Kategorie

Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności

Patrick Wilhelmsen
Adwokat specjalizujący się w prawie gospodarczym i prawie karnym gospodarczym
Zawieszenie wykonania kary jest możliwe wyłącznie w odniesieniu do kary pozbawienia wolności, która zostaje orzeczona w wymiarze nieprzekraczającym roku./Fot. Shutterstock
fot. Shutterstock
Warunkowe zawieszenie wykonania kary jest alternatywą dla bezwzględnego pozbawienia wolności. Sprowadza się ono do warunkowej rezygnacji z wykonania kary przy założeniu, że sprawca będzie w okresie próby przestrzegał porządku prawnego.

Wykonanie kary pozbawienia wolności ma na celu wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego i tym samym powstrzymania się od powrotu do przestępstwa. W przypadku spełnienia określonych w Kodeksie karnym przesłanek sąd może jednak uznać, że kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, będzie wystarczająca do osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.

Polecamy: Kodeks kierowcy. Zmiany 2020 (PDF)

Kiedy sąd może zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawieszenie wykonania kary jest możliwe wyłącznie w odniesieniu do kary pozbawienia wolności, która zostaje orzeczona w wymiarze nieprzekraczającym roku.

Reklama

Zastosowanie tego środka nastąpić może wyłącznie w odniesieniu do sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie był prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności (w tym również z warunkowym zawieszeniem jej wykonania) albo co do którego takie skazanie uległo zatarciu.

Przed dniem 1 lipca 2015 roku przepisy Kodeksu karnego dopuszczały możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym 2 lat, a ponadto kary ograniczenia wolności lub grzywny orzeczonej jako kara samoistna. Przed tą datą nie istniał również wymóg braku uprzedniego skazania. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na treść art. 4 § 1 Kodeksu karnego, który stanowi, że „Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.” Należy mieć na uwadze, że decydując o tym, która ustawa jest dla sprawy względniejsza sąd obowiązany jest uwzględnić treść całej ustawy, a nie pojedynczych przepisów. W pewnych sytuacjach może się więc okazać, że możliwe będzie zastosowanie korzystniejszych zasad zawieszenia wykonania kary w odniesieniu do sprawcy przestępstwa popełnionego przed dniem 1 lipca 2015 roku.

Rozważając warunkowe zawieszenie wykonania kary sąd powinien ustalić czy w odniesieniu do sprawcy zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna, a więc przypuszczenie, że skazany będzie okresie próby przestrzegał porządku prawnego. Ustalenie tej prognozy następuje na podstawie otwartego katalogu przesłanek, do których należą przede wszystkim takie okoliczności jak:

  1. postawa sprawcy;
  2. jego właściwości i warunki osobiste;
  3. dotychczasowy sposób życia;
  4. zachowanie się po popełnieniu przestępstwa.

Okres próby

Okres próby wyznacza granice czasowe, w których ewentualne nieprzestrzeganie przez skazanego porządku prawnego lub nałożonych obowiązków może skutkować wszczęciem postępowania w przedmiocie wykonania warunkowo zawieszonej kary.

Zawieszenie wykonania kary następuje na okres próby, który co do zasady może wynosić od roku do 3 lat i zaczyna swój bieg z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Wyjątek

W przypadku sprawcy młodocianego oraz sprawcy, który popełnił przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, okres próby wynosi od 2 do 5 lat.

Wydłużony okres próby dotyczy ponadto tzw. małego świadka koronnego z art. 60 § 3 k.k., co do którego można zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym 5 lat na okres próby do 10 lat.

Dodatkowe obowiązki sprawcy

Orzekając karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania sąd jest zobligowany, a w przypadku orzeczenia środka karnego może fakultatywnie, zobowiązać sprawcę do przynajmniej jednego z następujących obowiązków:

1) informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby,

2) przeproszenia pokrzywdzonego,

3) wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby,

4) wykonywania pracy zarobkowej, podjęcia nauki lub przygotowania się do zawodu,

5) powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających,

6) poddania się terapii uzależnień (za zgodą sprawcy),

6a) poddania się terapii, w szczególności psychoterapii lub psychoedukacji (za zgodą sprawcy),

6b) uczestnictwa w oddziaływaniach korekcyjno-edukacyjnych,

7) powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach,

7a) powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób,

7b) opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,

8) innego stosownego postępowania w okresie próby, które może zapobiec popełnieniu ponownie przestępstwa.

Sąd może ponadto orzec świadczenie pieniężne albo zobowiązać skazanego do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości albo w części, chyba że orzekł środek kompensacyjny.

