Kategorie

Czy można uchylić mandat karny w sprawach o wykroczenie?

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Mandat karny./ Fot. Fotolia
Mandat karny./ Fot. Fotolia
Często dla spokoju i zaoszczędzenia czasu zgadzamy się na przyjęcie mandatu karnego i jego uiszczenie. Następnie, zaczynamy się zastanawiać nad popełnionym przewinieniem i dochodzimy do wniosku, że jednak nie zgadzamy się z otrzymanym mandatem. Wówczas pojawia się pytanie, czy można się odwołać od przyjętego mandatu karnego. Odpowiedź brzmi: tak.

Podstawa prawna

Podstawą prawną do uchylenia mandatu karnego w sprawach o wykroczenie jest art. 101 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (dalej: k.p.w.). W §1 ustawodawca przyjął, że prawomocny mandat karny podlega niezwłocznie uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie albo na osobę, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 lat, albo gdy ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia z przyczyn, o których mowa w art. 15-17 Kodeksu wykroczeń (dalej: k.w.), tj. obrona konieczna (art. 15 k.w.), stan wyższej konieczności (art. 16 k.w.) lub niepoczytalność i poczytalność ograniczona (art. 16 k.w.).

Innymi słowy musi zaistnieć taka sytuacja, która nie została uznana za wykroczenie w świetle przepisów prawa. Ważne jest, aby wskazane wykroczenie było wprost opisane jako zachowanie niepożądane i zagrożone karą.

Polecamy: Przewodnik po zmianach przepisów

Uchylenie mandatu karnego następuje na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego złożony nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu. Mandat jest prawomocny w momencie jego przyjęcia, zaś sąd nie bada winy ukaranego, tylko bada podstawę jego wystawienia z obowiązującymi przepisami w chwili popełnienia wykroczenia.

W myśl art. 101 § 1a k.p.w. prawomocny mandat karny podlega uchyleniu zgodnie z opisanymi wyżej warunkami, jeżeli grzywna została nałożona wbrew zakazom określonym w art. 96§2 k.p.w. Mandat podlega także uchyleniu, gdy została nałożona wyższa grzywna niż wynika to z art. 96 § 1-1b k.p.w,. jednak w takim wypadku uchylenie mandatu karnego jest możliwe tylko w części przekraczającej dopuszczalną wysokość. Dodatkowo zgodnie z §1b prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w każdym czasie na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu, jeżeli:

1) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego została nałożona grzywna tym mandatem;

2) potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

Właściwy sąd

Kolejnym problemem jest właściwość sądu, do którego należy złożyć wniosek o uchylenie mandatu. Pojawia się zasadnicze pytanie, czy właściwy dla uchylenia mandatu karnego jest sąd właściwy dla miejsca zamieszkania ukaranego czy miejsca popełnienia wykroczenia, a może występuje jakaś inna właściwość regulująca tą materię. Otóż właściwość sądu do którego należy złożyć wniosek o uchylenie mandatu została wprost wskazana w § 2, z którego wynika, że uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania została nałożona grzywna.

Orzeczenie sądu

W przedmiocie uchylenia mandatu karnego sąd orzeka na posiedzeniu, na którym ma prawo uczestniczyć ukarany, organ, który lub którego funkcjonariusz nałożył grzywnę w drodze mandatu, albo przedstawiciel tego organu oraz ujawniony pokrzywdzony. Orzeczenie w przedmiocie uchylenia mandatu karnego wydawane jest w formie postanowienia, które jest niezaskarżalne.

W sytuacji, gdy zostanie wydane postanowienie o uchyleniu mandatu karnego, w myśl § 3 uchylając mandat karny nakazuje się podmiotowi, na rachunek którego pobrano grzywnę, zwrot uiszczonej kwoty. Nadto w § 4 ustawodawca w przypadku wydania ponownego rozstrzygnięcia w sprawie, w której uchylono prawomocny mandat karny, nie pozwala orzekać na niekorzyść obwinionego, jeżeli uchylenie mandatu nastąpiło z przyczyn wskazanych w § 1b.

W polskim prawie jest możliwe uchylenie mandatu karnego, jednak zostało ono obwarowane surowymi warunkami, tak, aby nie było nadużywane i przysługiwało tylko w wyjątkowych sytuacjach takich jak: brak karalności za konkretne przewinienie bądź niezgodność z obowiązującymi aktami prawnymi.

Polecamy serwis: Wykroczenia

Poszerzaj swoją wiedzę czytając naszą publikację
Kodeks kierowcy. Zmiany 2021
Kodeks kierowcy. Zmiany 2021
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Sara
    2021-07-21 13:01:43
    W podobnej sytuacji zwróciłam się po poradę do kancelarii Cejrowski w Gdańsku i uzyskałam odpowiedzi. Niestety bez takiej wiedzy prawnej nie mogłam poczynić odpowiednich kroków.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Prawo
1 sty 2000
23 wrz 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

1000 plus – dla kogo?

1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

Punkty spisowe w placówkach ZUS

Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

Przepisy antylichwiarskie na stałe?

Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

Nowelizacja KPA a odszkodowania

Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

Czas pracy - od kiedy?

Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

"Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .