ZUS nie wypłaci renty wdowiej bez tych dwóch oświadczeń – nowe przepisy od lipca 2025 r.

• Czym jest renta wdowia i kto może ją otrzymać
• Bez tych dwóch oświadczeń ZUS odrzuci wniosek o rentę wdowią
• Jak i gdzie złożyć wniosek o rentę wdowią?
• Co, jeśli nie masz jeszcze ustalonego prawa do renty rodzinnej?
• Renta wdowia: Uwaga na limit świadczeń - 5636,73 zł
• Renta wdowia a świadczenia z KRUS, MSWiA, MON
• Renta wdowia: Ile można zyskać? Przykłady wyliczeń
• Renta rodzinna i renta wdowia: najczęstsze błędy

Renta wdowia to potoczne określenie nowych zasad wypłaty świadczeń w przypadku zbiegu emerytury i renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Choć formalnie obowiązują od stycznia 2025 r., wypłaty przez ZUS ruszyły dopiero od 1 lipca. Co ważne – nie wystarczy samo spełnienie warunków. Trzeba też złożyć odpowiednie oświadczenia. Bez nich ZUS odmówi wypłaty. Wiele osób może nie wiedzieć, że nie ma tu automatyzmu – trzeba działać samodzielnie.

Dlatego przygotowaliśmy praktyczny przewodnik, który krok po kroku wyjaśnia, czym jest renta wdowia, komu przysługuje, jakie formularze i oświadczenia są wymagane oraz na co trzeba uważać przy składaniu wniosku.

Czym jest renta wdowia i kto może ją otrzymać

Renta wdowia to potoczne określenie nowego sposobu wypłaty świadczeń w przypadku zbiegu emerytury i renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Choć nie powstało nowe świadczenie, od stycznia 2025 r. obowiązują przepisy, które pozwalają na jednoczesne pobieranie:

• 100 proc. renty rodzinnej + 15 proc. własnej emerytury albo
• 100 proc. emerytury + 15 proc. renty rodzinnej.

To rozwiązanie pozwala zyskać kilkaset złotych miesięcznie – i to bez rezygnacji z żadnego z dotychczasowych świadczeń. A od 1 stycznia 2027 r. wartość drugiego świadczenia wzrośnie z 15 proc. do 25 proc., co oznacza, że wiele osób będzie mogło otrzymać nawet kilkaset złotych więcej. Piszemy o tym w artykule: Renta wdowia: dla kogo podwyżka o 25 proc.? ZUS tłumaczy nowe zasady wypłaty.

Renta wdowia - warunki w 2025 roku

Warunkiem skorzystania z renty wdowiej jest m.in.

• osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn),
• posiadanie ustalonego prawa do renty rodzinnej oraz drugiego świadczenia (np. emerytury),
• pozostawanie we wspólności małżeńskiej do chwili śmierci współmałżonka.

Osoby, które zawarły nowy związek, tracą prawo do skorzystania z renty wdowiej.

Bez tych dwóch oświadczeń ZUS odrzuci wniosek o rentę wdowią

Aby renta wdowia została przyznana, konieczne jest złożenie wniosku na formularzu ERWD ("Wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną"). To właśnie w tym dokumencie znajdują się dwa najważniejsze oświadczenia:

• oświadczenie o pozostawaniu we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci współmałżonka,
• oświadczenie o niepozostawaniu w nowym związku małżeńskim.

ZUS nie wymaga załączania żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających te fakty – wystarczy podpis pod oświadczeniami. To duże ułatwienie dla wielu starszych osób, które nie muszą kompletować aktów małżeństwa czy zaświadczeń z USC. Ale jednocześnie oznacza to pełną odpowiedzialność za złożone oświadczenia – za fałszywe dane grozi odpowiedzialność karna. W razie wątpliwości ZUS może wszcząć postępowanie wyjaśniające.

Jak i gdzie złożyć wniosek o rentę wdowią?

Wniosek o rentę wdowią można złożyć na trzy sposoby:

• osobiście w placówce ZUS (w okienku lub przez doradcę emerytalnego),
• wysyłając papierowy formularz pocztą,
• przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS) – elektronicznie.

