REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Spółka jawna jako pokrzywdzony w procesie karnym

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Spółka jawna jako pokrzywdzony w procesie karnym. / fot. Shutterstock
Spółka jawna jako pokrzywdzony w procesie karnym. / fot. Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Spółka jawna to jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W przedmiocie spółki jawnej jako pokrzywdzonego w procesie karnym funkcjonują dwa stanowiska. Pokrzywdzeni są wspólnicy czy sama spółka?

Czy spółka jawna może występować w charakterze pokrzywdzonego w procesie karnym?

Kodeks postępowania karnego przewiduje zamknięty katalog podmiotów, które w procesie mogą występować w charakterze pokrzywdzonego. Wymienia się wśród nich osoby prawne oraz fizyczne, jednak brak jest odniesienia do jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej.

REKLAMA

Zgodnie z definicją zawartą w art. 49 § 1 kodeksu postępowania karnego pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

Pokrzywdzonym na gruncie tego przepisu będzie osoba, na którą dokonano napaści lub której własność skradziono.  

REKLAMA

Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 26.03.2009 r. - pojęcie osoby fizycznej użyte w art. 49 § 1 powinno być rozumiane identycznie jak na gruncie prawa cywilnego. Należy zatem uznać, że nasciturus tj, dziecko poczęte, ale nieurodzone, nie może być uznane za osobę fizyczną, a co za tym idzie nie może być pokrzywdzonym w procesie karnym.

O ile ww. definicja nie budzi wątpliwości w odniesieniu do osób fizycznych, pewne wątpliwości mogą powstać na gruncie tego jak traktować jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej tj. spółki osobowe, a konkretnie spółkę jawną. W literaturze przedmiotu pojawiają się w tym zakresie dwie odmienne koncepcje.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Koncepcja wspólników jako pokrzywdzonego

Zwolennicy tej teorii wskazują na fragment definicji odnoszący się do „bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia” dobra prawnego przez przestępstwo w powiazaniu z treścią art. 22 Kodeksu spółek handlowych przewidującego nieograniczoną i solidarną odpowiedzialność wspólników i spółki jawnej za jej zobowiązania.

Skoro działanie na szkodę spółki powoduje negatywne konsekwencje także w majątku wspólników prowadzi to do konkluzji, że to oni nabędą w procesie karnym status pokrzywdzonego.

Podejście to nie jest jednak uzasadnione.

REKLAMA

Podkreślić bowiem należy, że art. 22 kodeksu spółek handlowych zawiera w sobie odniesienie do innego przepisu – art. 31, który przesądza że odpowiedzialność wspólników jest subsydiarna. Oznacza to, że tak jak nie jest możliwe dochodzenie roszczeń bezpośrednio od wspólników z pominięciem spółki, tak nie będzie możliwe występowanie przez wspólników w charakterze pokrzywdzonych jeśli w pierwszej kolejności z możliwości tej nie skorzystała spółka.

Spółka jawna nie jest osobą prawną w rozumieniu kodeksu cywilnego, jednak na mocy art. 33 1 KC ma ona zdolność prawną. Spółka jawna może więc zaciągać zobowiązania, nabywać mienie i podejmować czynności procesowe w swoim imieniu. Nieuzasadnione byłoby zatem nadawanie statusu pokrzywdzonego wspólnikom, jako że nie zostaje spełniona przesłanka „bezpośredniości” naruszenia.

Koncepcja spółki jawnej jako pokrzywdzonego

Drugi z poglądów doktryny wskazuje, że pokrzywdzonym w procesie karnym jest sama spółka jawna. W tym zakresie rozważyć należy fragment definicji odnoszący się do osób fizycznych i prawnych. Przepis nie zawiera bowiem w ogóle odniesienia do jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, ale wyposażonych w zdolność prawną. Czy mamy do czynienia z luką czy z celowym pominięciem?

Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, nie mamy tutaj do czynienia z przeoczeniem, regulacja dotycząca spółek osobowych oraz ich wyposażenie w liczne atrybuty osobowości prawnej zbliża je do osób prawnych do tego stopnia, że nie ma przeciwwskazań dla uznania że to spółka osobowa (jawna), a nie jej wspólnicy jest pokrzywdzonym w procesie karnym.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

W Sejmie: Przepadły pieniądze dla osób niepełnosprawnych. Rząd zapomniał zapisać art. 136 ustawy emerytalnej

Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).

Apelują: dziadkowie i babcie nie róbcie tego swoim wnukom. Jak uchronić przed niechcianym spadkiem?

