Kategorie

Kara umowna

Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.
VAT od kar umownych. Żaden przepis Dyrektywy w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (ani też zresztą żaden przepis polskiej ustawy o VAT) nie reguluje bezpośrednio kwestii opodatkowania VAT kar umownych ani odszkodowań. Dlatego kluczową rolę odgrywa w tym przypadku orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE.
Kara umowna wypłacona przez dłużnika solidarnego stanowi jego koszt uzyskania przychodu. Przedsiębiorca wygrał w NSA spór z fiskusem w tej sprawie.
Kary umowne i rekompensaty a VAT. Kwalifikacja kar umownych i rekompensat budzi problemy interpretacyjne. Opłaty te, stosowane z reguły w przypadku niewłaściwego wykonania zobowiązań, mają bowiem bardzo różny charakter. Dla ustalenia, czy dana czynność podlega opodatkowaniu, konieczne jest rozstrzygnięcie kwestii ekwiwalentności realizowanego świadczenia. Zawsze trzeba ustalić, czy płacący karę otrzymał coś w zamian. Nie wystarczy nazwanie płatności karą, aby nie trzeba było naliczać VAT. Stwierdzenie, czy zapłata kary umownej lub rekompensaty podlega opodatkowaniu VAT, wymaga przede wszystkim zbadania, czy ta konkretna zapłata może być uznana za płatność za dostawę towarów bądź świadczenie usług w rozumieniu ustawowym.
Miarkowanie kary umownej. W obrocie gospodarczym istnieje możliwość sądowego obniżenia wysokości kary umownej, czyli miarkowania kary umownej. Jakie są przesłanki miarkowania kary umownej?
Wykładnia rozszerzająca na niekorzyść podatnika jest niedopuszczalna - tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Sprawa rozpatrywana przez sąd dotyczyła przepisu ustawy o CIT w zakresie możliwości zaliczenia kary umownej do kosztów uzyskania przychodu.
Umowa lojalnościowa czyli umowa o zakazie konkurencji ma na celu ochronę interesów pracodawcy. Może być podpisana na czas trwania umowy o pracę lub także na określony czas po rozwiązaniu stosunku pracy. Co grozi za złamanie lojalki przez pracownika?
Przedsiębiorcy budowlani, którzy decydując się na udział w większych inwestycjach budowlanych, i którzy nie są w stanie spełnić wymagań inwestora, często podejmują współpracę z innymi firmami i  zawierają umowę konsorcjum. Inwestor nie jest stroną umowy konsorcjalnej, ale powinien wnikliwie zapoznać się z jej treścią, szczególnie wtedy, gdy ma stanowić załącznik do umowy o roboty budowlane.
Podstawę prawną dla możliwości zastrzeżenia w stosunkach zobowiązaniowych między stronami kar umownych stanowią art. 483 i dalsze Kodeksu Cywilnego. Niniejszy artykuł nie stanowi rozprawy teoretycznej na temat przepisów kodeksowych. Poniższe opracowanie poświęcone jest praktycznym aspektom stosowania kar umownych w stosunkach zobowiązaniowych łączących strony.
W wyroku z 2 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zgodził się ze stanowiskiem podatnika w przedmiocie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kar umownych. Wyrok ten stanowi przykład przełamania dotychczasowej negatywnej linii orzeczniczej, uniemożliwiającej zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów jakichkolwiek kar umownych. PwC reprezentowało podatnika w trakcie sporu.
30 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w sprawie III CZP 67/19 rozpoznając zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Białymstoku podjął uchwałę zgodnie z którą dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej za brak zapłaty lub nieterminową zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy lub dalszego podwykonawcy. Uchwała ta ma niebagatelne znaczenie, zarówno dla zamawiających, jak i wykonawców w zamówieniach publicznych.
Tarcza antykryzysowa 4.0 wprowadziła nowe zmiany na gruncie podatków dochodowych (PIT, CIT). Nowe regulacje dotyczą kar umownych i odszkodowań związanych z koronawirusem oraz ulgi na złe długi.
