Kategorie

Jakie środki karne przewiduje Kodeks karny?

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Jakie środki karne przewiduje Kodeks karny?/Fot. Shutterstock
fot. Shutterstock
Zakaz prowadzenia pojazdów, tymczasowe aresztowanie czy zasądzenie odszkodowania, to terminy często używane w przestrzeni publicznej przy okazji informowania o orzeczeniu w danej sprawie. Czy wszystkie z nich są faktycznie środkami karnymi? Na jaki okres czasu orzeka się dany środek karny?

Podstawa prawna i wykaz środków karnych

Środki karne zostały uregulowane w art. 39 Kodeksu karnego (dalej: k.k.) i zaliczamy do nich:

  • pozbawienie praw publicznych,
  • zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej,
  • zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi,
  • zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu,
  • zakaz wstępu na imprezę masową,
  • zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych,
  • nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,
  • zakaz prowadzenia pojazdów,
  • świadczenie pieniężne oraz
  • podanie wyroku do publicznej wiadomości.

Katalog środków karnych jest katalogiem zamkniętym, a co za tym idzie, środkiem karnym nie jest m.in. tymczasowy areszt, dozór Policji, poręczenie majątkowe czy nawiązka.

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Okres na jaki orzeka się środki karne

Zgodnie z art. 43 k.k. ogólny zakres czasowy orzeczenia konkretnego środka karnego wynosi od roku do 15 lat, przy czym każdy ze środków ma własny zakres czasowy.

Zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych oraz nakaz okresowego opuszczenia lokalu jest orzekany od roku do 10 lat. Jeżeli chodzi o zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej, zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi oraz zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, to wówczas ustawodawca uznał, iż niniejsze środki karne orzeka się od roku do 15 lat. W przypadku zakazu wstępu na imprezę masową środek karny orzeka się od 2 do 6 lat. (art. 43 §1 k.k.). Istotną kwestią jest fakt, iż powyższe zakazy orzeka się uznaniowo w latach, a nie w miesiącach.

W przypadku orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, na poczet niniejszego zakazu zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu (art. 63 § 4 k.k).

Reklama

W myśl art. 43 § 2 k.k, zakazy, nakaz oraz pozbawienie praw publicznych obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia, ale w przypadku, gdy odbywana jest kara pozbawienia wolności, choćby była orzeczona za inne przestępstwo, to wówczas okres czasu, na który orzeczono zakaz nie biegnie (art. 43 § 2a k.k). Z kolei w przypadku odbywania kary pozbawienia wolności za przestępstwo, co do którego orzeczono pozbawienie praw publicznych, okres, na który został orzeczony niniejszy środek karny również nie biegnie (art. 43 § 2b k.k).

W przypadku orzeczenia środka karnego oraz obowiązku zgłaszania się do Policji lub innego wyznaczonego organu w określonych odstępach czasu (art. 41 § 1a i §2 k.k.) niniejszy obowiązek jest orzekany w miesiącach. Okres czasu wynosi wówczas od 3 miesięcy do 12 miesięcy (art. 43 § 1a k.k.).

Niestosowanie się do orzeczonego zakazu

W sytuacji gdy sprawca nie stosuje się do orzeczonego wobec niego zakazu zajmowania stanowiska, wykonywania zawodu, prowadzenia działalności, wykonywania czynności wymagających zezwolenia, które są związane z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie, prowadzenia pojazdów, wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych, wstępu na imprezę masową, przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, zakazu kontaktowania się z określonymi osobami, zakazu zbliżania się do określonych osób lub zakazu opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, to zgodnie z wolą ustawodawcy sprawca ten popełnia przestępstwo z art. 244 k.k. (tj. naruszenie zakazu sądowego), w myśl którego sprawcy grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Sylwia Uścimiak, uczestniczka prawniczego Seminarium Doktoranckiego na Uczelni Łazarskiego w Warszawie, absolwentka Wyższej Szkoły Humanitas w Sosnowcu

Polecamy serwis: Prawo karne

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    10 maja 2021
    Zakres dat:

    Kiedy Boże Ciało w 2021 r.?

    Kiedy wypada Boże Ciało w 2021 r.? Czy jest to dzień wolny od pracy? Co z długim weekendem i zakupami?

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają problemy

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają się o pomoc w rozwiązywaniu transgranicznych problemów. Czego dotychczas dotyczyły skargi?

    ETPCz o wyborze polskiego TK

    Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz) uznał, iż wybór polskiego Trybunału Konstytucyjnego był nieprawidłowy, co spowodowało niezgodność z prawem składu orzekającego.

    Bon turystyczny. Czym jest Certyfikat Dobrych Praktyk?

    Podmiot realizujący bon turystyczny może otrzymać Certyfikat Dobrych Praktyk. Co to oznacza dla turysty?

    Maseczki na świeżym powietrzu? Zmiany od 15 maja 2021 r.

    Maseczki na świeżym powietrzu nie będą obowiązkowe od 15 maja 2021 r. pod warunkiem zachowania odpowiedniego dystansu.

    Emerytury stażowe. Prezydent powołał Radę ds. Społecznych

    Wypracowanie propozycji tzw. emerytury stażowej ma być jednym z zadań Rady ds. Społecznych, którą powołał prezydent.

    Czy biuro podróży może wymagać od turysty szczepienia?

    Szczepień przeciw COVID-19 może wymagać organizujące wyjazd biuro podróży, przyjmujący turystę hotel czy przewoźnik. Czy jest to zgodne z prawem?

    Internet popularny w komunikacji z administracją publiczną

    Internet na Mazowszu ma coraz większe znaczenie jako kanał komunikacji z administracją publiczną. Jakie są statystyki?

    Rzecznik TSUE o polskim systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Według opinii rzecznika generalnego TSUE trybunał powinien orzec, iż polskie prawo w sprawie systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów jest sprzeczne z prawem unijnym.

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?

    Od osób starszych łatwiej wyłudzić dane osobowe

    Osoby po 45. roku życia są bardziej podatne na wyłudzenie danych osobowych. Tak wynika z raportu przeprowadzonego pod patronatem UODO.

    Karta EKUZ z dłuższym terminem ważności

    Karta EKUZ ma dłuższy termin ważności. Nowe zasady obowiązują od 28 kwietnia 2021 r. Co się zmieniło?

    Fałszywe e-sklepy w pandemii częstym problemem

    Na fałszywy e-sklep w pandemii nietrudno się natknąć. Czy potrafimy je rozpoznawać?

    Jak nocować w lesie w 2021 r.?

    Jak nocować w lesie? Od 1 maja 2021 r. można wybrać jedno z ponad czterystu nadleśnictw, realizujących program „Zanocuj w lesie”.

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 – projekt zmian

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 zakłada aktualnie rozpatrywany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. Co to może oznaczać dla pacjentów?

    Wyrok TSUE w sprawie kredytów frankowych

    TSUE wydał wyrok w sprawie kredytów we frankach szwajcarskich. Jakie stanowisko zajął trybunał?

    Majówka - czego unikać? [ranking szkód]

    Majówka wyróżnia się większą ilością zgłaszanych szkód. Co może się przytrafić podczas długiego weekendu?

    Na co emeryci wydadzą trzynastki?

    Z danych GUS wynika, że comiesięczne wydatki emeryta pochłaniają średnio ¾ dochodów. Na co warto przeznaczyć trzynastą emeryturę, by zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe?

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce nie zmienią się . Nadal obejmowani nią będą wszyscy przekraczający granicę Polski - przybywający zarówno z państw Strefy Schengen, jak i pozostałych.