Dyskryminacja, Prawa pracownika

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i ochrony godności pracowników. Nowelizacja Kodeksu pracy zmienia definicję mobbingu, podnosi minimalne zadośćuczynienie i precyzuje obowiązki pracodawców. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników muszą formalnie określić zasady, procedury oraz częstotliwość działań przeciwdziałających niepożądanym zachowaniom. Zmiany wymagają przeglądu nie tylko wewnętrznych regulaminów, lecz także codziennych praktyk zarządzania zespołami.

Wielu pracodawców nadal nie zdaje sobie sprawy z tego, jak istotne zmiany zachodzą właśnie na gruncie prawa pracy. Ich pozycja jako strony stosunku pracy i sytuacja procesowa lada moment istotnie się pogorszą. Nie należy na to czekać bezczynnie.

W dniu 5 listopada 2026 r. wejdą w życie przepisy ustawy z 19 czerwca 2026 r. zmieniającej Kodeks pracy oraz Kodeks postępowania cywilnego. Nowelizacja wprowadza istotne zmiany w zakresie mobbingu, dyskryminacji i równego traktowania w zatrudnieniu, obejmujące zarówno przesłanki odpowiedzialności, jak i zasady dochodzenia roszczeń przez pracowników. Jedną z najważniejszych zmian jest nowa definicja mobbingu, która nie wymaga już wykazania długotrwałości nękania jako odrębnej przesłanki jego stwierdzenia. Przepisy określają też bardziej szczegółowo obowiązki pracodawców w zakresie przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji. Zmieniają się ponadto zasady dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania, w tym minimalna wysokość zadośćuczynienia za mobbing.

Zmiany Kodeksu pracy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i innych niepożądanych zachowań w miejscu pracy wejdą w życie 5 listopada 2026 r. Nowelizacja kodeksowa nie tylko zmienia definicję mobbingu, ale przede wszystkim wyraźnie zwiększa obowiązki pracodawców w zakresie zapobiegania niepożądanym zachowaniom w miejscu pracy oraz reagowania na zgłoszenia pracowników.

Prawie 400 skarg na banki wpłynęło do RPO w ciągu półtora roku. Najwięcej dotyczyło klauzul umów kredytowych związanych z WIBOR. Jest jednak jeszcze inny poważny problem: seniorzy nie dostają od banku karty płatniczej do konta, a banki odmawiają dostępu do rachunku cudzoziemcom. Na co skarżą się klienci polskich banków?

Statystyki są porażające: aż 36% pracowników w wieku 45–59 lat w ciągu ostatnich 3 lat spotkało się z dyskryminacją wiekową w pracy. Dlaczego blokuje się awanse pracowników 45+? Staż pracy zamiast być powodem do podwyżek staje się przedmiotem dyskryminacji w polskich firmach. Takie postepowanie zachęca pracowników do szybszego przechodzenia na emeryturę.

Wypadek przy pracy to sytuacja, w której pracodawca musi działać szybko, ale jednocześnie zgodnie z określoną procedurą. Nie wystarczy udzielenie pracownikowi pomocy i sporządzenie krótkiej notatki. Pracodawca powinien m.in. zabezpieczyć miejsce zdarzenia, powołać zespół powypadkowy, ustalić okoliczności i przyczyny wypadku, przygotować protokół oraz – w określonych przypadkach – zawiadomić Państwową Inspekcję Pracy i prokuratora. Co ważne, nie każdy wypadek musi oznaczać poważne obrażenia. Również pozornie niegroźne zdarzenie powinno zostać odpowiednio przeanalizowane, jeżeli pracownik zgłasza je jako wypadek.

Zmiany w Kodeksie pracy zostały ogłoszone w Dzienniku Ustaw dnia 4 sierpnia 2026 r. Teraz pracodawcy mają niecałe 2 miesiące na dostosowanie się do zmian wprowadzonych ustawą z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego. Czego konkretnie dotyczą?

Marzysz o mecie półmaratonu, ale twój sprzęt sportowy jest w regulaminie na liście zakazanych obok rowerów i hulajnóg? Dla osób z niepełnosprawnością ruchową, które trenują na wózkach aktywnych z napędem bezpośrednim, to codzienność w wielu polskich miastach. Do RPO trafiła skarga na regulaminy sześciu biegów, które całkowicie wykluczają uczestników poruszających się na wózkach, bez względu na rodzaj sprzętu czy indywidualne umiejętności zawodnika.

