny węgiel od przedsiębiorstw robót górniczych albo przeszli na emeryturę lub rentę z tych przedsiębiorstw, a także wdowom, wdowcom i sierotom pobierającym rentę rodzinną po byłych pracownikach przedsiębiorstw robót górniczych, którzy:

• mieli prawo do bezpłatnego węgla na podstawie Układu zbiorowego pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991 r.,
• uzyskali emeryturę lub rentę przed 1 stycznia 2007 r., a po 31 grudnia 2001 r. nie pobrali ekwiwalentu.

W przypadku, gdy wniosek o wypłatę ekwiwalentu zgłaszany jest przez osobę uprawnioną po raz pierwszy – ekwiwalent wypłacany jest w terminie 2 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku. Jeżeli ekwiwalent został wypłacony na wniosek w następnych latach wypłacany jest bez konieczności zgłaszania wniosku o jego wypłatę.

Ekwiwalent pieniężny dla byłych pracowników kolejowych

Ekwiwalent pieniężny dla byłych pracowników kolejowych przysługuje byłym pracownikom kolei, którzy korzystali z deputatu węglowego w czasie zatrudnienia, a prawo do ich emerytury lub renty powstało z tytułu tego zatrudnienia. Deputat węglowy przysługuje także członkom rodziny byłego pracownika kolejowego, którzy pobierają po nim rentę rodzinną. Ekwiwalent ten to równowartość pieniężna 1800 kg węgla kamiennego rocznie.