Kategorie

Spółka jawna jako pokrzywdzony w procesie karnym

Agnieszka Śmidoda
aplikant radcowski
Spółka jawna jako pokrzywdzony w procesie karnym. / fot. Shutterstock
Spółka jawna to jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W przedmiocie spółki jawnej jako pokrzywdzonego w procesie karnym funkcjonują dwa stanowiska. Pokrzywdzeni są wspólnicy czy sama spółka?

Czy spółka jawna może występować w charakterze pokrzywdzonego w procesie karnym?

Kodeks postępowania karnego przewiduje zamknięty katalog podmiotów, które w procesie mogą występować w charakterze pokrzywdzonego. Wymienia się wśród nich osoby prawne oraz fizyczne, jednak brak jest odniesienia do jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 49 § 1 kodeksu postępowania karnego pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

Pokrzywdzonym na gruncie tego przepisu będzie osoba, na którą dokonano napaści lub której własność skradziono.  

Reklama

Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 26.03.2009 r. - pojęcie osoby fizycznej użyte w art. 49 § 1 powinno być rozumiane identycznie jak na gruncie prawa cywilnego. Należy zatem uznać, że nasciturus tj, dziecko poczęte, ale nieurodzone, nie może być uznane za osobę fizyczną, a co za tym idzie nie może być pokrzywdzonym w procesie karnym.

O ile ww. definicja nie budzi wątpliwości w odniesieniu do osób fizycznych, pewne wątpliwości mogą powstać na gruncie tego jak traktować jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej tj. spółki osobowe, a konkretnie spółkę jawną. W literaturze przedmiotu pojawiają się w tym zakresie dwie odmienne koncepcje.

Koncepcja wspólników jako pokrzywdzonego

Zwolennicy tej teorii wskazują na fragment definicji odnoszący się do „bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia” dobra prawnego przez przestępstwo w powiazaniu z treścią art. 22 Kodeksu spółek handlowych przewidującego nieograniczoną i solidarną odpowiedzialność wspólników i spółki jawnej za jej zobowiązania.

Skoro działanie na szkodę spółki powoduje negatywne konsekwencje także w majątku wspólników prowadzi to do konkluzji, że to oni nabędą w procesie karnym status pokrzywdzonego.

Podejście to nie jest jednak uzasadnione.

Reklama

Podkreślić bowiem należy, że art. 22 kodeksu spółek handlowych zawiera w sobie odniesienie do innego przepisu – art. 31, który przesądza że odpowiedzialność wspólników jest subsydiarna. Oznacza to, że tak jak nie jest możliwe dochodzenie roszczeń bezpośrednio od wspólników z pominięciem spółki, tak nie będzie możliwe występowanie przez wspólników w charakterze pokrzywdzonych jeśli w pierwszej kolejności z możliwości tej nie skorzystała spółka.

Spółka jawna nie jest osobą prawną w rozumieniu kodeksu cywilnego, jednak na mocy art. 33 1 KC ma ona zdolność prawną. Spółka jawna może więc zaciągać zobowiązania, nabywać mienie i podejmować czynności procesowe w swoim imieniu. Nieuzasadnione byłoby zatem nadawanie statusu pokrzywdzonego wspólnikom, jako że nie zostaje spełniona przesłanka „bezpośredniości” naruszenia.

Koncepcja spółki jawnej jako pokrzywdzonego

Drugi z poglądów doktryny wskazuje, że pokrzywdzonym w procesie karnym jest sama spółka jawna. W tym zakresie rozważyć należy fragment definicji odnoszący się do osób fizycznych i prawnych. Przepis nie zawiera bowiem w ogóle odniesienia do jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, ale wyposażonych w zdolność prawną. Czy mamy do czynienia z luką czy z celowym pominięciem?

Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, nie mamy tutaj do czynienia z przeoczeniem, regulacja dotycząca spółek osobowych oraz ich wyposażenie w liczne atrybuty osobowości prawnej zbliża je do osób prawnych do tego stopnia, że nie ma przeciwwskazań dla uznania że to spółka osobowa (jawna), a nie jej wspólnicy jest pokrzywdzonym w procesie karnym.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    12 cze 2021
    Zakres dat:

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?

    Polski Ład - emeryci stracą czy zyskają na zmianach?

    Ci, którzy dziś otrzymują ponad 5 tys. zł brutto miesięcznie, stracą na nowym systemie podatkowym. Emeryci jednak jako całość to jedna z tych grup, które na Polskim Ładzie skorzystają najwięcej.