W OHP (tj. Ochotniczych Hufcach Pracy), będących jednostkami budżetowymi, podlegającymi pod Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – obowiązuje tzw. urlop menstruacyjny dla zatrudnionych tam kobiet, w wymiarze 1 pełnopłatnego dnia w miesiącu, co daje łącznie 12 dodatkowych dni wolnych od pracy w ciągu roku. W ostatnim czasie, jeden z posłów, wystąpił z postulatem zastąpienia ww. urlopu – urlopem zdrowotnym, przysługującym każdemu pracownikowi (bez podziału na płeć), który miałby stanowić pełnopłatny dzień wolny od pracy (w każdym miesiącu w ciągu roku), z powodu przewlekłego lub silnego bólu uniemożliwiającego pracę.

Przerwy w dostawie energii – od kilkugodzinnych po trwające dobę lub dwie – stają się coraz bardziej realnym ryzykiem operacyjnym. Skutek dla organizacji pracy jest zwykle jednoznaczny – bez prądu nie działa linia produkcyjna, system informatyczny, sieć, oświetlenie i ogrzewanie, a więc pracy wykonać się nie da. Rodzi się pytanie o status prawny tego czasu – czy pracownik ma pozostać na stanowisku, czy może je opuścić, czy zachowuje prawo do wynagrodzenia i czy pracodawca może domagać się odpracowania? Polskie prawo nie zna pojęcia „blackout”, ale odpowiedź na powyższe pytania wynika z połączenia zapisów kilku aktów prawnych i przepisów wykonawczych.

Zmiana przepisów o mobbingu i dyskryminacji - 19 czerwca Sejm uchwalił ustawę nowelizującą Kodeks pracy. Zmiany mają sprawić, że wszyscy pracownicy będą czuli się bezpiecznie w swoim miejscu pracy. Ustawa została przekazana do dalszych prac w Senacie.

Do czerwca 2026 r. firmy działające w Unii Europejskiej muszą przygotować się na jedną z największych zmian w obszarze wynagradzania od lat. Dyrektywa UE o transparentności wynagrodzeń nie ogranicza się do obowiązków informacyjnych – wymaga realnego uporządkowania systemów płac, zasad rekrutacji oraz mechanizmów raportowania. Dla zarządów i działów HR oznacza to konieczność audytu wynagrodzeń, rewizji polityk płacowych i przygotowania się na nowe ryzyka prawne i finansowe.

20 proc. kobiet zadeklarowało, że doświadczyło dyskryminacji w pracy ze względu na płeć; 47 proc. nie miało takich doświadczeń - wynika z badania PIE. Jednocześnie 66 proc. pań jest zdania, że na rynku pracy występuje systemowa dyskryminacja ze względu na płeć.

Mają takie same dyplomy, doświadczenie i efektywność, a jednak na starcie oczekują mniej. Choć sytuacja zawodowa Polek w ostatnich latach się poprawia – nadal zmagają się z luką płacową, stanowią mniejszość na stanowiskach zarządczych. Czy to wina systemu, efekt wychowania czy jeszcze czegoś innego? Prawo już od 1952 r. gwarantuje Polkom równą płacę za taką samą pracę. Jak jest w rzeczywistości?

Czas pracy pracownika niepełnosprawnego w 2026 r. - jakie są przepisy dotyczące wymiaru pracy osób z niepełnosprawnościami? Jakie uprawnienia pracownicze przysługują tej grupie zatrudnionych?

