Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Złośliwe naruszanie praw pracowniczych - czym jest i kto za nie odpowiada karnie?

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Złośliwe naruszanie praw pracowniczych jest przestępstwem.
Złośliwe naruszanie praw pracowniczych jest przestępstwem.
Fotolia
Naruszanie praw pracowniczych nie jest niczym nowym w polskim systemie prawnym. Poważny problem pojawia się dopiero w momencie, gdy naruszenie praw pracowniczych jest złośliwe lub uporczywe. Wówczas pracownicy błędnie myślą, że mogą dochodzić swoich praw tylko w postępowaniu cywilnym. Aby ukrócić tego typu praktyki i pomóc pracownikom, ustawodawca postanowił zakwalifikować złośliwe naruszanie praw pracowniczych jako przestępstwo.

Podstawa prawna i komentarz

Złośliwe naruszanie praw pracowniczych zostało uregulowane w art. 218 Kodeksu karnego (dalej: k.k.). W myśl §1a przestępstwo popełnia osoba, która wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego. Wówczas sprawca podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. W sytuacji, gdy sprawca odmawia ponownego przyjęcia do pracy, o którego przywróceniu orzekł właściwy organ, wówczas sprawca podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku (§2). Ustawodawca postanowił również ukarać sprawcę, który będąc zobowiązany orzeczeniem sądu do wypłaty wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia ze stosunku pracy, obowiązku tego nie wykonuje i za to pozwala na wymierzenie kary w postaci grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3 (§3).

Analizując zapis omawianego przestępstwa należy zwrócić uwagę na podmiot, który może dopuścić się jego popełnienia. Otóż przestępstwo polegające na złośliwym naruszaniu praw pracowniczych może popełnić pracodawca lub osoba wyznaczona przez pracodawcę do wykonywania spraw z zakresu prawa pracy i prawa ubezpieczeń społecznych. Innymi słowy jest to przestępstwo indywidualne, czyli takie które może popełnić osoba o określonych cechach czy posiadająca określone uprawnienia.

Kolejnym elementem, który należy omówić jest pojęcie "złośliwości" lub "uporczywości". Celem wskazania, co należy rozumieć pod tymi pojęciami należy przytoczyć wyrok SN o sygn. WA 18/16 z dnia 17 stycznia 2017 roku, zgodnie z którym przestępstwo z art. 218 §1a k.k., "polega na złośliwym lub uporczywym naruszaniu praw pracownika wynikających ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego przez osobę wykonującą czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Znamię uporczywości zakłada dwa elementy: złą wolę sprawcy i długotrwałość jego zachowania. Owa uporczywość uzewnętrznia się natrętnymi, sekwencyjnymi czy powtarzalnymi zachowaniami (analogicznie jak w wypadku przestępstwa określonego w art. 209 k.k. tj. niealimentacja). Natomiast złośliwość objawia się w niemożliwej racjonalnie do umotywowania woli zaszkodzenia pracownikowi, perfidnym zachowaniu, dokuczeniu mu, poniżeniu, wyrządzeniu krzywdy". W dalszej części wyroku uznano, że "okoliczność przyznawania premii uznaniowej w niższej wysokości, mimo niewątpliwej powtarzalności zachowań oskarżonego, nie może być traktowana jako uporczywe i złośliwe naruszanie praw pracownika, nawet jeżeli była również wynikiem nieustalonej, acz domniemywanej niechęci oskarżonego do pracownika". Dodatkowo wyrokiem SA w Gdańsku o sygn. II AKa 256/16 z dnia 30 marca 2017 roku został potwierdzony zacytowany wyżej pogląd Sądu Najwyższego, a nadto wskazano, że "ocena uporczywości i długotrwałości ma charakter zindywidualizowany i musi być dokonywana odmiennie, w zależności od konkretnego stanu faktycznego, jednakże zasadne jest uznanie za „długotrwałe” działań trwających w okresie przynajmniej 3 miesięcy".

