REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Kara umowna może zostać ustanowiona w różnej wysokości, jednakże górna granica kary umownej winna być w umowie jasno określona./Fot. Shutterstock
Kara umowna może zostać ustanowiona w różnej wysokości, jednakże górna granica kary umownej winna być w umowie jasno określona./Fot. Shutterstock
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Nawet w przypadku zastrzeżenia wysokiej kary umownej, sąd może zmniejszyć jej wysokość. Nazywa się to miarkowaniem kary umownej. Sąd miarkuje karę umowną, jeśli okaże się, że jest ona rażąco wygórowana, ma niewielki związek z faktyczną realizacją zlecenia, wierzyciel nie poniósł szkody.

Zastrzeżenie kary umownej

Zastrzeżenie kary umownej co do zasady ma mobilizować drugą stronę umowy, aby wywiązała się ze swoich zobowiązań. Zastrzeżenie kary umownej może dotyczyć jedynie obowiązku niepieniężnego, np. terminowego pomalowania ściany czy uszycia sukienki. Częstym błędem jest formułowanie kary umownej w miejsce odsetek w przypadku braku realizacji zobowiązania pieniężnego.

REKLAMA

REKLAMA

Polecamy: Twój urlop. To Ci się należy! - Kolekcja Poznaj swoje prawa!

Kara umowna może zostać ustanowiona w różnej wysokości, jednakże górna granica kary umownej winna być w umowie jasno określona. W przeciwnym razie w przypadku sporu zapis dotyczący kary umownej może zostać uznany za nieważny.

Miarkowanie kary umownej przez sąd

Nawet w przypadku zastrzeżenia wysokiej kary umownej, sąd może zmniejszyć jej wysokość. Nazywa się to miarkowaniem kary umownej. Sąd miarkuje karę umowną, jeśli okaże się, że jest ona rażąco wygórowana, ma niewielki związek z faktyczną realizacją zlecenia, wierzyciel nie poniósł szkody.

REKLAMA

W rozumieniu Sądu Najwyższego miarkowanie kary umownej jest przejawem prawa sądu do ingerencji w stosunki umowne równorzędnych podmiotów, a katalog kryteriów pozwalających na zmniejszenie kary umownej jest otwarty. Oceniając wysokość kary umownej w związku z podniesieniem zarzutu jej miarkowania, z uwagi na jej rażące wygórowanie, należy brać pod uwagę szereg kryteriów, w tym istnienie szkody oraz jej rozmiar. Względy aksjologiczne przemawiają bowiem za tym, że zastrzeżenie kary nie powinno prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia wierzyciela. Szkoda spowodowana niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania determinuje interes wierzyciela chroniony przez zapłatę kary umownej, a przewidziane w art. 484 § 2 KC miarkowanie kary umownej ma przeciwdziałać dysproporcjom między wysokością zastrzeżonej kary umownej a godnym ochrony interesem wierzyciela (IV CSK 621/17 - postanowienie SN - Izba Cywilna z dnia 29-05-2018).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zdaniem sądu fakt poniesienia szkody nie jest oczywiście warunkiem naliczenia kary umownej, jednakże niewielka wysokość poniesionego uszczerbku lub jego brak, może mieć w okolicznościach konkretnej sprawy wpływ na stopień miarkowania kary. Podkreślenia wymaga, że miarkowanie kary umownej należy do sfery uznania sędziowskiego (I ACa 608/17 - wyrok SA Kraków z dnia 03-11-2017).

Żądanie zmniejszenia kary umownej

Sąd nie miarkuje kary z urzędu, dlatego pozwany dłużnik musi w tej materii złożyć odpowiedni wniosek. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach, np. wyrok SA w Szczecinie z dnia 5.12.2017 r., sygn. akt I ACa 590/17, w którym sąd wskazał, że przewidziane w art. 484 § 2 Kodeksu cywilnego uprawnienie dłużnika do żądania zmniejszenia kary umownej jest materialnoprawnym środkiem jego obrony przed żądaniem wierzyciela zapłaty tej kary. Skorzystanie z tego środka obrony zależy od woli dłużnika. Jeżeli dłużnik chce z uprawnienia tego skorzystać musi złożyć w tym przedmiocie określone oświadczenie woli, które, zgodnie z art. 60 Kodeksu cywilnego, może być wyrażone przez każde zachowanie, byleby ujawniło jego wolę w dostatecznie zrozumiały dla wierzyciela sposób. Jeżeli dojdzie do procesu sądowego, w którym wierzyciel żąda zasądzenia kary umownej, żądanie dłużnika miarkowania tej kary musi przybrać odpowiednią formę procesową - zarzutu procesowego miarkowania kary umownej. Skoro bowiem miarkowanie kary umownej jest dopuszczalne tylko na żądanie dłużnika, sąd nie może w tym zakresie działać z urzędu.

