Work life blending – co oznacza dla pracodawców i pracowników? Czy obowiązujące przepisy pozwalają na jego stosowanie?

• Work life balance miał poprawić kondycję pracowników
• Work life blending zastąpi work life balance?
• Prawo pracy przewiduje jasne zasady i wymaga ich stosowania

Work life balance miał poprawić kondycję pracowników

W 2022 i 2023 r. bardzo dużo mówiło się o wdrażaniu do polskiego ustawodawstwa dyrektyw rodzicielskiej i work life balance. Celem było wprowadzenie równowagi pomiędzy życiem osobistym i zawodowym pracowników, ułatwienie im wywiązywania się ze zobowiązań rodzinnych, a przede wszystkim wywarcie pozytywnego wpływu na ich kondycję psychiczną, którą określano jako najgorszą od lat. W ramach wdrażanych zmian doszło m.in. do wprowadzenia w ramach wymiaru urlopu rodzicielskiego nieprzenoszalnej jego części w wymiarze do 9 tygodni dla każdego z rodziców, a także ustalono wysokość zasiłku macierzyńskiego za cały okres urlopu rodzicielskiego na poziomie 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Wprowadzono też urlop opiekuńczy w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym, którego celem jest zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej krewnym (syn, córka, matka, ojciec lub małżonek) lub pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych. Również od kwietnia 2023 r. funkcjonuje zwolnienie z powodu siły wyższej, które stało się zmorą pracodawców i źródłem dezorganizacji pracy w okresach okołoświątecznych i długich weekendów. Zwolnienie to przysługuje w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym – w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika, z zachowaniem za czas tego zwolnienia prawa do połowy wynagrodzenia (obliczanego jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy).

Work life blending zastąpi work life balance?

Dziś o work life balance nie wspomina się już tak często, choć używano go jako argumentu na początkowym etapie rozważań dotyczących możliwości skrócenia czasu pracy. Pojawił się za to nowy trend – work life blending. Jego istotą ma być odejście od sztywnych granic pomiędzy pracą a życiem osobistym. Na czym miałoby to polegać? Chodzi o sytuacje, w których istotne jest przede wszystkich terminowe wykonywanie zadań, a ścisła współpraca pomiędzy pracownikami nie jest wymagana. To pozwala na wprowadzenie pewnej elastyczności w zakresie godzin pracy i dostosowanie ich do bieżących potrzeb czy preferencji, np. pracę w późnych godzinach wieczornych czy wczesnych godzinach porannych, a także pracę w weekendy czy święta.

Prawo pracy przewiduje jasne zasady i wymaga ich stosowania

Czy polski rynek pracy jest gotowy na przyjęcie takiego trendu? Można mieć co do tego pewne wątpliwości. Jak pokazały minione lata, po etapie gwałtownego rozwoju pracy zdalnej, który został wymuszony niezależnymi okolicznościami, wielu pracowników i pracodawców otwarcie mówi o tym, że ten system w ich przypadku się nie sprawdził. Tymczasem całkowita praca zdalna to właśnie taki mały work life blending – mieszkanie staje się miejscem pracy, jej godziny się rozmywają, a granica pomiędzy życiem prywatnym a pracą zaciera. Taki rodzaj współpracy nie sprawdzi się w każdym przypadku i wymaga dużej dojrzałości i kultury pracy od obu stron stosunku pracy, o czym zarówno pracownicy, jak i pracodawcy mieli już okazję się przekonać. Na work life blending nie wydaje się też być gotowe polskie prawo pracy, które sztywno reguluje tematykę związaną z czasem pracy, bhp i zasadami wynagradzania za pracę w nocy czy dni wolne. I choć obowiązujące regulacje pozwalają na dostosowanie stosunku pracy do potrzeb jego stron, np. poprzez zastosowanie odpowiedniego systemu czasu pracy (zadaniowego, weekendowego, skróconego tygodnia czy skróconego czasu), to jednak nadal wymagają nakreślenia jasnych ram ich współpracy i nie przewidują wzajemnego przenikania się przez życie prywatne i zawodowe.