Tematy - Prawa obywatelskie

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) szykuje rewolucyjne ułatwienia w przepisach. Osoby, które ukończyły 70. rok życia, otrzymają dowody z wydłużonym okresem ważności aż do 15 lat, co drastycznie ograniczy konieczność wizyt w urzędach. To jednak nie wszystko – nowe regulacje uszczelniają ochronę dzieci w przypadku konfliktów rodzicielskich i wprowadzają błyskawiczne e-usługi. Sprawdź szczegóły nowych przepisów, które wejdą w życie pod koniec przyszłego roku.

Kierowca prowadzący pojazd w stanie nietrzeźwości dożywotnio traci prawo jazdy, m.in. jeśli już był wcześniej skazany za tego typu przestępstwo. Obywatel złożył skargę konstytucyjną, wnosząc o uznanie tego przepisu za niekonstytucyjny. Obligatoryjność orzekania takiego zakazu nadmiernie ogranicza władzę sędziego. Dlaczego Rzecznik Praw Obywatelskich przystąpił do postępowania Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie.

Miesięcznica smoleńska a prawo do kontrmanifestacji. Konstytucyjna wolność zgromadzeń publicznych obejmuje prawo organizowania kontrmanifestacji i publicznego prezentowania poglądów przeciwnych innemu zgromadzeniu w tym samym miejscu i czasie, a pokojowe manifestowanie poglądów uczestników kontrmanifestacji nie powinno być podstawą interwencji Policji. Potwierdza to orzecznictwo sądów.

MEN wydał komunikat z którego wynika możliwość wyciągania konsekwencji prawnych względem uczniów i nauczycieli za nakłanianie do udziału lub udział w Strajku Kobiet. Przedstawiamy opinię Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Uznanie za obywatela polskiego tuż przed wyborami, tym bardziej podczas stanu epidemii, powoduje powstanie sytuacji, która przypomina tak zwany paradoks Kota Schrödingera. Z jednej strony decyzją wojewody jest już w Polsce o jednego obywatela więcej, z drugiej – dopiero komisja wyborcza w praktyce ma zadecydować, czy ta osoba jest „prawdziwym” obywatelem i czy będzie mogła zrealizować przewidziane w Konstytucji prawo do głosowania.

Wobec stopniowego znoszenia innych ograniczeń związanych z epidemią koronawirusa Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar apeluje do MSWiA o rozważenie zniesienia całkowitego zakazu zgromadzeń. Wolność zgromadzeń jest bowiem ważnym konstytucyjnym prawem obywateli.

Od 3 kwietnia 2020 r. w związku z epidemią koronawirusa obowiązuje zakaz wchodzenia do lasów. Ministerstwo Środowiska tłumaczy, że decyzja wynika z faktu, że wiele osób mimo zagrożenia epidemią gromadziło się na terenach zarządzanych przez Lasy Państwowe. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że zakaz ten nie ma podstawy prawnej.

Rzecznik Praw Obywatelskich krytycznie odnosi się do sposobu wprowadzania ograniczeń związanych z epidemią koronawirusa. Przedstawiamy uwagi RPO do rozporządzenia rządu, które obowiązuje od 1 kwietnia 2020 r.

Od 25 marca 2020 r. szkoły i przedszkola mają obowiązek prowadzenia zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. W piśmie do ministrów edukacji i cyfryzacji rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar wyraził wątpliwości dotyczące dostępu do sprzętu komputerowego ze stosownym oprogramowaniem oraz do szybkiego internetu. Zaapelował, aby żadne dziecko nie zostało pozbawione możliwości wzięcia udziału w zajęciach.

Centrum Badania Opinii Społecznego (CBOS) opublikowało wyniki najnowszych badań, w ramach których Polacy oceniali ważność wyborów oraz poczucie swojego wpływu na sprawy kraju. Obywatele twierdzą, że wybory samorządowe to wybory o największym znaczeniu - w badaniu uzyskały one wynik 7,34 w 10-punktowej skali. Niestety z badań również wynika, że duża część Polaków uważa, że nie ma wpływu na sprawy kraju.

Obywatele UE niebędący obywatelami polski mają czynne i bierne prawo wyborcze w wyborach samorządowych na poziomie gminnym. Obywatel UE, który najpóźniej w dniu głosowania ukończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na terenie danej gminy, może więc wybierać członków rady gminy oraz wójta, burmistrza prezydenta miasta, a także kandydować na te stanowiska, pod warunkiem że jest wpisany do rejestru wyborców. Jak to sprawdzić lub jak złożyć wniosek o wpis?

Wybory samorządowe odbędą się już 21 października (I tura) oraz 4 listopada (II tura). Przepisy wyborcze przyznają specjalne uprawnienia i ułatwienia osobom niepełnosprawnym chcącym wziąć udział w wyborach. Państwowa Komisja Wyborcza przypomina jakie uprawnienia przysługują niepełnosprawnym w związku z wyborami samorządowymi.

Czy Konstytucja gwarantuje bezpłatny dostęp do opieki zdrowotnej? Równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, który gwarantuje Konstytucja, nie może być interpretowany jako bezpłatny dostęp – mówi w rozmowie z PAP profesor prawa z UKSW dr hab. Marek Świerczyński.

Rzecznik Praw Obywatelskich wyraża zaniepokojenie zbyt dużą łatwością w zwalnianiu adwokatów i radców prawnych z tajemnicy zawodowej. Przepisy stanowią, że zwolnienie z tajemnicy adwokackiej i radcowskiej może mieć miejsce tylko gdy ,,jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu''. Eksperci wskazują na niedookreślony charakter zapisu o „dobru wymiaru sprawiedliwości”.

