Szkoła, Rynek pracy

Wyobraźmy sobie ucznia, który w świecie przesyconym bodźcami cyfrowymi i nieustanną presją próbuje odnaleźć własną ścieżkę rozwoju. Jego edukacja coraz rzadziej przypomina tradycyjny model z podręcznikiem, tablicą i lekcją w 20-osobowej klasie, gdzie uwaga nauczyciela siłą rzeczy rozprasza się na wielu uczniów. W efekcie część z nich gubi wątek, a braki nadrabia na korepetycjach, które nierzadko pochłaniają nawet kilkanaście procent domowych budżetów. Nic więc dziwnego, że coraz więcej rodzin ma poczucie, iż szkoła sprowadza się do formalności, a faktyczna nauka odbywa się poza nią. Dlatego tak szybko rośnie znaczenie nowych modeli kształcenia. Edukacja coraz częściej odchodzi od dominacji tradycyjnych lekcji grupowych na żywo, zastępując je elastyczną nauką online - we własnym tempie i z większym naciskiem na ocenianie kształtujące zamiast podsumowującego. Taki model wymaga od uczniów większej samodyscypliny, planowania i odporności psychicznej. To jednak nie słabość, lecz przewaga - bo właśnie te umiejętności OECD w „Learning Compass 2030” oraz UNESCO w raporcie „Futures of Education” wskazują jako kluczowe kompetencje XXI wieku.Właśnie dlatego jednym z najcenniejszych zasobów, jakie można zaoferować młodemu człowiekowi, nie jest kolejna platforma czy aplikacja, lecz człowiek - mentor. To on potrafi dostrzec mocne strony ucznia, wesprzeć go w chwilach kryzysu i zainspirować do sięgania wyżej, niż sam miałby odwagę.

Od 1 września 2025 r. obowiązują nowe rozwiązania dotyczące doraźnych zastępstw. Czy teraz nie będą organizowane kosztem innych zajęć a nauczyciele otrzymają za nie dodatkowe wynagrodzenie?

Grupa posłów skierowała do sejmu projekt ustawy, który zakłada jeden gorący posiłek dla uczniów ze szkół podstawowych. Projekt zakłada nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz prawa oświatowego.

Rosnące braki kadrowe i coraz większa konkurencja o pracowników sprawiają, że przedsiębiorstwa sięgają po nowe narzędzia, które pozwalają skutecznie zarządzać rekrutacją. Jednym z najdynamiczniej rozwijających się trendów w Polsce, jak i na rynkach międzynarodowych, jest stała rekrutacja (Recruitment Process Outsourcing, RPO).

Edukacja zdrowotna zastąpi WDŻ czyli wychowanie do życia w rodzinie. Od 1 września 2025 roku będzie nieobowiązkowa. Można z niej zrezygnować do 25 września. Jaki jest program edukacji zdrowotnej i wymiar godzin tygodniowo?

Bardzo częstym zjawiskiem jest obciążanie rodziców, przez szkoły, kosztami przygotowania posiłków w stołówce szkolnej, dla dzieci uczęszczających do szkół podstawowych (a w przypadku, gdy szkoła korzysta z usług firmy cateringowej – również kosztami ich dowozu). Jest to praktyka, która nie jest jednak zgodna z przepisami ustawy – Prawo oświatowe i orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak zatem jest z tymi obiadami w szkołach (i przedszkolach), kto i w jakim zakresie ponosi ich koszt oraz którym uczniom przysługuje całkowite zwolnienie z opłat za posiłki w roku szkolnym 2025/2026?

GUS raz na 8 lat przeprowadza badanie modułowe „Osoby młode na rynku pracy”. Można dowiedzieć się z niego ciekawych informacji, takich jak: ile osób młodych pracuje i uczy się jednocześnie, uczy się, przerywa naukę czy jest w grupie NEET. Co to oznacza? Jakie są przyczyny porzucania edukacji przez Polki i Polaków?

Aż 57% profesjonalistów nie otrzymało podwyżki w 2025 r. i nie spodziewa się wyższego wynagrodzenia do końca tego roku. Przekłada się to na satysfakcję z pracy i zaangażowanie pracowników. Raport bije na alarm.

Woźna w szkole otrzymuje przeciętnie wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4680-4700 zł brutto, konserwator szkolny i kucharz dostaje średnio 4740-4800 zł brutto miesięcznej pensji. Niewiele wyższe jest przeciętne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela początkującego z tytułem zawodowym magistra i z przygotowaniem pedagogicznym - wynosi 5153 zł zł brutto - sprawdziła Polska Agencja Prasowa.

W 5 klasie szkoły podstawowej jest 11 przedmiotów obowiązkowych oraz godzina wychowawcza. Oprócz tego można chodzić na lekcje nieobowiązkowe - religię lub etykę oraz edukację zdrowotną. Ile lekcji tygodniowo jest w 5 klasie? Jakie przedmioty odchodzą, a jakie dochodzą?

