Kiedy apelacja, kiedy zażalenie?

Czy przed złożeniem środka odwoławczego powinienem podjąć jakieś działania?

Zanim zdecydujesz się na złożenie apelacji, powinieneś najpierw wystąpić do sądu o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, od którego zamierzasz się odwołać. Wniosek taki musisz złożyć w ciągu tygodnia od dnia ogłoszenia orzeczenia lub, jeżeli w trakcie trwania postępowania byłeś pozbawiony wolności i nie miałeś pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego), w ciągu tygodnia od doręczenia Ci sentencji orzeczenia. Wniosek składa się do sądu, który wydał wyrok.

W przypadku zażalenia również musisz zgłosić odpowiedni wniosek w terminie jednego tygodnia od dnia ogłoszenia postanowienia. Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręczy Ci z urzędu, sporządzając od razu uzasadnienie w wypadku, gdy na to postanowienie przysługuje zażalenie.

W jakich wypadkach mogę złożyć zażalenie na postanowienie lub zarządzenie?

Co do zasady zażalenie przysługuje Ci na:

• postanowienia sądu kończące postępowanie w sprawie, ale niepowodujące jej merytorycznego rozstrzygnięcia, np. postanowienie odrzucające pozew, postanowienie umarzające postępowanie, postanowienie odrzucające apelację;

• inne postanowienia sądu, w stosunku do których prawo przyznaje Ci możliwość zaskarżenia orzeczenia.
Lista tych postanowień jest bardzo długa, ale na pewno zostaniesz poinformowany przez sąd o możliwości zaskarżenia określonego postanowienia w drodze zażalenia.

Do najważniejszych z tej grupy należą postanowienia, których przedmiotem jest:

– odmowa odrzucenia pozwu, przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu albo podjęcie postępowania w innym trybie;

– odmowa zwolnienia od kosztów sądowych lub cofnięcie takiego zwolnienia oraz odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie;

– oddalenie opozycji przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego oraz niedopuszczenie interwenienta do udziału w sprawie wskutek uwzględnienia opozycji;

– rygor natychmiastowej wykonalności;

– wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania;

– stwierdzenie prawomocności orzeczenia;

– skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę, zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka oraz odmowa zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia;

– zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania;

– odmowa uzasadnienia orzeczenia oraz jego doręczenia;

– sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa;

– zwrot kosztów, określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, wymiar opłaty, zwrot opłaty lub zaliczki, obciążenie kosztami sądowymi, jeżeli strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy, koszty przyznane w nakazie zapłaty oraz wynagrodzenie biegłego;

– oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego;

– zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem;

– odrzucenie zażalenia;

– odrzucenie skargi na orzeczenie referendarza sądowego.

Zażalenie przysługuje również na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu.

Zobacz: Czy mam możliwość odwołania się od prawomocnego orzeczenia?

Co powinienem zamieścić w apelacji?

Apelacja powinna zawierać (por. art. 126, 368 k.p.c.):

• tytuł pisma (apelacja);

• Twoje dane jako powoda, pozwanego lub uczestnika (imię, nazwisko, miejsce zamieszkania);

• dane Twojego przeciwnika lub uczestników;

• oznaczenie sądu, do którego pismo wnosisz;

• w sprawach o prawa majątkowe – wartość przedmiotu zaskarżenia;

• oznaczenie wyroku, od którego wnosisz apelację, ze wskazaniem czy jest on zaskarżony w całości czy w części;

• zwięzłe przedstawienie zarzutów;

• uzasadnienie zarzutów;

• powołanie, w razie potrzeby, nowych faktów i dowodów oraz wykazanie, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że

potrzeba powołania się na nie wynikła później;
• wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia;

• Twój podpis, ewentualnie podpis Twojego pełnomocnika;

• załączniki.

Zobacz serwis: Strony postępowania

Tekst pochodzi z poradnika wydanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości: "Obywatel w postępowaniu cywilnym" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.