Tarcza antykryzysowa 4.0 zawiera nowe ułatwienia podatkowe. Więcej darowizn będzie można odliczyć od podstawy obliczania podatku dochodowego. Będzie to dotyczyć m.in. darowizn przekazanych na rzecz domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, czy domów pomocy społecznej. Od podatku będzie można odliczyć także darowizny rzeczowe w formie komputerów (zdatnych do użytku i nie starszych niż 3 lata), przekazanych od 1 stycznia do 30 września 2020 r., m.in. placówkom oświatowym.
W przypadku gdy możliwość odstąpienia od umowy i kwota odstępnego została ustalona w umowie i nie jest związana ze szkodą dla jednej strony, tj. jedna strona ma możliwość odstąpienia od umowy, druga strona otrzyma odstępne (wynagrodzenie), to wtedy wypłata odstępnego powinna być opodatkowana VAT i udokumentowana fakturą.
W obecnej sytuacji pandemii koronawirusa i ogłoszonego stanu zagrożenia epidemicznego, przedsiębiorca może, czasowo zawiesić spełnienie ciążącego na nim wobec kontrahenta zobowiązania bądź całkowicie się z niego zwolnić. Ma prawo wycofać się z przyjętego zlecenia, zwracając pobraną zaliczkę, a w obliczu niemożności jej zwrotu, zobowiązać się do jej zwrotu w określonym terminie, bez ponoszenia dodatkowych obciążeń takich jak kary umowne.
Przedsiębiorcy dysponują informacjami poufnymi, które chcą chronić. Kiedy warto zabezpieczyć je za pomocą umowy o zachowaniu poufności? Co taka umowa powinna zawierać?
Zdarza się, iż w przypadku niedotrzymania warunków umowy nasz kontrahent może sięgnąć po kary umowne. Odpowiadając na pytanie jak uniknąć kary umownej w pierwszej kolejności należy ustalić czy kara umowna odpowiada prawu.
Gdy sprzedaż objęta jest gwarancją, na kupującym ciąży jedynie konieczność wykazania istnienia wady, bez udowadniania, że wada powstała z przyczyn tkwiących w rzeczy. To na sprzedającym będzie spoczywał ciężar udowodnienia, że tak nie jest – orzekł w wyroku z 16 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy (sygn. akt XIII Ga 1418/18). Z powyższego wyroku płynie również ważne ostrzeżenie, że przedsiębiorcy mogą sami pogorszyć swoją sytuację prawną, zawierając w umowach zapisy wyłączające zastosowanie bardziej korzystnych dla siebie przepisów ustawowych.
Ustawy o podatkach dochodowych (PIT, CIT) przewidują, że nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, wydatków poniesionych z tytułu kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Nie każde jednak zapłacone odszkodowanie bądź kara umowna podlega wyłączeniu z kosztów podatkowych.
Kara umowna, którą spółka zamierza obciążać swoich klientów nie będzie miała bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego. Tak więc nie będzie spełniona przesłanka istnienia związku pomiędzy zapłatą przez klientów spółki określonej kwoty pieniężnej a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że zapłata tych kwot będzie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Przyjmuje się zwykle, że kary umowne oraz inne płatności o charakterze odszkodowawczym nie podlegają VAT. Nierzadko jednak pojawiają się wyjątki od tej reguły. Ostatnio można zetknąć się z tendencją do rozszerzania opodatkowania na sytuacje, w których występują tego typu płatności. Coraz większy nacisk kładzie się bowiem na to, że sposób nazewnictwa przyjęty przez strony w umowie nie przesądza automatycznie o sposobie opodatkowania czynności VAT.
Nawet w przypadku zastrzeżenia wysokiej kary umownej, sąd może zmniejszyć jej wysokość. Nazywa się to miarkowaniem kary umownej. Sąd miarkuje karę umowną, jeśli okaże się, że jest ona rażąco wygórowana, ma niewielki związek z faktyczną realizacją zlecenia, wierzyciel nie poniósł szkody.
W wielu umowach wysokość kar umownych jest ustalana w oderwaniu od wartości całej umowy oraz zobowiązania. Zastrzeżenie określonej wysokości kary umownej nie ma jednak charakteru bezwzględnego i kara umowna rażąco wygórowana podlega zmniejszeniu.