25 lipca 2025 r. Ambasada Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej opublikowała nowe wytyczne do nauczania języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego dla klas VII–VIII szkół podstawowych w Polsce. Dokument ten został opracowany z myślą o nauczycielach języka ukraińskiego pracujących w szkołach podstawowych.

Staż urlopowy pracownika jest ważny przy ustalaniu długości urlopu wypoczynkowego. Kodeks pracy przewiduje 10 lat stażu jako granicę nabycia prawa do wyższego wymiaru urlopu. Ile dni urlopu należy się po 10 latach? Ile lat do stażu urlopowego liczy się za liceum, technikum, szkołę zawodową, szkołę policealną, a ile za studia?

Czy szkoła powinna uczyć o zagrożeniach związanych z AI? Czy uczniowie powinni stosować narzędzia oparte na sztucznej inteligencji? SW Research Agencja Badań Rynku i Opinii zapytała o to rodziców.

Czy obowiązkowe prace domowe wracają do szkół w roku 2025/2026? Kiedy można spodziewać się rozporządzenia przesądzającego o pracach domowych? Odpowiada Barbara Nowacka.

Ponad 90 proc. szkół w Europie wprowadziło ograniczenia w korzystaniu z telefonów komórkowych. W Polsce trwają prace nad ustawą, która od roku szkolnego 2025/2026 ma zakazać używania smartfonów w szkołach podstawowych. Regulacje budzą jednak zarówno poparcie, jak i obawy – dotyczące m.in. wpływu na edukację, bezpieczeństwo uczniów i kwestie prawne.

Od 1 czerwca obowiązują nowe przepisy, które mają pomóc osobom po pięćdziesiątce w znalezieniu zatrudnienia. Na wsparcie mogą liczyć także emeryci. Wszystko dzięki ustawie z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która wprowadza dofinansowanie do wynagrodzenia dla pracodawców. Ale – jak to często bywa – jest też pewne „ale”.

Ministerstwo Zdrowia przygotowuje znaczące zmiany w przepisach dotyczących żywienia i dostępności produktów w placówkach oświatowych - nie chodzi o wyroby tytoniowe czy alkoholowe, bo to oczywiste, ale i innego typu używkę. Nowe rozporządzenie zakłada całkowity zakaz sprzedaży znanego i lubianego przez wielu produktu - na terenie szkół – co ważne, bez względu na wiek kupującego.

Od 1 września 2025 r. w szkołach będzie obowiązywała nowa podstawa programowa w zakresie wychowania fizycznego. Zakłada ona m.in. promowanie zdrowego stylu życia poprzez ruch i zabawę. Co z testami sprawnościowymi?

W oświacie zachodzi obecnie wiele zmian, a jeszcze więcej jest poddawanych dyskusji. Można łatwo pogubić się w tym, co już faktycznie się zmieniło i tym, co pozostaje w sferze planów. Podobnie jak rok temu, zadajemy więc pytanie, czy we wrześniu będą w szkołach krótsze lekcje?

Istotne zmiany przepisów dla uczniów zakłada nowy projekt Ministerstwa Edukacji Narodowej, który został już skierowany do konsultacji. Będą surowsze zasady w szkołach. Projekt zakłada m.in., że uczeń nie będzie klasyfikowany z jednego, kilku albo wszystkich przedmiotów, gdy przekroczy próg 25 proc. nieobecności nieusprawiedliwionej.

Rządowy pilotaż krótszego tygodnia pracy rusza już w 2026 roku. Firmy, które zdecydują się przetestować czterodniowy tydzień lub skrócony dzień pracy, mogą liczyć na dofinansowanie nawet do 1 mln zł. Celem programu jest poprawa jakości życia pracowników, wzrost efektywności i przygotowanie rynku pracy na zmiany technologiczne.

Świadczenie urlopowe przysługuje pracownikom zatrudnionym w szkole jako nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w szkole publicznej. Co z pracownikami, niebędącymi pracownikami szkoły?

Zmiany dla pracodawców i bezrobotnych obowiązują od 1 czerwca 2025 r. Dotyczą działalności urzędów pracy i wprowadza je ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Jest to zupełnie nowy akt prawny, który zamienia obowiązującą dotychczas (przez ponad 20 lat) ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Co się zmienia? Jest wiele nowości, które zadowolą osoby korzystające z usług urzędów pracy, m.in. w zasiłku dla bezrobotnych, stypendium stażowym i bonie na zasiedlenie. Oto najważniejsze z nich.

Języki obce w polskich szkołach na niskim poziomie - Raport National Geographic Learning podaje szokujące dane. Przepaść pomiędzy oczekiwaniami społeczeństwa a rzeczywistością polskiego systemu edukacji językowej wciąż rośnie. Raport zawiera konkretne rekomendacje dla nauczycieli, szkół i instytucji edukacyjnych.

W coraz bardziej zglobalizowanym rynku pracy znajomość języków obcych stała się podstawowym narzędziem komunikacji i budowania kariery. To oczywistość wciąż nie dotarła do polskich szkół, w których nauka języków obcych jest w większości fikcją - prowadzona jest bowiem dla formalności: egzaminów i ocen.