Skutek miarkowania

Obniżenie kary umownej ma także wpływ na wartość odsetek za niezapłaconą karę. Pogląd w tej materii przedstawił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt V CSK 541/18, w którym wskazał, że przyjęte jest, że następujące na podstawie sędziowskiego uznania miarkowanie kary wywołuje skutek ex tunc, a zatem reguluje wysokość kary umownej od chwili jej wymagalności. Z powyższym wiąże się uznanie, że oświadczenie o potrąceniu prowadzi do umorzenia wzajemnych wierzytelności w określonej części, a zatem wierzycielowi należą się odsetki za cały okres opóźnienia od pozostałej po potrąceniu kwoty.

Ostrożnie z wysoką karą

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wartość kary umownej należy określać z ostrożnością i rozwagą. Wprowadzenie zbyt wygórowanych stawek dla kary umownej może spowodować skutek odwrotny w postaci oddalenia powództwa lub miarkowania kary poniżej oczekiwań wierzyciela. Generalnie kara winna zastępować odszkodowanie za niezrealizowanie zobowiązania, jednakże można zastrzec, że jeśli należność z tytułu kary nie pokryje szkody, to wierzyciel będzie uprawniony do dochodzenia odszkodowania. Zatem wierzyciel ma możliwość dochodzenia roszczeń poza karą, o ile takowe zastrzeże w umowie.

Kara nie działa automatycznie. Roszczenie o karę umowną należy wygrać w sądzie, mówiąc kolokwialnie, a następnie wyegzekwować. W przypadku ubogiego dłużnika wierzyciel nic nie wskóra, jeśli zastrzeże bardzo wysoką karę, ponieważ na etapie egzekucji okaże się, że nie ma majątku na pokrycie.

Dlatego trzeba rozsądnie kontraktować i przewidywać ewentualne szkody z uwzględnieniem wartości kontraktu, ewentualnych szkód w razie jego niewykonania, możliwości płatniczych dłużnika, a także czasu postępowań sądowych i egzekucyjnych.

Polecamy serwis: Umowy

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Upadłość konsumencka – kiedy zadłużenie staje się nie do udźwignięcia i czy można skutecznie uwolnić się od długów?

Rosnące zadłużenie, niespłacane kredyty, chwilówki, kolejne wezwania do zapłaty i egzekucja komornicza to problemy, z którymi mierzy się coraz więcej osób. Nierzadko sytuacja finansowa dłużnika pogarsza się stopniowo – początkowo brakuje pieniędzy na jedną ratę, później pojawiają się kolejne zobowiązania, a próba spłacenia jednego kredytu kolejną pożyczką prowadzi do spirali zadłużenia.

Hiszpania ograniczyła najem turystyczny. Polacy pytają o najem średnio- i długoterminowy

Uruchomienie nowego mieszkania turystycznego w Hiszpanii wymaga dziś co do zasady zgody trzech piątych właścicieli we wspólnocie, dlatego polscy kupujący coraz częściej pytają o najem średnio- i długoterminowy. Na co koniecznie trzeba zwrócić uwagę?

Kto chowa zmarłego, gdy rodzina nie odbiera ciała? Obowiązki gminy i rozliczenie ze spadku

W sytuacjach, gdy po śmierci człowieka nikt z najbliższych nie zgłasza się po odbiór ciała ze szpitala lub zakładu medycyny sądowej, niezależnie od tego, czy powodem jest brak krewnych, konflikt rodzinny czy okoliczności samego zdarzenia, polskie prawo nie pozostawia tej kwestii bez rozstrzygnięcia. Obowiązek zorganizowania pochówku przechodzi wówczas z mocy ustawy na samorząd. Wyjaśniamy, która gmina odpowiada za pogrzeb, jak wygląda jego finansowanie oraz kiedy koszty te mogą obciążyć spadkobierców.