Zawarty w ustawie o podatku od towarów i usług (dale jako ustawa o VAT) katalog czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (dalej jako podatek VAT), pomimo iż wydaje się dość krótki i syntetyczny, powoduje problemy z kwalifikacją niektórych czynności jako podlegających lub niepodlegających opodatkowaniu.
Podatnicy mają prawo do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów w związku z wydaniem towarów w celu uregulowania swoich zobowiązań wobec kontrahenta, w tym z tytułu kar umownych. W takiej sytuacji koszty należy rozpoznawać podobnie jak w przypadku sprzedaży takich towarów.
Klauzula negocjacyjna (renegocjacyjna) zobowiązuje stron umowy do prowadzenia negocjacji mających na celu zawarcie umowy. Sporządzając klauzulę należy uwzględnić w niej takie zapisy, aby zmuszała kontrahentów do skutecznego negocjowania.
W przypadku odszkodowań, kar umownych i innych wydatków wynikających z odstąpienia przez podatnika od umowy należy uznać, że wykazują one związek z przychodami, wówczas gdy podatnik ma na uwadze możliwość osiągnięcia, choćby nawet potencjalnie jakiegoś przychodu, czy to z określonej innej transakcji, czy też na skutek redukcji kosztów pośrednich, czyli ogólnych, dotyczących całej działalności.
W przypadku gdy zapłata kary umownej ogranicza konieczność ponoszenia innych wydatków przez podatnika i ma wpływ na racjonalność alokacji wydatków w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to wydatek taki należy uznać za koszt uzyskania przychodu. Ustawodawca definicję kosztów uzyskania przychodu wiąże bowiem z zabezpieczeniem bądź zachowaniem źródła przychodu.
Pewnym standardem w statutach, umowach spółek, jak i w różnego rodzaju umowach inwestycyjnych stały się klauzule ograniczające obrót udziałami/akcjami. Ich celem jest ochrona trwałości inwestycji w spółkę oraz zabezpieczenie się przed wrogim przejęciem. Jednym z najbardziej popularnych rozwiązań jest pierwokup. Nie zawsze jednak zdajemy sobie sprawę z jakich środków prawnych możemy skorzystać przy egzekwowaniu prawa pierwokupu.
Kary umowne mają na celu zapewnienie, iż postanowienia zawarte w umowie zostaną w sposób prawidłowy wykonane. W praktyce podatkowej istnieją wątpliwości co do tego, czy kara za rozwiązanie umowy może być traktowana jako przychód podatnika. W jaki sposób kwestę tę rozstrzygają przepisy?
Zamawiający mają wątpliwości co do dopuszczalności kary umownej jako kryterium oceny ofert, KIO tymczasem zdarzyło się zaaprobować takie rozwiązanie.
Umowa o roboty budowlane jako jedna z najczęściej zawieranych umów w obrocie gospodarczym została szczegółowo uregulowana w kodeksie cywilnym (k.c.). Należy do umów nazwanych, jest umową odpłatną, konsensualną, dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Jednocześnie stanowi tak zwaną umowę rezultatu. W niniejszym artykule autor postara się szerzej przedstawić jej problematykę, przy równoczesnym uwzględnieniu niedawno wprowadzonych zmian w kodeksie cywilnym.
Wydatki na kary umowne (odszkodowania), które zostały poniesione z innych tytułów niż wskazane w przepisie art. 16 ust 1 pkt. 22 ustawy o CIT powinny być zaliczane do kosztów podatkowych. Jednak zgodnie z aktualną linią interpretacyjną istotne jest, aby podatnik wykazał, że zapłata kary umownej ma związek z uzyskaniem, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródeł jego przychodów podatnika.
Biorąc pod uwagę stanowiska sądów i organów podatkowych należy uznać, że zapłata kary umownej będzie podlegać opodatkowaniu VAT jako odpłatnie świadczona usługa tylko w wtedy, gdy istnieje bezpośredni konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący korzyść, nawet potencjalne, z zapłaty kary umownej.