Dozór w okresie próby

Orzekając o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, sądy często decydują się na oddanie skazanego pod dozór kuratora albo osoby godnej zaufania, stowarzyszenia lub instytucji albo organizacji, do której działalności należy troska o wychowanie lub pomoc skazanym. Podmiot, któremu został powierzony dozór pełni rolę łącznika pomiędzy skazanym, a sądem. Do zadań podmiotu dozorującego należy m.in.:

  1. przeprowadzenie wywiadu środowiskowego;
  2. żądanie niezbędnych informacji i wyjaśnień od osób znajdujących się w okresie próby;
  3. kontrolowanie, czy skazany wykonuje nałożone na niego przez sąd obowiązki;
  4. składanie sądowi okresowych sprawozdań z przebiegu dozoru oraz informowanie sądu o popełnieniu przez skazanego przestępstwa lub innym rażącym naruszeniu porządku prawnego;
  5. podjęcie inicjatywy przed sądem, w razie ujawnienia okoliczności uzasadniających zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary.

Wykonanie zawieszonej kary

Zarządzenie wykonania kary następuje – w zależności od sytuacji – obligatoryjnie albo fakultatywnie. Jest ono ograniczone czasowo i może nastąpić nie później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Zarządzenie wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności jest obligatoryjne, jeżeli:

  1. skazany w okresie próby popełnił umyślnie przestępstwo podobne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
  2. skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.

Zarządzenie wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności jest fakultatywne, jeżeli:

  1. skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż przestępstwo podobne albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny orzeczonej obok kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku. Jednak zarządzenie wykonania kary na powyższej podstawie może okazać się obligatoryjne, jeżeli pomimo pisemnego upomnienia kuratora sądowego, nadal zachodzą wskazane w zdaniu powyższym okoliczności.
  2. skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.

Polecamy serwis: Więziennictwo

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    6 maja 2021
    Zakres dat:

    Rzecznik TSUE o polskim systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Według opinii rzecznika generalnego TSUE trybunał powinien orzec, iż polskie prawo w sprawie systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów jest sprzeczne z prawem unijnym.

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?

    Od osób starszych łatwiej wyłudzić dane osobowe

    Osoby po 45. roku życia są bardziej podatne na wyłudzenie danych osobowych. Tak wynika z raportu przeprowadzonego pod patronatem UODO.

    Karta EKUZ z dłuższym terminem ważności

    Karta EKUZ ma dłuższy termin ważności. Nowe zasady obowiązują od 28 kwietnia 2021 r. Co się zmieniło?

    Fałszywe e-sklepy w pandemii częstym problemem

    Na fałszywy e-sklep w pandemii nietrudno się natknąć. Czy potrafimy je rozpoznawać?

    Jak nocować w lesie w 2021 r.?

    Jak nocować w lesie? Od 1 maja 2021 r. można wybrać jedno z ponad czterystu nadleśnictw, realizujących program „Zanocuj w lesie”.

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 – projekt zmian

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 zakłada aktualnie rozpatrywany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. Co to może oznaczać dla pacjentów?

    Wyrok TSUE w sprawie kredytów frankowych

    TSUE wydał wyrok w sprawie kredytów we frankach szwajcarskich. Jakie stanowisko zajął trybunał?

    Majówka - czego unikać? [ranking szkód]

    Majówka wyróżnia się większą ilością zgłaszanych szkód. Co może się przytrafić podczas długiego weekendu?

    Na co emeryci wydadzą trzynastki?

    Z danych GUS wynika, że comiesięczne wydatki emeryta pochłaniają średnio ¾ dochodów. Na co warto przeznaczyć trzynastą emeryturę, by zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe?

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce nie zmienią się . Nadal obejmowani nią będą wszyscy przekraczający granicę Polski - przybywający zarówno z państw Strefy Schengen, jak i pozostałych.

    Spis powszechny – loteria

    Spis powszechny i loteria? To możliwe w przypadku samospisu. Podpowiadamy co i jak można wygrać.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych - co się zmieni?

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych ma być łatwiejsze do uzyskania. Czy nowe przepisy rozwieją dotychczasowe wątpliwości?

    Obostrzenia maj 2021

    Obostrzenia na maj 2021 r. zostały przedstawione podczas środowej konferencji prasowej. Które branże zostaną otwarte?

    Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

    Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

    Przetwarzanie danych biometrycznych w dowodach osobistych

    Kwestie przetwarzania danych biometrycznych w nowych dowodach osobistych ureguluje rozporządzenie Ministra Cyfryzacji, które zostało skierowane do opiniowania.

    Opłaty za wstęp do parków narodowych

    Opłaty za wstęp do parków narodowych nie muszą uiszczać określone grupy osób. Komu przysługuje bilet ulgowy?

    Minimalna emerytura nie dla każdego

    Minimalna emerytura dla każdego bez względu na posiadany okres składkowy? Obecnie ministerstwo rodziny nie pracuje nad takimi rozwiązaniem.

    Ograniczenia w działalności hoteli a obowiązki likwidacyjne

    Ograniczenia w działalności hoteli mogą utrudnić ubezpieczycielom wykonywanie obowiązków likwidacyjnych. Dlaczego?