Najem, Opłata

Na opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej składa się wiele czynników. Jednym z jej istotnych elementów są obciążenia podatkowe. I choć każdy przedsiębiorca bierze je pod uwagę, to często zdarza się, że jest zaskakiwany koniecznością uiszczenia tej opłaty.

Podatkiem od deszczu określana jest opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, którą zobowiązani są, co kwartał, uiszczać właściciele nieruchomości nieujętych w system kanalizacji, których powierzchnia przekracza ustawowy próg i którzy – w związku z zabudowaniami swojej działki – dokonali wyłączenia określonej powierzchni nieruchomości z tzw. powierzchni biologicznie czynnej. Z obowiązku ponoszenia daniny od deszczu – niezależnie od powierzchni nieruchomości wyłączonej z powierzchni biologicznie czynnej – ustawodawca zwolnił natomiast kościoły i inne związki wyznaniowe.

Najem prywatny - jak jest opodatkowany? Wynajmujesz nieruchomość lub dysponujesz wolnym pokojem, który mógłby zacząć na siebie zarabiać? Nie masz pewności, jak prawidłowo przygotować umowę najmu ani w jaki sposób ująć przychody z wynajmu w rozliczeniu podatkowym?

Czy młode osoby kupują mieszkania? Według sondy dompress.pl w maju 2026, osoby poniżej 30. roku życia stanowią zaledwie 10-15% nabywców nowych mieszkań – to wyraźny spadek w porównaniu z okresem sprzed pandemii. Wysokie ceny (średnio 12-15 tys. zł/m² w dużych miastach), drogie kredyty sprawiają, że młodzi odkładają zakup, wybierając najem. Jednocześnie rośnie nowy segment: seniorzy 55 plus.

Najem długoterminowy w Polsce nadal jest najbardziej klasycznym sposobem zarabiania na nieruchomościach. W środowisku inwestycyjnym model ten uchodzi za rozwiązanie bezpieczniejsze niż najem krótkoterminowy – charakteryzuje się niższą barierą wejścia operacyjnego, brakiem sezonowości i większą przewidywalnością finansową. Jednocześnie działa w warunkach silnej asymetrii prawnej na korzyść najemcy.

W projekcie ustawy o zmianie ustawy o własności lokali, nad którym pracuje obecnie rząd – Ministerstwo Rozwoju i Technologii (po zakończonych uzgodnieniach międzyresortowych, konsultacjach publicznych i opiniowaniu projektu) dodało regulację, która istotnie ograniczy swobodę właścicieli nieruchomości w zakresie zmiany przeznaczenia lokalu mieszkalnego. Tak ową zmianą przeznaczenia – jak poinformował wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski, który jest osobą odpowiedzialną za ww. projekt – jest również przeznaczenie mieszkania pod najem krótkoterminowy. Zmiana taka – wymagać będzie zgody właścicieli pozostałych lokali mieszkalnych (a więc innych sąsiadów), która będzie musiała zostać wyrażona w formie uchwały.

Właściciel jednego mieszkania udostępnianego na doby przez platformy takie jak Airbnb czy Booking może w określonych okolicznościach rozliczać przychody ryczałtem od najmu prywatnego, bez zakładania działalności gospodarczej. Dyrektor KIS w interpretacji z 5 maja 2026 r. potwierdził, że nie wyklucza tego nawet powierzenie obsługi firmie zarządzającej.

Średnie stawki za wynajęcie mieszkania w sześciu największych miastach spadły - wynika z raportu Grupy Morizon-Gratka. Jednocześnie w górę poszły dodatkowe opłaty regulowane przez najemców, co sprawia, że całkowity koszt najmu pozostaje na zbliżonym poziomie.

Wielu wynajmujących i najemców rozważa i akceptuje alternatywne formy rozliczenia czynszu za najem lokalu, zwłaszcza gdy w grę wchodzi konieczność przeprowadzenia remontu. Jednym z popularniejszych rozwiązań jest uzgodnienie, że zamiast płacenia czynszu, najemca przeprowadzi remont lokalu lub doprowadzi do jego ulepszenia lub wyposażenia. Choć takie rozwiązanie może wydawać się korzystne dla obu stron, niesie ze sobą istotne skutki podatkowe, o których łatwo zapomnieć.