Jak przekazać pieniądze z rachunku bankowego poza spadkiem?

Przepisy prawa przewidują takie sytuacje, że możemy częścią zgromadzonego majątku rozrządzić - na wypadek naszej śmierci - w inny sposób aniżeli poprzez testament. Przykładem takiej regulacji jest dyspozycja wkładem na wypadek śmierci, a zasady korzystania z tej instytucji znajdują się przede wszystkim w ustawie Prawo bankowe.

REKLAMA

ZUS wydał ważną interpretację dla pracodawców. Tyle naprawdę wynosi składka zdrowotna przy uldze dla młodych PIT-0

Wielu pracodawców wciąż ma wątpliwości, czy w przypadku zatrudnienia pracownika do 26. roku życia korzystającego z ulgi PIT-0 składkę zdrowotną należy obniżyć do zera, czy wyliczyć na zasadach ogólnych. Najnowsza interpretacja ZUS rozstrzyga ten problem na konkretnym przykładzie wynagrodzenia w wysokości 7310 zł brutto i wskazuje dokładny mechanizm weryfikacji hipotetycznej zaliczki na podatek.

Rząd obiecał seniorom rewolucję w opiece, a teraz zamykają się placówki. Zatrważające dane NFZ

Miała być wielka reforma z KPO i nowa ustawa, która poprawi los starszych i niesamodzielnych Polaków. Rzeczywistość okazuje się jednak bezlitosna – ponad 90 proc. nadwykonań za ubiegły rok wciąż nie zostało zapłaconych, a z mapy Polski znikają kolejne podmioty. Eksperci ostrzegają przed skutkami finansowego paraliżu, przez który tysiące chorych zostaje bez profesjonalnej pomocy w domu.

Kiedy krytyka staje się mobbingiem? Psycholog o przemocy w miejscu pracy

Zastraszanie, poniżanie, uwłaczanie, ośmieszanie czy upokarzanie należą do zachowań, które mogą składać się na mobbing. O tym, czy w konkretnej sytuacji rzeczywiście doszło do mobbingu, ostatecznie decyduje sąd - wyjaśnia dr Agnieszka Mościcka-Teske z Wydziału Psychologii i Prawa Uniwersytetu SWPS w Poznaniu.

Nawet 880 zł na święta dla emerytów i do 300 zł na dziecko. Sprawdź warunki wypłaty

Dawny zakład pracy może pomóc przy świątecznych zakupach także po zakończeniu zatrudnienia. W grę wchodzą bony, karty podarunkowe i wsparcie pieniężne. O tym, kto może skorzystać z pomocy, decydują jednak zasady dawnego pracodawcy, a w części instytucji publicznych są już konkretne harmonogramy na 2026 r.

REKLAMA

31 grudnia 2026 r. (Sylwester) dniem wolnym od pracy – aż 4 dni wolnego z rzędu, długi weekend bez wykorzystywania urlopu wypoczynkowego

1 stycznia (Nowy Rok) w 2027 roku przypada w piątek. Dzięki temu – wielu pracowników czeka długi weekend noworoczny. Okazuje się jednak, że istnieje sposób, aby weekend ten rozpocząć już w czwartek 31 grudnia 2026 r. (w Sylwestra), który również może być dniem wolnym od pracy i to bez konieczności wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Kto i na jakich zasadach, może z niego skorzystać, zyskując 4-dniową, a nie 3-dniową przerwę noworoczną?

Nowe prawo: certyfikat cyberbezpieczeństwa dla małych firm. Po co ci „Firma Bezpieczna Cyfrowo” i co trzeba będzie spełnić?

Mikro-, małe i średnie firmy będą mogły potwierdzić certyfikatem, że stosują podstawowe zabezpieczenia cyfrowe. Ministerstwo Cyfryzacji skierowało do konsultacji projekt pierwszego krajowego schematu certyfikacji – „Firma Bezpieczna Cyfrowo”. Certyfikat ma być dobrowolny i ważny trzy lata. Sprawdź, co może dać twojej firmie i czego jeszcze o nim nie wiadomo.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA