Kodeks cywilny, Najem

Polski rynek wynajmu mieszkań daleki jest od normalności. Sytuacja na rynku najmu mieszkań jest z pewnością daleka od normalności. Problemy eksmisyjne istnieją od wielu lat i mają charakter systemowy o czym niedawno przypomniał Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgłaszają się do niego właściciele mieszkań mający spore problemy z pozbyciem się uciążliwych lokatorów. Okazuje się, że obecna sytuacja wywiera negatywny wpływ również na gminne finanse. Niedawno lokalne media zwróciły uwagę na wysoką kwotę (70 tys. zł), którą właściciel jednego z toruńskich mieszkań uzyskał przed sądem od gminy za długotrwałe niezapewnienie przez gminę lokum socjalnego dla zadłużonych lokatorów - wobec których w 2012 roku (!) zapadł wyrok eksmisyjny. Mowa o sytuacji, w której lokatorzy nie płacą czynszu już od … około 15 lat.

Najem długoterminowy w Polsce nadal jest najbardziej klasycznym sposobem zarabiania na nieruchomościach. W środowisku inwestycyjnym model ten uchodzi za rozwiązanie bezpieczniejsze niż najem krótkoterminowy – charakteryzuje się niższą barierą wejścia operacyjnego, brakiem sezonowości i większą przewidywalnością finansową. Jednocześnie działa w warunkach silnej asymetrii prawnej na korzyść najemcy.

Jak wygląda dziedziczenie ustawowe po ojcu? Co w sytuacji, gdy spadkodawca zostawił ważny testament? Czy spadek po ojcu wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków? Kto mimo powołania do spadku spadkobiercą być nie może? Prezentujemy najważniejsze zasady i praktyczne przykłady.

Wiadomo nie od dziś, że system eksmisyjny działa w Polsce źle. Nie są rzadkością: odległy termin wydania prawomocnego wyroku eksmisyjnego i długi czas przyznawania mieszkań socjalnych lub pomieszczeń tymczasowych. Dlatego wielu właścicieli mieszkań na wynajem w obliczu uciążliwego, niesolidnego najemcy popada w desperację. Czasem konflikty z lokatorami, którzy odmawiają wyprowadzki, mogą kończyć się dość nietypowo. Dwa miesiące temu, media społecznościowe obiegło zdjęcie mężczyzny, który deklarował, że w ramach pomocy swojej znajomej zabrał drzwi do mieszkania zasiedlonego przez zadłużoną lokatorkę. Takie niestandardowe rozwiązanie wzbudziło entuzjazm i rozbawienie dużej części internautów. Trzeba natomiast pamiętać, że jeśli lokator będzie odpowiednio zdeterminowany, to próby zabierania drzwi wejściowych lub podobnych działań, mogą skończyć się odpowiedzialnością karną. Wszystko za sprawą przepisów, które wprowadzono po doniesieniach o „czyścicielach kamienic”.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest od 2023 r. jedyną dopuszczalną formą opodatkowania najmu prywatnego. Ustawodawca przewidział dla małżonków korzystną opcję podwójnego limitu, dzięki której para może zachować stawkę 8,5 proc. nawet do 200 000 zł przychodu. Tyle że z tego przywileju można skorzystać tylko wtedy, gdy w odpowiednim terminie złoży się stosowne oświadczenie. I właśnie tu zaczynają się pułapki.

Praktyka screeningu najemców już dziś funkcjonuje w obrocie, tyle że w formie rozproszonej i prywatnej, często w oparciu o niejednolite standardy i ograniczoną transparentność. Wprowadzenie modelu publicznego nie tworzyłoby więc nowej jakości, lecz raczej cywilizowałoby i standaryzowało już istniejące mechanizmy, nadając im przejrzyste ramy prawne.