Prawo do świadczenia pieniężnego mają osoby będące działaczami opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowane z powodów politycznych. Świadczenie pieniężne każdego roku podlega waloryzacji i od 1 marca 2018 r. wynosi 414,72 zł.

Prawo do informacji o środowisku zapewnia Konstytucja i inne ustawy. Możliwość złożenia wniosku o udzielenie informacji o środowisku i jego ochronie ma każdy, niezależnie od miejsca zamieszkania, obywatelstwa czy zdolności do czynności prawnej. Sprawdź jakich informacji o środowisku i jego ochronie możesz zażądać od władz.

Prawo do wniesienia wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich przysługuje każdemu kogo prawa lub wolności zostały naruszone przez organy władzy publicznej. Wymagania formalne wniosku do RPO nie są zbyt rygorystyczne, jednak warto pamiętać o kilku elementach jakie powinien zawierać.

Znaleźne to pewnego rodzaju nagroda za uczciwość znalazcy rzeczy, który postanowił zwrócić ją prawowitemu właścicielowi. Znaleźne wynosi 1/10 wartości rzeczy i można się go domagać po dopełnieniu określonych obowiązków.

Procedurę rejestracji kościoła/związku wyznaniowego rozpoczyna wniosek składany do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Prawo do złożenia takiego wniosku ma co najmniej 100 obywateli RP posiadających pełną zdolność do czynności prawnych. Nie zapowiada się by w 2018 r. procedura rejestracji związku wyznaniowego miała się zmienić.

Europejski Trybunał Praw Człowieka jest sądem międzynarodowym i jednym z organów Rady Europy. Został utworzony w celu rozpatrywania skarg za naruszenie praw i wolności człowieka określonych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Kto zatem ma prawo do jej złożenia i jakie konieczne przesłanki muszą być przy tym spełnione?

Rzecznik Praw Obywatelskich wystosował pismo do Marszałka Sejmu, w którym wskazuje na wątpliwości w zakresie inicjatywy ustawodawczej związanej z abonamentem radiowo-telewizyjnym. Wskazuje, że proponowane przepisy mogą naruszać prawo do ochrony danych osobowych a także są niesprawiedliwe.

Zgodnie z zasadą pluralizmu politycznego obywatelom RP przysługuje prawo do tworzenia partii politycznych. Konieczne jest jednak spełnienie kilku wymogów, które stawia ustawa o partiach politycznych.

Trybunał Konstytucyjny wraca do badania skarg Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego na przepisy regulujące działania służb specjalnych.

Zbiórki publiczne mają stać się łatwiejsze. Nowa ustawa przygotowana przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, już znajdująca się w Sejmie, zakłada, że organizacje pozarządowe nie będą musiały prosić o zgodę na przeprowadzenie zbiórki, a jedynie będą zgłaszały to, że taką zbiórkę planują.

Ślub poza urzędem stanu cywilnego oraz elektroniczna rejestracja aktów stanu cywilnego to główne założenia do nowelizacji ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Projekt został przyjęty przez Radę Ministrów.

O działalności organów administracji obywatel ma prawo się dowiedzieć, np. obserwując posiedzenia organów kolegialnych władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Prawo dostępu do informacji publicznej to również dostęp do materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących posiedzenia tych organów.

Prawa obywatelskie

Duże zmiany w dowodach osobistych już od grudnia 2026 r. Seniorzy i rodzice zyskają najwięcej

Dożywotni przepadek prawa jazdy nietrzeźwego kierowcy. Rzecznik przystąpił do sprawy w TK

Miesięcznica smoleńska a prawo do kontrmanifestacji - RPO pisze do policji

Czy wyciąganie konsekwencji wobec uczniów i nauczycieli za strajki jest zgodne z prawem?

Obywatel Schrödingera i wybory prezydenckie 2020

RPO apeluje o zniesienie całkowitego zakazu zgromadzeń publicznych

Koronawirus. RPO: zakaz wstępu do lasu bez podstawy prawnej

Koronawirus. Czy ograniczenia wprowadzane przez rząd są zgodne z prawem?

Uwagi RPO do rozporządzenia o kształceniu na odległość

CBOS: wybory samorządowe polską ,,grą o tron''

Wybory samorządowe 2018: obywatel UE - kiedy może wybierać i zostać wybrany?

Wybory samorządowe 2018: uprawnienia niepełnosprawnego wyborcy

Czy Konstytucja gwarantuje bezpłatny dostęp do opieki zdrowotnej?

Zwolnienie z tajemnicy adwokackiej i radcowskiej

Świadczenie pieniężne dla działaczy opozycji i represjonowanych - 2018 r. + wniosek

Dostęp do informacji o środowisku – dowiedz się wszystkiego o twoim otoczeniu + wniosek

Kto może wnieść wniosek do RPO?

Znaleźne – ile wynosi i kiedy można się domagać?

Jak zarejestrować kościół/związek wyznaniowy w 2018 r?

Skarga do ETPCz - komu i kiedy przysługuje?

RPO: nowe przepisy o abonamencie RTV mogą godzić w prawa obywatelskie

Jak założyć partię polityczną?

Działania służb oceni Trybunał Konstytucyjny

Zbiórki publiczne - będą ułatwienia

Ślub poza urzędem stanu cywilnego

Jakie są zasady udostępniania informacji publicznej