Jawność, transparentność wynagrodzeń to temat, który od lat budzi emocje zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców. Z jednej strony – jawne płace to większa równość i eliminacja dyskryminacji płacowej. Z drugiej – to rewolucja w podejściu do rekrutacji, polityki kadrowej i zarządzania firmą. W dniu 24 grudnia 2025 roku weszła w życie nowelizacja Kodeksu pracy - Ustawa z 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy, która nałoży na pracodawców szereg nowych obowiązków związanych z jawnością wynagrodzeń. Jest to efekt wdrażania unijnej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z 10 maja 2023 r., której celem jest wzmocnienie stosowania zasady równego wynagrodzenia kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o tej samej wartości. Drugi ważny etap tych zmian ma być implementowany do polskiego prawa do 7 czerwca 2026 r.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaprezentowało efekt ciężkiej pracy na rzecz równości i przeciwdziałania mobbingowi w środowisku akademickim. Wśród propozycji zmian znajduje się obowiązek szkoleń antymobbingowych i publikowania procedur antydyskryminacyjnych, obowiązek planów równości czy zalecenie stosowania języka niedyskryminującego.

Urlop macierzyński i rodzicielski to czas, który ustawodawca przeznacza na opiekę nad dzieckiem i regenerację sił. W praktyce jednak wiele młodych mam (i ojców) zastanawia się, czy mogą podjąć pracę podczas trwania tych urlopów – zwłaszcza w kontekście rosnących kosztów życia i chęci utrzymania aktywności zawodowej. W artykule rozwiewamy wątpliwości i omawiamy, czy można pracować podczas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, w jakiej formie i jakie są ograniczenia prawne.

W przełomowym wyroku z 11 września 2025 roku, w sprawie Bervidi (C-38/24), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) otworzył nowy rozdział w zakresie ochrony praw pracowniczych w Unii Europejskiej, w tym w Polsce. Sprawa włoska przyczyni się do poprawy sytuacji tysięcy, jak nie setek tysięcy pracowników będących opiekunami osób z niepełnosprawnościami. Orzeczenie dotyczy kwestii dotąd niedookreślonej: czy osobie, która opiekuje się dzieckiem z niepełnosprawnością, przysługuje ta sama ochrona przed dyskryminacją, jak osobom bezpośrednio dotkniętym niepełnosprawnością? Okazuje się, że tak, zatem ta rewolucyjna zmiana perspektywy może wpłynąć na kształt prawa pracy w całej Unii Europejskiej, a także w Polsce. Co zatem daje wyrok?

Czy pracodawca może zabronić palaczowi wyjścia na papierosa w czasie przerwy w pracy? Pracodawcy wprowadzają w tym zakresie różne rozwiązania i nie ukrywają, że zatrudnianie palaczy bywa dla nich kłopotliwe. A co wynika z przepisów?

W życiu zawodowym każdemu może zdarzyć się sytuacja, w której konieczne jest czasowe przerwanie pracy – z powodów rodzinnych, zdrowotnych czy organizacyjnych. Kodeks pracy przewiduje wiele takich przypadków i gwarantuje pracownikom prawo do zwolnienia od pracy w określonych sytuacjach. W 2025 roku katalog tych zwolnień jest wyjątkowo szeroki – obejmuje zarówno klasyczne przypadki, takie jak choroba, przestój czy szkolenie, jak i nowsze rozwiązania, jak pięciodniowy urlop opiekuńczy czy zwolnienie z powodu siły wyższej. Warto przyjrzeć się im bliżej, by wiedzieć, kiedy można z nich skorzystać i jakie wynagrodzenie przysługuje za czas nieobecności.

Uczelnie wyższe z całej Polski otrzymały dodatkowy czas na udział w konkursie „Bezpieczna Uczelnia”. Organizatorzy poinformowali, że termin przyjmowania zgłoszeń został wydłużony do 30 października 2025 roku. Poniżej szczegóły i zakres konkursu.

Rozwiązanie umowy o pracę jest istotnym etapem w relacji pracodawcy i pracownika, regulowanym szczegółowo przez Kodeks pracy. Zakończenie stosunku pracy może nastąpić na różne sposoby, m.in. za porozumieniem stron, za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia. W każdym przypadku zarówno pracodawca, jak i pracownik mają określone prawa i obowiązki.

W dniu 5 maja przypada: Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych, a w Polsce to także Dzień Godności Osoby z Niepełnosprawnością Intelektualną. Trzeba zwrócić uwagę na sytuację tych osób, szczególnie w kontekście społecznym, zawodowym ale i ekonomicznym. Przecież już zgodnie z Konstytucją RP: Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny”. Musimy zatem wiedzieć, że uznając i popierając godność i prawa osób z niepełnosprawnościami, uznajemy własną godność i prawa.