Kara umowna stanowi substytut odszkodowania i przysługuje wierzycielowi w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Zastrzeżenie kary umownej przez strony jest opcjonalne. Wiele osób decyduje się na ten krok, ponieważ jest to solidne zabezpieczenie.
Jak na gruncie przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych należy określać moment powstania przychodu, który wynika z wystawionej noty obciążeniowej ujmującej karę umowną?
Jakie dokumenty księgowe powinna wystawić jednostka budżetowa z tytułu obciążenia wykonawcy karami umownymi oraz kosztami zastępczego usunięcia usterek? Czy mają to być noty księgowe? Jak ująć w ewidencji księgowej operacje związane z zastępczym usunięciem usterek?
Rekompensata wypłacona kontrahentowi z tytułu niewywiązania się z umowy nie jest automatycznie kosztem podatkowym. Podatnik musi wykazać, że w tym konkretnym przypadku poniesienie wydatku przełoży się na osiągane przychody, zachowanie albo zabezpieczenie ich źródła.
W praktyce gospodarczej w wielu umowach dokonuje się zapisów w zakresie kar umownych na wypadek ich niedotrzymania. Zdarzają się również kary, które dotyczą odstąpienia od umowy przed rozpoczęciem jej realizacji. Kary umowne są niejednokrotnie wysokie, dlatego wielu przedsiębiorców liczy, że można je wpisać do kosztów uzyskania przychodów.
W jaki sposób prawidłowo zastrzec w umowie karę umowną? Kiedy zastrzeżenie kary umownej jest nieważne?
Czy nałożona kara umowna może stanowić koszt uzyskania przychodów?
W rekompensacie za niewłaściwe wykonanie pracy, np. przez warsztat samochodowy możemy skorzystać z zapisu kary umownej. Ale nie zawsze warsztat ją zapłaci. Nie można też wpisać do umowy kwot zbyt wysokich.
Umowa o roboty budowlane zawiera postanowienia dotyczące wysokości kar umownych z tytułu braku zmiany umowy o podwykonawstwo w zakresie terminu zapłaty. Wysokość kar umownych musi być w umowie obowiązkowo określona, nie została ona natomiast narzucona przez ustawodawcę.”
W przypadku uszkodzenia przesyłki, sprzedawca nie może odmówić zwrotu pieniędzy lub wymiany towaru, orzekł Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W ostatnim czasie wprowadzono nowe niedozwolone klauzule w obrocie konsumenckim.
W obrocie konsumenckim funkcjonują tzw. niedozwolone klauzule umowne. Są to postanowienia umów, które nie zostały indywidualnie z konsumentem uzgodnione oraz kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Jakie to ma konsekwencje dla konsumenta, a jakie dla przedsiębiorcy?
Kary umowne można spotkać w prawie każdej umowie handlowej. Konstrukcja kar umownych za odstąpienie od umowy jest prosta: jeśli dłużnik narusza umowę, wierzyciel może od niej odstąpić oraz dochodzić zapłaty kary umownej. Czy taka konstrukcja jest jednak prawnie dopuszczalna?
Sąd może miarkować karę umowną w dwóch przypadkach określonych w art. 484 § 2 k.c.: 1) jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana; 2) gdy pomiędzy odszkodowaniem, jakie wierzyciel otrzymałby w razie dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych, a karą umowną zachodzi rażąca dysproporcja.
Co do zasady dłużnik może zwolnić się z odpowiedzialności za niewykonane lub nienależyte wykonanie zobowiązania, jeżeli wykaże brak swojej winy w tym zakresie. Przepisy kodeksu cywilnego wprowadzają jednak możliwość umownego rozszerzenia odpowiedzialności dłużnika na okoliczności niezawinione. Na czym dokładnie polega rozszerzenie?
Zgodnie z artykułem 483 Kodeksu cywilnego strony mogą w umowie zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Skuteczność złożenia oświadczenia o potrąceniu wierzytelności zależy od spełnienia warunków wskazanych w art.498 § 1 k.c.
Umowa o roboty budowlane polega na zobowiązaniu się wykonawcy do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej oraz zobowiązaniu inwestora do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Jakie konieczne elementy musi zawierać umowa o roboty budowlane?