Omawiając niniejsze przestępstwo warto również zastanowić się nad pojęciem pracownika. Wydaje się oczywistym, że pojęcie pracownika należy rozumieć zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy (dalej: k.p.) czyli jako osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Pogląd ten potwierdził SN w uchwale o sygn. I KZP 5/18 z dnia 20 września 2018 roku, w której wskazano, że "zakresem art. 218 §1a k.k. objęte są tylko osoby będące pracownikami w rozumieniu art. 2 k.p. i art. 22 §1 i §11 k.p, a więc osoby zatrudnione na warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, niezależnie od nazwy zawartej przez strony umowy".

Polecamy serwis: Przestępstwa

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Mieszkanie bez wkładu własnego – dla kogo i czy warto?
    Mieszkanie bez wkładu własnego jest programem umożliwiającym wzięcie kredytu hipotecznego, jak sama nazwa wskazuje, bez konieczności posiadania wkładu własnego. Jakie są jego zasady? Kto może z niego skorzystać i czy w ogóle warto? A także, na co zwrócić uwagę, jeśli rozważamy kredyt z gwarancją wkładu własnego?
    Ukrywanie pedofilii karalne, nawet jeśli nabyto wiedzę o przestępstwie przed lipcem 2017 r. – wyrok SN
    Ukrywanie pedofilii i niezgłoszenie jej do organów ścigania podlega karze. Również wtedy, gdy osoba dowiedziała się o takim czynie pedofilskim przed lipcem 2017 r., czyli terminem zaktualizowania obowiązku denuncjacji - wynika z piątkowej uchwały Sądu Najwyższego.
    Sołtys
    Sołtys jest jednym z organów w sołectwie. Kto wybiera sołtysa? Jakie przepisy regulują kwestie tworzenia sołectw?
    Większe kary za zaśmiecanie. 5 tys. zł. mandatu za zaśmiecanie pól, łąk i lasów
    W lipcu Sejm będzie głosował nad zmianami w przepisach kodeksu karnego i kodeksu wykroczeń za umyślne przestępstwa przeciwko środowisku; zero tolerancji dla tych, którzy niszczą środowisko - powiedział wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba w Studiu PAP w piątek.
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Regulacja wprowadza pierwszy pakiet rozwiązań systemowych, które mają pomóc uchodźcom z Ukrainy zaadaptować się w Polsce.
    Skargi nadzwyczajne RPO dotyczące kredytów frankowych oddalone
    Sąd Najwyższy oddalił skargi nadzwyczajne Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące kredytów frankowych. Sądy uwzględniły konsumencki status strony powodowej i weryfikowały umowy kredytu pod kątem obecności w nich klauzul abuzywnych.
    Zakaz przebywania w strefie przy granicy z Białorusią przestaje obowiązywać
    Po 10 miesiącach przestaje obowiązywać zakaz przebywania w 183 miejscowościach w woj. lubelskim i w woj. podlaskim przylegających do granicy z Białorusią. Wstęp jest zabroniony tylko w pasie o szerokości 200 metrów wzdłuż podlaskiego odcinka granicy.
    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny a pozycja konsumentów
    Pozycja prawna i ekonomiczna konsumentów w sporach z deweloperami została wzmocniona, dzięki uruchomieniu Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego - oceniają: prezes Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Małgorzata Ślepowrońska oraz szef Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta Tomasz Chróstny.
    Inwentaryzacja
    Inwentaryzacja to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości. Ustawa o rachunkowości określa zasady, metody i terminy inwentaryzacji ale nie wskazuje jej legalnej definicji. W świetle przepisów ustawy o rachunkowości, w ślad za piśmiennictwem z zakresu rachunkowości można przyjąć, że inwentaryzacja to zespół działań podejmowanych w celu ustalenia rzeczywistego stanu aktywów i pasywów danej jednostki (tj. podmiotu stosującego przepisy ustawy o rachunkowości) na określony dzień (co do zasady na ostatni dzień roku obrotowego).
    Rok obrotowy
    Rok obrotowy, to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości.
    Błędy medyczne - odpowiedzialność karna pozostaje
    Resort zdrowia ustąpił Ministerstwu Sprawiedliwości w sprawie błędów medycznych – dowiedział się DGP. Będzie możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary zamiast zniesienia odpowiedzialności.