Masz nieruchomość, musisz płacić. Konieczności zapłaty podatku od nieruchomości przeciętny nabywca się spodziewa. Podatek od deszczu jednak wielu zaskakuje. O co chodzi i dlaczego nie każdy musi ponosić takie koszty? Zasada jest prosta.

Od 2023 roku najem prywatny jest opodatkowany wyłącznie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Wielu wynajmujących płaci jednak podatek od kwot, które realnie nie są ich zarobkiem, bo wlicza do przychodu opłaty za media i czynsz administracyjny przekazywany spółdzielni lub wspólnocie. Odpowiednio skonstruowana umowa najmu pozwala legalnie wyłączyć te kwoty z podstawy opodatkowania, co potwierdzają zarówno interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, jak i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2026 r.

Usunięcie obowiązku zapewnienia lokalu zamiennego oraz płacenia rachunków za lokatorów, którzy bezprawnie zajmują mieszkanie – to jedne z ważniejszych założeń projektu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw, który w dniu 27 lutego 2026 r. został wniesiony do Sejmu przez grupę posłów Konfederacji. Celem nowej regulacji jest poprawa ochrony prawa własności do lokalu mieszkalnego, ograniczenie nadużywania praw przez lokatorów oraz ułatwienie wypowiedzenia umowy najmu lokalu w przypadku zwłoki w zapłacie czynszu lub innych opłat.

„Oddaliśmy miastu własne mieszkania (lub przekazaliśmy naszą własność poprzednim najemcom, zdejmując z gminy ciężar ich relokacji i długów), płaciliśmy wielokrotnie podwyższony, licytowany rynkowo czynsz, a teraz państwo chce nas zrównać z beneficjentami pomocy socjalnej, odebrać naszym rodzinom prawo do dziedziczenia najmu i inwigilować nas w księgach wieczystych” – skarżą się mieszkańcy warszawskich osiedli. Nowy rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw autorstwa Minister Finansów i Gospodarki – w zakresie wyłączenia „automatyzmu” w dziedziczeniu stosunku najmu komunalnego – „wrzuca do jednego worka” wszystkich najemców lokali należących do zasobów miasta/gminy, niezależnie od tego, czy w najem ten wstąpiono w zamian za przekazanie miastu/gminie prawa własności (lub spółdzielczego własnościowego prawa) do swojego dotychczasowego mieszkania. W obronie najemców staje Urząd m.st. Warszawy, który zgłasza zastrzeżenia do projektu, jednak – czy ochronią one wszystkich najemców?

W lutym średnia ofertowa cena najmu mieszkania w Polsce wyniosła 3 588 zł, czyli 71 zł za mkw. – wynika z analizy portalu Otodom. To o niespełna 1 proc. mniej niż w styczniu i o ok. 1,4 proc. mniej niż przed rokiem. Choć w większości miast ceny minimalnie spadają, w niektórych regionach odnotowano wzrosty stawek.

Czy turyści zapłacą więcej za pobyt w polskich miastach i kurortach? Rząd pracuje nad wprowadzeniem opłaty turystycznej, która miałaby wesprzeć promocję Polski i budżety gmin odwiedzanych przez miliony gości. Jak podkreśla wiceminister sportu i turystyki, rozwiązanie to nie ma być nowym podatkiem, a dodatkowym narzędziem dla samorządów. Stawka w najpopularniejszych miejscach mogłaby wynosić około 11 zł za noc.

Jak się okazało na przykładzie Szczecina, miasta ustanawiają opłaty dodatkowe za parkowanie bez podstawy prawnej. WSA w Szczecinie właśnie po latach procesu unieważnił przepisy regulaminu strefy płatnego parkowania: za opłacony parking i tak można było dostać karę. Wyrok może zmusić miasta do ponownej analizy regulaminów całej Polsce. Sprawdź, czy masz prawo do zwrotu pieniędzy również w Twoim mieście.

Wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wykazuje tendencję wzrostową. Na terenie niektórych gmin płacić więcej trzeba już od stycznia, w innych od marca, a w jeszcze innych opłaty wzrosną dopiero od kwietnia.

Rynek najmu w Polsce wyraźnie przyspieszył, ale jednocześnie stał się znacznie bardziej wymagający dla właścicieli mieszkań. Liczba zapytań o najem wzrosła, ale równolegle rośnie też liczba ofert. Oznacza to, że choć popyt jest wysoki, konkurencja na rynku najmu staje się coraz większa.

