Pracownicy przegrali z Ministerstwem. Od 1 lipca poniżej pensji minimalnej 4300 zł. I za awans 50-150 zł. Bez urealnienia kwot dodatku stażowego dla "młodych"

• Pensja minimalna w samorządach od 1 lipca 2024 r. [podwyżki, brutto, netto, awans)
• Uzasadnienie Ministerstwa pracy dla podwyżek pensji minimalnej pracowników samorządowych
• Przykłady nieprawidłowości zawartych w wystąpieniach pokontrolnych

Odbyły się w Zespole  ds. administracji publicznej i bezpieczeństwa obywateli przy okazji opiniowania nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów. Wiceminister Katarzyna Nowakowska poinformowała, że wbrew ustaleniom zespołu, rozporządzenie wejdzie w życie w zaproponowanym wcześniej kształcie.

Sekretarz strony samorządowej przypomniał, że na zespole został zgłoszony wniosek o kompleksową dyskusję na temat wynagrodzeń wszystkich pracowników samorządowych – od prezydentów, burmistrzów i wójtów przez wszystkich urzędników, również jednostek organizacyjnych JST. Ogromnym i narastającym od lat problemem we wszystkich rodzajach samorządów jest spłaszczenie wynagrodzeń. Pomimo znaczących zmian w pozycji pracowników w urzędzie, a także w ich zaangażowaniu w pracę, różnice płac wynoszą często zaledwie 200-300 zł. Do tego wliczanie dodatku stażowego do płacy pracownika powoduje, że młody specjalista często zarabia mniej niż sprzątaczka z 20-letnim stażem.

- Usłyszeliśmy, że rozporządzenie zostanie „odchudzone” do dwóch kwestii: dotyczących stanowisk w straży miejskiej i geodezji. A potem mieliśmy rozmawiać o innych kwestiach i szybko rozpocząć rozmowy, bo zmiany powinny wejść w życie nie w trakcie roku budżetowego, a od 1 stycznia kolejnego roku - przypomniał M. Wójcik.

I przypomniał, że samorządowcy chcą powrócić również do dyskusji na temat regulacji płac kierowników urzędów. Jest tak dużo kwestii do omówienia, że aby administracja działała dobrze, trzeba podjąć pilnie rozmowy i realną współpracę.

Pensja minimalna w samorządach od 1 lipca 2024 r. [podwyżki, brutto, netto, awans)

VI grup zaszeregowania pracowników samorządowych jest poniżej pensji minimalnej od 1 lipca 2024 r. i wynosi: 

W przypadku pozostałych grup zaszeregowania jest lepiej:

Problemy dotyczą: minimalnego poziomu dodatku funkcyjnego, sposobu i warunków przyznawania dodatku specjalnego oraz ewentualnych innych dodatków dla pracowników zatrudnionych na podstawie powołania.

Uzasadnienie Ministerstwa pracy dla podwyżek pensji minimalnej pracowników samorządowych

"W zaproponowanej tabeli poziom minimalnego wynagrodzenia zasadniczego jest niższy do VI kat. od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego od 1 lipca 2024 r. Pracodawca jednak będzie mógł ustalić pracownikowi uprawnionemu jedynie do wynagrodzenia zasadniczego, gwarantowaną ustawowo wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, bowiem jest on upoważniony do określenia maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego w regulaminie wynagrodzenia.

Należy zauważyć, że wynagrodzenie pracownika samorządowego nie może być ustalone poniżej kwoty określonej dla przypisanej mu kategorii zaszeregowania, co może oznaczać obligatoryjne podwyżki. Zatem ustalenie poziomu minimalnego wynagrodzenia zasadniczego w I kat. zaszeregowania dla pracowników samorządowych na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę tj. w wysokości 4300 zł oznaczałoby 30% podwyżkę (1000 zł). W sytuacji, gdy podwyżki dla
pracowników państwowej sfery budżetowej określone są na poziomie 20%. Aktualnie minimalne wynagrodzenie za pracę poza wynagrodzeniem zasadniczym obejmuje również inne składniki wynagrodzenia i świadczenia pracownicze zaliczone do wynagrodzeń osobowych, w tym m.in. dodatek funkcyjny, premie, nagrody oraz dodatki do wynagrodzenia z wyjątkami określonymi w ustawie."