Usunięcie obowiązku zapewnienia lokalu zamiennego oraz płacenia rachunków za lokatorów, którzy bezprawnie zajmują mieszkanie – to jedne z ważniejszych założeń projektu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw, który w dniu 27 lutego 2026 r. został wniesiony do Sejmu przez grupę posłów Konfederacji. Celem nowej regulacji jest poprawa ochrony prawa własności do lokalu mieszkalnego, ograniczenie nadużywania praw przez lokatorów oraz ułatwienie wypowiedzenia umowy najmu lokalu w przypadku zwłoki w zapłacie czynszu lub innych opłat.

„Oddaliśmy miastu własne mieszkania (lub przekazaliśmy naszą własność poprzednim najemcom, zdejmując z gminy ciężar ich relokacji i długów), płaciliśmy wielokrotnie podwyższony, licytowany rynkowo czynsz, a teraz państwo chce nas zrównać z beneficjentami pomocy socjalnej, odebrać naszym rodzinom prawo do dziedziczenia najmu i inwigilować nas w księgach wieczystych” – skarżą się mieszkańcy warszawskich osiedli. Nowy rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw autorstwa Minister Finansów i Gospodarki – w zakresie wyłączenia „automatyzmu” w dziedziczeniu stosunku najmu komunalnego – „wrzuca do jednego worka” wszystkich najemców lokali należących do zasobów miasta/gminy, niezależnie od tego, czy w najem ten wstąpiono w zamian za przekazanie miastu/gminie prawa własności (lub spółdzielczego własnościowego prawa) do swojego dotychczasowego mieszkania. W obronie najemców staje Urząd m.st. Warszawy, który zgłasza zastrzeżenia do projektu, jednak – czy ochronią one wszystkich najemców?

W lutym średnia ofertowa cena najmu mieszkania w Polsce wyniosła 3 588 zł, czyli 71 zł za mkw. – wynika z analizy portalu Otodom. To o niespełna 1 proc. mniej niż w styczniu i o ok. 1,4 proc. mniej niż przed rokiem. Choć w większości miast ceny minimalnie spadają, w niektórych regionach odnotowano wzrosty stawek.

Czy problemy wynajmujących nieruchomości o charakterze mieszkaniowym mają szansę się zmniejszyć? Do Sejmu trafił projekt przepisów, które miałyby zliberalizować rynek pracy i zwiększyć ochronę prawa własności właścicieli nieruchomości.

Około 81,5 tys. unikalnych ofert wynajmu mieszkań było dostępnych w lutym; to o 6 proc. więcej niż w styczniu, ale o 2 proc. mniej niż rok wcześniej - wynika z danych portalu GetHome.pl. Ponadto, przyrost nowych ogłoszeń był słabszy, na rynek trafiło 4 proc. mniej ofert niż w styczniu.

Osoby udzielające poręczenia nie zawsze są świadome skutków takiej umowy. Co trzeba wiedzieć o osobistym zabezpieczeniu wierzytelności? Artykuł prezentuje podstawowe zasady, które obowiązują w relacji: wierzyciel - dłużnik (główny) - poręczyciel.

Prowadzenie działalności gospodarczej nie odbiera podatnikowi prawa do rozliczania wynajmu prywatnej nieruchomości poza firmą jako tzw. najem prywatny opodatkowany ryczałtem. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził to w interpretacji indywidualnej wydanej 19 lutego 2026 r., rozpatrując sprawę przedsiębiorcy z branży IT, który odziedziczony w darowiźnie dom udostępniał turystom za pośrednictwem platformy rezerwacyjnej. Rozstrzygnięcie ma znaczenie dla szerokiej grupy podatników łączących działalność usługową z wynajmem nieruchomości.

Biorąc pod uwagę ceny mieszkań i wysokość opłat za wynajęcie lokalu, w długim horyzoncie czasowym najem najbardziej opłaca się w Krakowie i Gdańsku, natomiast zakup mieszkania na własność jest relatywnie najbardziej korzystny w Łodzi - wynika z analizy Grupy Morizon-Gratka.

Ustawowo określona kwota wynosiła dotychczas 100 zł. Dzięki nowelizacji, którą Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał 12 lutego 2026 r., zamiast 100 zł kwota będzie wynosić dokładnie 240,30 zł w 2026 roku i będzie corocznie waloryzowana. O jaką kwotę chodzi? Wyjaśniamy.