Karta Dużej Rodziny to obecnie obowiązujący program wsparcia, z którego mogą korzystać również seniorzy (bez względu na ich wiek i wysokość dochodów), ale wyłącznie ci, którzy – spełniają kryterium co do ilości dzieci, posiadanych w przeszłości na utrzymaniu. Z przysługujących w ramach ww. karty ulg i uprawnień nie skorzystają zatem seniorzy, którzy nie utrzymywali co najmniej trojga dzieci, a aktualnie prowadzą jednoosobowe gospodarstwo domowe, pomimo tego, że – „stanowią grupę szczególnie narażoną na skutki rosnących kosztów życia, wykluczenie społeczne oraz ograniczony dostęp do podstawowych usług.” W związku z powyższym, do Sejmu wpłynęła petycja obywatelska w sprawie wprowadzenia nowego ogólnopolskiego programu wsparcia skierowanego do samotnych seniorów – Karty Małej Rodziny.

Biorąc pod uwagę ceny mieszkań i wysokość opłat za wynajęcie lokalu, w długim horyzoncie czasowym najem najbardziej opłaca się w Krakowie i Gdańsku, natomiast zakup mieszkania na własność jest relatywnie najbardziej korzystny w Łodzi - wynika z analizy Grupy Morizon-Gratka.

W dniu 17 października 2025 r., do Sejmu został wniesiony poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – prawo wodne, który zakłada czasowe zwolnienie z opłaty legalizacyjnej za urządzenie wodne wykonane bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia wodnoprawnego oraz warunkowe zwolnienie z przewidzianych w ustawie kar pieniężnych. Oszacowano, że na rozwiązaniu przewidzianym w projekcie, może skorzystać nawet 40 tys. gospodarstw rolnych, jednak – nie tylko rolnicy będą mogli bezkosztowo zalegalizować swoje studnie. Ten aspekt wzbudził niemałe kontrowersje podczas posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Gdzie przebiega granica między najmem prywatnym a prowadzeniem działalności gospodarczej? Jak opodatkować przychód z okazjonalnego podnajmu miejsc parkingowych, który trwał przez kilka dni? Na takie pytania musiał odpowiedzieć Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

W stosunku do część emerytów, a szczególnie emerytów pobierających polską emeryturę, od 1 listopada 2025 r. obowiązują nowe zasady i opłaty. W stosunku do tych, którzy korzystają z OZZ będzie pobierana opłata 15 zł dziennie, co w lutym 2026 zł da niemałą sumę, bo 15 x 28 dni = 420 zł miesięcznie, za luty2025 r., w innych miesiącach będzie to odpowiednio 450 zł itd. Ustawa jest w mocy, Prezydent ją podpisał, a sprzeciw emerytów nie maleje, zresztą podobnie jak wielu organizacji, które wypowiadały się w tej kwestii. W debacie opinii publicznej, w Internecie już pojawiają się pierwsze krytyczne jak i aprobujące głosy co do nowych regulacji.

W większości miast koszty najmu w 2025 r. nie uległy większym zmianom. Atrakcyjność najmu w porównaniu z zakupem własnego mieszkania wyraźnie się jednak pogorszyła. Znaczący spadek wysokości rat kredytowych sprawił, że koszt najmu i wysokość rat znacznie się do siebie zbliżyły. Z raportu Rankomat.pl i Rentier.io wynika, że w 7 z 17 badanych miast rata kredytu dla mieszkania o powierzchni 30 m² jest niższa niż koszt najmu. W kolejnych 6 miastach miesięczna nadwyżka raty nad kosztem najmu nie przekracza 100 zł. W sumie oznacza to, że w 13 z 17 na takie samo mieszkanie. Sprawdziliśmy również, jak wygląda relacja kosztów najmu do dochodów w Warszawie oraz w innych stolicach krajów UE. W Warszawie najem pochłania 43% dochodu. To wyraźnie gorszy wynik niż np. w Wiedniu (24%), Berlinie (29%) czy Paryżu (31%), ale jednocześnie znacznie lepszy niż w Lizbonie (79%).

Czy już w te wakacje zapłacimy opłatę turystyczną? Toczą się prace nad projektem ustawy wprowadzającej zmiany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządy popierają kierunek zmian, ale mają też pewne zastrzeżenia.