Przykłady nieprawidłowości zawartych w wystąpieniach pokontrolnych

• nieokreślenie – w regulaminie wynagradzania – maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego dla pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę oraz wprowadzenie postanowień umożliwiających przyznanie nagród m.in. za systematyczne i efektywne podnoszenie kwalifikacji zawodowych, tj. za działania należące do podstawowych obowiązków pracownika samorządowego, a także z okazji Dnia Pracownika Samorządowego oraz zakończenia roku kalendarzowego. Powyższe było niezgodne z art. 36 ust. 6 ustawy o pracownikach samorządowych, według którego pracownikowi samorządowemu można przyznać nagrodę za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej; 
• kontrola wydatków na wynagrodzenia wykazała, że w latach 2022 i 2023, przyznano wójtowi gminy nagrody pieniężne, a przesłankami uzasadniającymi przyznanie nagród były „szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej”, „nadzór i kontrola w związku z realizacją ustawy …..”, co było sprzeczne z przepisami art. 36 ust. 6 ustawy o pracownikach samorządowych, z których wynika, że nagrodę za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej można przyznać tylko pracownikom zatrudnionym na podstawie powołania lub umowy o pracę; 
• nieuzasadnione zmniejszenie wysokości dodatku za wieloletnią pracę za czas nieobecności w pracy z powodu choroby; 
• wypłacenie pracownikowi wyższej stawki dodatku za wieloletnią pracę w miesiącu, w ciągu którego nabył prawo do tej stawki; 
• przyznanie pracownikowi dodatku specjalnego, jako stałego składnika wynagrodzenia, co naruszało art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych, zgodnie z którym pracownikom z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań, można przyznać dodatek specjalny; 
• wypłacenie pracownikowi dodatku specjalnego za realizację jego podstawowych zadań; 
• przyznanie dwóm pracownikom dodatku specjalnego z naruszeniem postanowień obowiązującego w Urzędzie Gminy Regulaminu wynagradzania, co spowodowało, wypłacenie dodatku w zaniżonej wysokości; 
• ustalenie - pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy – dodatku funkcyjnego oraz wynagrodzenia zasadniczego w wysokościach przekraczających maksymalne kwoty przewidziane dla przyznanej kategorii zaszeregowania, wynikające z obowiązującego Regulaminu wynagradzania pracowników, proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. W konsekwencji powyższego nastąpiło również zawyżenie dodatku stażowego; 
• wypłacenie pracownikowi wynagrodzenia za cały miesiąc, mimo ustania stosunku pracy w trakcie tego miesiąca; 
• nieprzeliczenie wysokości wypłaconej nagrody jubileuszowej, w związku z przyznaniem – z mocą wsteczną – dodatku specjalnego oraz wypłacenie nagrody na podstawie wynagrodzenia z dnia nabycia do niej prawa, zamiast – korzystniejszego dla pracownika – wynagrodzenia z dnia jej wypłaty;
• wypłacenie pracownikowi nagrody jubileuszowej, mimo nienabycia do niej prawa, w wyniku zaliczenia niezakończonego okresu zatrudnienia do okresów uprawniających do nabycia prawa do nagrody; 
• przyjęcie do podstawy obliczenia nagrody jubileuszowej wynagrodzenia, które nie obowiązywało na dzień nabycia prawa do nagrody jubileuszowej ani na dzień jej wypłaty; 
• zaokrąglanie, naliczonego pracownikom dodatkowego wynagrodzenia rocznego, do pełnych złotych oraz niezachowanie ustawowego terminu wypłacenia tego wynagrodzenia; 
• wypłacenie dodatkowego wynagrodzenia rocznego w nieprawidłowej wysokości w związku z błędnym ustaleniem podstawy jego naliczenia (do podstawy naliczenia dodatkowego wynagrodzenia rocznego Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych 32 zaliczono dodatek stażowy za czas choroby i jednorazowy dodatek specjalny), co spowodowało wypłatę dodatkowego wynagrodzenia rocznego w kwocie zawyżonej; 
• nieuwzględnienie, w podstawie naliczenia dodatkowego wynagrodzenia rocznego, periodycznie wypłacanego dodatku specjalnego; 
• nieprawidłowe naliczenie dodatkowego wynagrodzenia rocznego, poprzez wliczenie do podstawy jego obliczenia, poza stałymi składnikami wynagrodzenia, również nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania, tj. jednomiesięcznych dodatków specjalnych oraz premii (skutkiem powyższego, dodatkowe wynagrodzenie roczne zostało naliczone i wypłacone w wysokości wyższej od należnej).

Źródło danych: Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych, wyniki kontroli koordynowanej wynagrodzeń w jednostkach samorządu terytorialnego. SS PAP