W większości miast koszty najmu w 2025 r. nie uległy większym zmianom. Atrakcyjność najmu w porównaniu z zakupem własnego mieszkania wyraźnie się jednak pogorszyła. Znaczący spadek wysokości rat kredytowych sprawił, że koszt najmu i wysokość rat znacznie się do siebie zbliżyły. Z raportu Rankomat.pl i Rentier.io wynika, że w 7 z 17 badanych miast rata kredytu dla mieszkania o powierzchni 30 m² jest niższa niż koszt najmu. W kolejnych 6 miastach miesięczna nadwyżka raty nad kosztem najmu nie przekracza 100 zł. W sumie oznacza to, że w 13 z 17 na takie samo mieszkanie. Sprawdziliśmy również, jak wygląda relacja kosztów najmu do dochodów w Warszawie oraz w innych stolicach krajów UE. W Warszawie najem pochłania 43% dochodu. To wyraźnie gorszy wynik niż np. w Wiedniu (24%), Berlinie (29%) czy Paryżu (31%), ale jednocześnie znacznie lepszy niż w Lizbonie (79%).

Testament audiowizualny ma ułatwić przekazanie majątku. Nowe rozwiązanie ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Nie brakuje głosów, iż w dobie sztucznej inteligencji łatwo o sfałszowanie ostatniej woli spadkodawcy. Na jakim etapie są obecnie prace nad nowymi przepisami?

Jak opodatkować najem po zakończeniu działalności gospodarczej? Czy uzyskane z tego tytułu przychody można rozliczać jako przychody z najmu prywatnego? W takiej sprawie wydał interpretację Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

Czy wynajmując pomieszczenie od szkoły lub przedszkola trzeba zapłacić podatek od nieruchomości? Czy może zobowiązywać do tego postanowienie umowy? W tym zakresie obowiązują proste zasady, jednak wielu podatników ich nie zna i przez to tracą pieniądze.

W dniu 19 września 2025 r., w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostały opublikowane założenia ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz ustawy o dodatkach mieszkaniowych, która ma wprowadzić nowe zasady dziedziczenia stosunku najmu mieszkań komunalnych.

Wybór właściwej stawki podatku od nieruchomości nie zawsze jest łatwy. Dużo problemów powstaje w tym zakresie w związku z wynajmem mieszkań. Na pytanie, ile trzeba będzie zapłacić, nie ma prostej odpowiedzi. Dużo zależy od okoliczności.

Po wakacyjnej gorączce związanej z poszukaniem mieszkania na wynajem przez studentów, stawki najmu wróciły do wcześniejszych poziomów. Podaż mieszkań na wynajem wyraźnie spada. A jak kształtują się stawki najmu w relacji do rat kredytów hipotecznych?

Młodzi Polacy coraz rzadziej marzą o własnym mieszkaniu na kredyt. Zamiast tego stawiają na elastyczność, wygodę i bezpieczeństwo, jakie daje najem instytucjonalny (PRS). Ten segment rynku rośnie w rekordowym tempie – liczba mieszkań w tym standardzie wzrosła w Polsce o 30% w ciągu roku, a prognozy wskazują dalszy dynamiczny rozwój. Dlaczego właśnie PRS staje się symbolem nowoczesnego stylu życia młodych dorosłych?

Umowa najmu okazjonalnego to coraz częściej wybierana forma umowy przez właścicieli nieruchomości udostępniających swoje lokale na wynajem. Ten szczególny rodzaj umowy najmu wiąże się jednak z dodatkowymi wymaganiami formalnymi. Czym dokładnie jest umowa najmu okazjonalnego, jakie korzyści oferuje wynajmującym i najemcom oraz jakie dokumenty są niezbędne do jej skutecznego zawarcia?

Jakie odsetki ustawowe obowiązują w 2025 roku? Jaka jest aktualna stawka odsetek ustawowych kapitałowych i odsetek ustawowych za opóźnienie określonych w kodeksie cywilnym? Ile wynosi obecnie stawka odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych?