REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przemoc wobec osób starszych. Czym jest? Jak reagować?

Katarzyna Redmerska
Katarzyna Redmerska
Dziennikarka medyczno-prawna
Jakie są rodzaje przemocy?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Przemoc wobec osób starszych nie należy do rzadkości. Niewiele niestety osób mówi o tym głośno – ofiarami są osoby słabe, niemające kontaktu z innymi. Według statystyk najczęściej stosowana wobec seniorów jest przemoc psychiczna. Na drugim miejscu znajduje się przemoc fizyczna, następnie ekonomiczna. Czym jest przemoc wobec osób starszych? Jak na nią reagować?  

rozwiń >

Seniorzy w grupie zwiększonego ryzyka złego traktowania

Jak wskazują badania, co szósty senior pada ofiarą przemocy bądź doświadcza różnych form złego traktowania. Problem jest ogromny – 16 proc. ludzi 60+ spotyka się z jakąś formą przemocy. Występuje ona zarówno w krajach rozwiniętych, jak i rozwijających się – agresorzy pochodzą z różnych grup społecznych. Najczęściej występuje przemoc w rodzinie.

REKLAMA

REKLAMA

Jakie są rodzaje przemocy

Przemocą nazywamy każde zachowanie, które poniża, ogranicza wolność, narusza prawa, a także powoduje psychiczne lub fizyczne cierpienie drugiej osoby. Może to być działanie jednorazowe bądź też mieć charakter powtarzający się; być działaniem robionym umyślne lub zaniechaniem. Do najczęściej występujących form przemocy należy: 

  • fizyczna – jest nią zachowanie agresywne skutkujące bólem, fizycznymi obrażeniami, pogorszeniem zdrowia (m.in. bicie, popychanie, kopanie); 
  • psychiczna – zalicza się do niej zachowanie agresywne, najczęściej w formie ataków słownych, sprawiające emocjonalny ból bądź cierpienie (m.in. upokarzanie, szydzenie, szantaż, kontrolowanie). Celem jest zmniejszenie poczucia własnej wartości, wzbudzenie w ofierze strachu orz pozbawienie jej bezpieczeństwa; 
  • ekonomiczna – ma na celu wykorzystanie finansowe lub uzależnienie ekonomiczne ofiary od sprawcy; 
  • seksualna – zmuszenie ofiary do podjęcia współżycia lub niechcianych zachowań seksualnych, sadyzm; 
  • zaniedbanie – odmowa wypełniania obowiązku opieki lub nienależyte jej sprawowanie (m.in. ograniczanie jedzenia i picia, niezmienianie środków higieny osobistej, niepodawanie leków); 

Jest jeszcze przemoc instytucjonalna, gdzie wymienione wyżej rodzaje nadużyć występują m.in. w urzędach, przychodniach, szpitalach, domach pomocy społecznej.  Ponadto osoby starsze skarżą się na bagatelizowanie ich problemów, ograniczanie należnej im uwagi i czasu, zwracanie się do nich po imieniu, okazywanie zniecierpliwienia wobec ich niepełnosprawności. 

Przemoc psychiczna najczęstszym nadużyciem wobec seniora 

Przemoc psychiczna zajmuje pierwsze miejsce na liście najczęściej stosowanych wobec osoby starszej nadużyć. Bardzo często jest trudna do zauważenia w przeciwieństwie do agresji fizycznej, którą łatwo rozpoznać poprzez widoczne siniaki czy złamania. Przemoc psychiczna pozostawia ślady w psychice i często utrudnia później powrót do normalności.

REKLAMA

Wszystkie formy przemocy, jak i niewłaściwego traktowania seniorów odbijają się na ich zdrowiu fizycznym i psychicznym, skutkują wyższą częstotliwością hospitalizacji i śmierci. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Dom rodzinny miejscem terroru 

Dla wielu starszych osób dom rodzinny, który powinien być oazą bezpieczeństwa, miłości i ciepła – jest miejscem bólu, terroru, strachu i rozpaczy. Jak się okazuje przemoc domowa seniorów nie należy do rzadkości. Najczęściej to właśnie osoba z rodziny – dorosłe dziecko – stosuje przemoc. Syn – sprawca przemocy najczęściej dopuszcza się zaniedbania; przemoc psychiczną stosuje zazwyczaj współmałżonek i opiekun niespokrewniony; wykorzystywania materialnego najczęściej dopuszcza się opiekun spokrewniony, wnuki i synowa.