Wydawało się, że dziedziczenie przynosi przede wszystkim zysk - no nie zawsze. Dla pewnego młodego mężczyzny okazało się jednak, że spuścizna może mieć zupełnie inny wymiar. Gdy jego dziadek zmarł, nastoletni wówczas wnuk zdawał się jedynym spadkobiercą – i jednocześnie dłużnikiem. Taka właśnie sprawa (zresztą już nie pierwsza tego typu) rozegrała się w polskim sądzie i de facto zmusiła Rzecznika Praw Obywatelskich do interwencji. W komunikacie RPO czytamy: "Jako dziecko odziedziczył dług dziadka - po latach sąd nakazał mu spłatę. Zasadna skarga nadzwyczajna RPO". Poniżej szczegóły tego interesującego przypadku.

REKLAMA

Fiskus wszczyna coraz mniej kontroli podatkowych. Mimo to zyskuje na skuteczności [DANE MF]

W pierwszej połowie 2025 roku liczba wszczętych kontroli podatkowych spadła o ponad 16% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Spośród tego typu działań, zakończonych od stycznia do czerwca tego roku, w przeszło 99% stwierdzono nieprawidłowości. Ostatnio uszczuplenia wyniosły prawie 769 mln zł, a wpłaty pokontrolne – niespełna 208 mln zł. Część ekspertów przekonuje, że dla organów podatkowych wygodniejsze są czynności sprawdzające. Nie brakuje też opinii, że po stronie podatników zmniejsza się zjawisko nieprawidłowości.

Jawność transakcji kryptowalutowych. Jakie dane trafią do fiskusa? Czy mniejsza anonimowość to mniejsza innowacyjność?

Świat kryptowalut zawsze balansował pomiędzy wolnością a kontrolą. Dopóki branża nie stała się dochodowa, waluty wirtualne można było uznać za ciekawostkę. To właśnie wtedy jeszcze kilka lat temu były anonimowe. Z jednej strony technologia blockchain została stworzona po to, aby dawać niezależność i przejrzystość bez konieczności angażowania instytucji centralnych. Z drugiej, coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają raportowania transakcji do organów podatkowych. W Polsce już wiadomo, że kolejne zmiany w tym obszarze są nieuniknione. Warto w tym zakresie odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy większa jawność oznacza krok naprzód w profesjonalizacji rynku? Czy może jednak ograniczenie anonimowości jest raczej zagrożeniem dla innowacyjności? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie w tym artykule.

Rząd informuje Polaków co mają robić, jak wybuchnie wojna – „Poradnik bezpieczeństwa” trafi do każdego domu w Polsce [udostępniamy wersję PDF]. „Ten poradnik ma czynić nas bezpieczniejszymi”

W dniu 28 sierpnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) został opublikowany „Poradnik bezpieczeństwa” dla wszystkich Polaków, który został opracowany wspólnie przez MON, MSWiA oraz RCB. Ma on pełnić funkcję praktycznego poradnika, umożliwiającego każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działania w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe czy awarie infrastruktury. Już wkrótce, ma on trafić do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

MOPS: utrata zasiłku przez rentę wdowią [Przykład]

W przypadku gdy uzyskanie dochodu z tytułu części emerytury spowoduje przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego i utratę prawa do świadczeń, to w omawianym w artykule przykładzie zasiłki rodzinne z dodatkami nie będą przysługiwać już od 1 września 2025 r. (źródło: MRPiPS).

REKLAMA

Renta wdowia ogranicza prawo do zasiłków z MOPS. Reguły. Przykład

Renta wdowia wpływa na prawo do zasiłku rodzinnego. Jakie obowiązują tu reguły? Podamy je na przykładzie. Źródło informacji: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Dodatek dopełniający: 2610 zł co miesiąc z ZUS. 200 tysięcy osób już dostaje, ale inni zostali pominięci. Sprawdź, co się zmieni w 2025

Dodatek dopełniający w wysokości 2 610,72 zł miał być przełomem dla osób z niepełnosprawnościami. Od marca 2025 roku świadczenie trafia już do ponad 200 tys. osób, ale nie każdy z orzeczeniem je dostaje. ZUS wypłaca je tylko wybranym, co budzi ogromne kontrowersje. Rząd zapowiada nowelizację przepisów. Sprawdź, kto może zyskać, a kto wciąż zostanie pominięty mimo podobnej sytuacji zdrowotnej.

REKLAMA