    Podlaskie: Od 1 lipca zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od granicy z Białorusią
    Od 1 lipca do 15 września będzie obowiązywać w Podlaskiem zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od linii granicy polsko-białoruskiej. SG apeluje o odpowiedzialne zachowanie i stosowanie się do poleceń służb. Za złamanie zakazu grozi mandat.
    Nie będzie podwyżki 500+
    Podwyżka świadczenia 500+ była tematem rozważeń w ostatnich tygodniach. Przedstawiciele Rządu nie zajmowali jednak ostatecznego stanowiska w tej kwestii. Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zabrała w końcu głos i zaprzeczyła, aby miłałoby ono zwiększone w tym, bądź przyszłym roku.
    Jak nie wydać fortuny podczas urlopu?
    Jak podejść do planowania wczasów, aby nie okazały się one „zabójcze” dla naszego budżetu? Oto wakacyjny poradnik Związku Firm Pośrednictwa Finansowego (ZFPF).
    Ziobro: przedstawimy projekt cofający likwidację polskiego górnictwa
    Przedstawimy projekt dotyczący bezpieczeństwa energetycznego Polski, który będzie miał na celu odwrócenie decyzji związanych z likwidacją polskiego górnictwa - poinformował w środę lider Solidarnej Polski, minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro.
    Zawarto porozumienie z kontrolerami ruchu lotniczego
    Przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury i PAŻP poinformowali o porozumieniu między agencją a kontrolerami ruchu lotniczego. "Nie grozi nam paraliż polskiego nieba. Wszystkie operacje lotnicze będą miały zapewnioną obstawę ze strony kontrolerów ruchu lotniczego" - zapewnił szef gabinetu politycznego ministra infrastruktury Tomasz Tomala.
    Kto otrzyma czternastą emeryturę i rentę w 2022 r.?
    Prezydent 27 czerwca podpisał ustawę z dnia 26 maja 2022 r. o kolejnym w 2022 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Kto otrzyma czternastkę i w jakiej wysokości?
    Wakacje kredytowe 2022 coraz bliżej przyjęcia – w środę zajmie się nimi Senat
    Wakacje kredytowe, będące przedmiotem zainteresowania wielu Polaków, trafią w środę pod obrady Senatu. Jaki będzie kolejny etap zmierzający do ich przyjęcia?
    Dobry start 2022/2023 w pytaniach i odpowiedziach
    Kto może złożyć wniosek o świadczenie dobry start? Kiedy otrzymam wsparcie? Czy od świadczenia dobry start jest odprowadzany podatek? Prezentujemy pytania i odpowiedzi przygotowane przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Klauzule waloryzacyjne do umów - rząd pracuje nad warunkami renegocjacji zamówień publicznych
    Klauzule waloryzacyjne do umów mają umożliwić przedsiębiorcom waloryzację zamówień publicznych. Chodzi m.in. o wzrost cen materiałów i surowców.
    Ugoda kredytobiorcy (frankowicza) z bankiem - opłacalność
    Liczni kredytobiorcy, którzy mają tzw. kredyt frankowy, kredyt odnoszony do euro czy dolara amerykańskiego - obawiają się postępowania sądowego przeciwko bankowi. W związku z tym liczą na propozycje ugodowe ze strony banków. Czy słuszne są te obawy i czy warto zawierać ugodę z bankiem w sprawie kredytu frankowego?
    Oskarżenia o molestowanie seksualne nieletniego a sprawa o rozwód
    Oskarżenia o molestowanie seksualne małoletnich dzieci są oskarżeniami o ogromnym ciężarze gatunkowym, które mają bezpośredni wpływ na toczące się postępowanie rozwodowe i podejmowane w nim decyzje procesowe.
    Kiedy składać wniosek o "Dobry Start” w 2022 r.?
    Wnioski o "Dobry Start" na nowy okres świadczeniowy będzie można składać od piątku 1 lipca 2022 r. Świadczenie przyznaje ZUS.
    Alimenty. Rząd szykuje nowelizację KRO. Co się dokładnie zmieni?
    Coraz częściej pojawiają się informacje, że w polskim systemie prawnym dojdzie do zmian dotyczących uproszczania alimentów, w tym wprowadzenia instytucji tzw. alimentów natychmiastowych.
    Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 r. rodzic będzie mógł złożyć wniosek o "Dobry start". Z danych Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wynika, iż każdego roku z programu korzysta ok. 4,4 mln dzieci.