W Polsce realna ocena zjawiska nadużyć wobec osób starszych nie jest możliwa przez wzgląd na dużą liczbę nieujawnionych incydentów. Ofiarami są najczęściej osoby mieszkające ze sprawcą pod jednym dachem, odizolowane od bliskich oraz znajomych. 

Dlaczego senior nie prosi o pomoc

Osoby starsze rzadko szukają wsparcia. Zaprzeczają, że dzieje im się krzywda bądź też zwyczajnie usprawiedliwiają sprawcę i obwiniają za wszystko siebie. 

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) tylko do 6 proc. przypadków złego traktowania osób 60+ jest zgłaszanych do instytucji. Do najczęstszych powodów, dla których osoby starsze będące ofiarami przemocy milczą, należy: 

  • wstyd (sprawcy to wielokrotnie najbliżsi); 
  • zależność na co dzień od osoby, która wyrządza krzywdę (m.in. opiekun w całodobowej placówce); 
  • emocjonalne związanie ze sprawcą (osoba z najbliższej rodziny); 
  • poczucie winy (starzy rodzice czują się odpowiedzialni za zachowanie swoich dorosłych dzieci, gdyż „tak je sobie wychowali”); 
  • ufność, że sprawca się zmieni; 
  • lęk przed odwetem ze strony sprawcy. 

Zapobieganie przemocy wobec osób starszych wymaga zaangażowania wielu środowisk. Zasadniczą rolę w reagowaniu na nią odgrywają pracownicy służby zdrowia pierwszego kontaktu. Istotne znaczenie ma edukacja, również z wykorzystaniem mediów. Dotyczy to zarówno edukacji profesjonalistów, jak i całego społeczeństwa (przełamywanie tabu i obalanie stereotypów istniejących w stosunku do ludzi starszych). 

Co świadczy o przemocy wobec osoby starszej 

Najłatwiej jest zauważyć przemoc fizyczną – siniaki i rany występujące w miejscach, które nie mogą być skutkiem upadków (m.in. szyja, ramiona). Ponadto, gdy jest stosowana wobec seniora przemoc:

  • ma obniżony nastrój; 
  • reaguje agresją przy próbie dotyku; 
  • nie chce rozmawiać o swojej sytuacji rodzinnej; 
  • jest odwodniony lub niedożywiony bądź zaniedbany w zakresie higieny; 
  • nie chce wracać do miejsca, gdzie jest stosowana wobec niego przemoc; 
  • ignorowane lub nieleczone są problemy zdrowotne; 
  • jest odcięty od kontaktów z innymi ludźmi; 
  • nie chce jeść, pić, odmawia przyjmowania leków. 

Jak reagować na przemoc

Jeżeli podejrzewamy, że ktoś jest ofiarą przemocy porozmawiajmy z nim, udzielmy wsparcia, zaoferujmy pomoc. Przemoc jest przestępstwem – każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub policję. Zawiadomienie pisemne wysłane pocztą, e-mailem lub dostarczone osobiście do jednostki policji lub prokuratury – powinno zawierać oznaczenie organu, nasze dane osobowe i adres, opis sprawy, datę oraz podpis. Należy pamiętać o potwierdzeniu złożenia zawiadomienia. 

Przemoc czy zaniedbanie można zgłosić także w ośrodku pomocy społecznej. Jeśli sytuacja nie wymaga natychmiastowej interwencji, warto przedstawić problem osobie z dalszej rodziny pokrzywdzonego, organizacji pozarządowej. Adresy i telefony instytucji zajmujących się tego typu problemami dostępne są w przychodniach służby zdrowia, urzędach gminy, Internecie. 

 

 

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zmiany w Poczcie Polskiej: nowe cyfrowe serce logistyki gotówki. Poczta Polska wdraża zintegrowaną platformę IT

Poczta Polska realizuje kolejny strategiczny etap największej w historii modernizacji obszaru logistyki gotówki. Spółka uruchomiła projekt wdrożenia zintegrowanej platformy IT, która połączy najważniejsze procesy związane z obsługą, transportem i przetwarzaniem gotówki w jeden cyfrowy ekosystem. Rozwiązanie ma zwiększyć efektywność operacyjną, poprawić przepływ informacji oraz stworzyć fundament do dalszego rozwoju usług dla klientów.

Jak działa zasada dwóch ścian? Które miejsce w mieszkaniu daje największe szanse na przetrwanie fali uderzeniowej?