Formularz ERWD dostępny jest na stronie zus.pl. ZUS nie wypłaca renty wdowiej z urzędu – trzeba samodzielnie zainicjować procedurę. Osoby, które złożą wniosek w lipcu 2025 r., mogą liczyć na wypłatę z wyrównaniem od 1 lipca. To istotne, bo im później złożysz wniosek, tym później otrzymasz pieniądze – i to bez możliwości cofnięcia się z wypłatą.

Co, jeśli nie masz jeszcze ustalonego prawa do renty rodzinnej?

Renta wdowia przysługuje tylko osobom, które mają ustalone prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Jeśli do tej pory nie wystąpiono o rentę rodzinną, należy równocześnie złożyć:

• formularz ERWD (wniosek o rentę wdowią),
• formularz ERR (wniosek o rentę rodzinną),
• odpowiednie dokumenty (akty stanu cywilnego, dokumenty potwierdzające zatrudnienie i wysokość zarobków zmarłego, ERP-6, ERP-7, itd.).

Lista potrzebnych dokumentów zależy od indywidualnej sytuacji i jest dostępna na stronie ZUS. W przypadku wątpliwości warto skorzystać z doradcy emerytalnego w placówce ZUS lub telefonicznie.

Renta wdowia: Uwaga na limit świadczeń - 5636,73 zł

Nowe przepisy przewidują maksymalną kwotę zbiegu świadczeń. Od 1 marca 2025 r. do 28 lutego 2026 r. suma wypłacanych świadczeń nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury, czyli 5636,73 zł brutto. Jeśli łączna wysokość emerytury i 15 proc. drugiego świadczenia przekracza ten limit, ZUS obniży je do tego progu. W efekcie nie każdy uprawniony faktycznie otrzyma rentę wdowią. To bardzo ważne ograniczenie – zwłaszcza dla osób z wysoką emeryturą, które mogą być przekonane, że „dostaną jeszcze coś ekstra”.

Renta wdowia a świadczenia z KRUS, MSWiA, MON

Renta może być wypłacana nie tylko z ZUS, ale również z innych systemów:

• KRUS (dla rolników),
• Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA (służb mundurowych) czy
• wojskowego biura emerytalnego.

W przypadku zbiegu takich świadczeń, renta wdowia również przysługuje. Wniosek można złożyć w jednym z organów, który poinformuje drugi. Każdy z organów wypłaca swoją część świadczenia.

Renta wdowia: Ile można zyskać? Przykłady wyliczeń

Oto przykłady wyliczeń kwot renty wdowiej dla dwóch różnych wariantów. Jeśli emerytura wynosi 4000 zł, a renta rodzinna po zmarłym współmałżonku 3000 zł, to osoba uprawniona może wybrać:

• 100 proc. emerytury + 15 proc. renty rodzinnej = 4000 + 450 zł = 4450 zł,
• 100 proc. renty rodzinnej + 15 proc. emerytury = 3000 + 600 zł = 3600 zł.

Wybierana będzie opcja korzystniejsza dla wnioskodawcy, ale z zastrzeżeniem limitu 5636,73 zł. Od 2027 r. druga opcja dałaby aż 750 zł lub 1000 zł dodatku miesięcznie. W przypadku emerytur wojskowych lub rolniczych zasady są analogiczne – pod warunkiem, że zgłosimy oba źródła świadczeń we właściwym urzędzie.

Renta rodzinna i renta wdowia: najczęstsze błędy

Najczęstsze błędy, które prowadzą do tego, że seniorzy ostatecznie nie otrzymują renty wdowiej, to:

• niezłożenie formularza ERWD,
• brak podpisu pod oświadczeniami,
• brak wniosku o rentę rodzinną (ERR), gdy nie była wcześniej przyznana,
• przekroczenie limitu świadczeń,
• mylne przekonanie, że ZUS wypłaci rentę wdowią z urzędu,
• składanie formularza do niewłaściwego organu (np. ZUS zamiast KRUS).