Gdy zawyją syreny alarmowe, liczy się każda sekunda, a wyjście z domu na otwartą przestrzeń bywa śmiertelnym błędem. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opublikowało specjalną instrukcję na wypadek zagrożenia atakiem z powietrza. Podstawą przetrwania w mieszkaniu jest w niej tzw. zasada dwóch ścian.

10 banków oferuje już kredyty hipoteczne z POLSTR (następcą WIBOR-u). Ile wynoszą raty? Wzrośnie marża kredytów?

Coraz bliżej do 1 stycznia 2027 r., kiedy to wskaźnik referencyjny POLSTR zastąpi dotychczasowy wskaźnik (WIBOR) we wszystkich nowo udzielanych pożyczkach i kredytach o zmiennym oprocentowaniu. Banki nie czekają na ostatnią chwilę i już dziesięć największych z nich wprowadziło do swojej oferty kredyty hipoteczne w oparciu o nowy indeks. Jak kształtuje się koszt kredytu w nowej ofercie?

Polska dzieli się na dwa bieguny. W tych gminach seniorzy stanowią już blisko połowę mieszkańców, a milion emerytów nie schodzi z rynku pracy

W niektórych polskich gminach osoby po 60. roku życia stanowią dziś zaledwie 13 proc. mieszkańców, podczas gdy w innych ich udział przekracza już 44 proc. Najnowsze zestawienie danych z Monitora Rozwoju Lokalnego oraz rejestrów ZUS pokazuje nie tylko, jak gwałtownie w ciągu ostatniego ćwierćwiecza zmieniła się demograficzna mapa kraju, ale też ujawnia wyraźny trend: blisko milion Polaków w wieku emerytalnym pozostaje aktywnych zawodowo, stając się kluczowym filarem lokalnych rynków pracy.

REKLAMA

Osoby niepełnosprawne: Możliwe jest nieodpłatne uzyskanie technologii wspomagającej na własność

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych informuje, że możliwe jest złożenie wniosku o nieodpłatne przekazanie technologii wspomagającej na własność. Możliwe jest także złożenie wniosku o wypożyczenie sprzętu wspomagającego.

Abonament RTV w 2027 roku będzie droższy. Istnieje jednak sposób, aby zapłacić mniej

Od stycznia 2027 roku właściciele odbiorników radiowych i telewizyjnych będą musieli przygotować się na wyższe wydatki. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ustaliła nowe stawki abonamentu RTV. Podwyżka obejmie zarówno osoby posiadające telewizory, jak i tych, którzy korzystają wyłącznie z radia. Istnieje jednak sposób, aby zapłacić mniej.

Środki zgromadzone w OFE. Sprawdź, czy i jakie przysługują ci do nich prawa

Śmierć bliskiej osoby to trudny czas. Liczne formalności sprawiają, że kwestie finansowe często schodzą na dalszy plan. Jedną z nich są środki zgromadzone przez zmarłego w Otwartym Funduszu Emerytalnym (OFE) oraz na subkoncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Tych długów zgodnie z prawem nie musimy spłacać [WYWIAD]

Czy to prawda, że są długi, których zgodnie z prawem nie musimy spłacać? Jakie są najczęstsze przykłady? Po ilu latach przedawniają się długi? Czy firma windykacyjna może skutecznie żądać zapłaty długu sprzed 10 lub 15 lat? Na te i inne pytania odpowiada mec. Jan Świętoń oraz mec. Paweł Piotrowski z kancelarii Gardocki i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni.

REKLAMA

Czy matka może zabronić ojcu kontaktów z dzieckiem, jeśli ten nie płaci alimentów? Co zrobić, gdy jeden rodzic utrudnia drugiemu spotkania? Wywiad z mecenasem Tomaszem Uljaszem

Czy matka ma w Polsce większe szanse na uzyskanie opieki nad dzieckiem niż ojciec? Czy sądy rzeczywiście faworyzują kobiety? Czy matka może zabronić ojcu kontaktów z dzieckiem, jeśli ten nie płaci alimentów? Co zrobić, gdy jeden rodzic utrudnia drugiemu spotkania? Wywiad z mecenasem Tomaszem Uljaszem

Jakie bezpłatne szkolenia online organizuje ZUS dla klientów w przyszłym tygodniu

ZUS organizuje wiele bezpłatnych e-szkoleń, na które zaprasza wszystkich klientów. Z jakich szkoleń można skorzystać w terminie od 24 do 27 listopada?

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA