Zasiłek opiekuńczy, Zwolnienie lekarskie

W okresie od stycznia do września 2025 roku w całym kraju wystawiono 16,05 mln zaświadczeń lekarskich wystawionych dla ubezpieczonych w ZUS, KRUS i innych organach emerytalno-rentowych. Źródłem części z nich było nadużywanie alkoholu (zaświadczenie z kodem C) Zaświadczenia z kodem C wydane w pierwszych trzech kwartałach 2025 roku, obejmowały łącznie 76,93 tys. dni niezdolności do pracy w analogicznym okresie 2024 r. było to 73,82 tys. dni. - informuje Katarzyna Krupicka regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego. I dodaje, że otrzymanie od lekarza zwolnienia zwolnienia z kodem C skutkuje brakiem świadczenia chorobowego za pierwsze 5 dni niezdolności do pracy. Zasiłek chorobowy przysługuje w takim przypadku od szóstego dnia, o ile niezdolność do pracy trwa dłużej niż 5 dni.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podał informacje dotyczące zwolnień lekarskich w 2025 roku. Okazuje się, że ZUS zarejestrował 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, które skutkowały w sumie 290,5 mln dniami absencji w pracy – o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln dni więcej niż w 2021 r. ZUS podał też najczęstsze choroby, które powodowały wystawienie zwolnień lekarskich.

Co wolno, a czego nie można na zwolnieniu lekarskim? Co to są "czynności incydentalne"? Jakie uprawnienia podczas kontroli ma Zakład Ubezpieczeń Społecznych? Od 13 kwietnia 2026 r. pojawi się w tym zakresie kilka zmian. Tego samego dnia wchodzą też w życie przepisy o nowych zasadach zatrudniania kadry medycznej w ZUS.

W 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarejestrował 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy. Przełożyło się to na 290,5 mln dni absencji – o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln dni więcej niż w 2021 r.

W polskiej kulturze biznesowej utarło się przekonanie, że pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim jest „nietykalny”. Dla przedsiębiorców moment, w którym nielojalny członek zespołu wyczuwając nadchodzące wypowiedzenie lub restrukturyzację nagle przedkłada zaświadczenie o niezdolności do pracy, bywa źródłem frustracji i poczucia bezradności.

13 kwietnia 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Od tego dnia zmieniły się przepisy dotyczące przesłanek utraty prawa do zasiłku przez osoby, które nieprawidłowo wykorzystują zwolnienia od pracy. Zmieniły się również przepisy w sprawie kontroli prawidłowości wykorzystywania takich zwolnień.

Już 13 kwietnia 2026 r. wejdą w życie przepisy, które zmieniają zasady utraty prawa do zasiłku chorobowego. Wtedy „wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem" zostanie zastąpione „aktywnością niezgodną z celem zwolnienia" - a w ustawie pojawi się też definicja. Czy to oznacza, że ZUS nie odbierze już zasiłku za wakacje na L4? Odpowiedź nie jest tak banalna, jak sugerują niektórzy.

Jednym z zadań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest nadzór nad wydatkowaniem środków z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Działania te polegają m.in. na kontroli w zakresie zwolnień lekarskich. ZUS kontroluje, czy osoba, której wystawiono zwolnienie lekarskie rzeczywiście jest niezdolna do pracy oraz czy wystawione zaświadczenie lekarskie jest zasadne. ZUS kontroluje także prawidłowość wykorzystywania zwolnień lekarskich, czyli co faktycznie robi osoba na zwolnieniu lekarskim. Ale nie tylko ZUS ma prawo kontrolować zwolnienia lekarskie – również pracodawcy mają prawo sprawdzić, czy pracownik uczciwie korzysta z eZLA. Regionalni rzecznicy prasowi ZUS wyjaśniają te kwestie.

Zdaniem ekspertów w wielu aspektach starsi pracownicy powinni brać przykład z pokolenia Z. Tymczasem raport Hays Poland i Fundacji OFF school „Gen Boost 2025. Młodzi redefiniują pracę” pokazuje mocne dane - aż 45% pracowników pokolenia Z doświadczyło wypalenia zawodowego, a przecież są to młodzi ludzie. Co więcej, częściej biorą zwolnienia lekarskie z powodów psychicznych.

Kontrola zwolnienia lekarskiego od pracy może zostać przeprowadzona przez pracodawcę lub ZUS. Podczas kontroli sprawdza się, czy pracownik nie pracuje lub nie wykorzystuje zwolnienia niezgodnie z jego celem. Resort pracy przygotował nowe przepisy dotyczące przeprowadzania kontroli.

Jeśli ubezpieczony jest na zwolnieniu lekarskim, musi pamiętać, by wskazać lekarzowi adres, pod którym faktycznie będziesz przebywać w czasie choroby. Jeżeli chory zmienił miejsce pobytu, ma tylko 3 dni, by poinformować o tym swojego pracodawcę i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Inaczej możesz mieć problemy z wypłatą zasiłku.

Sejm uchwalił nowelizację ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Ustawa upraszcza zasady składania wniosków o zasiłek opiekuńczy.

13 kwietnia 2026 r. wchodzi w życie kolejna część ważnej reformy dotyczącej zwolnień lekarskich. Dotyczy ona głównie tego co można, a czego lepiej nie wykonywać podczas zwolnienia lekarskiego. Chociaż w prawie pojawią się nowe definicje, to trudno oczekiwać, że rozwieją one wszystkie wątpliwości.

Grypa czy nagła choroba - luty to czas, w którym rekordowa liczba Polaków korzysta z zasiłku opiekuńczego. W 2026 roku stawki poszły mocno w górę, a ZUS rygorystycznie pilnuje limitów dni, które przysługują w roku kalendarzowym. Ile możesz "zarobić" na opiece? Kto może ją wziąć na seniora? Co zrobić, gdy limit 60 dni nagle się wyczerpie? Oto szczegóły.

Czasami zwolnienie lekarskie nie wymaga leżenia chorego. Jeśli pacjent może chodzić, zastanawia czy może udać się na odpoczynek wyjazdowy. W związku z tym powstaje pytanie: czy można jechać na urlop podczas zwolnienia lekarskiego?

W 2025 r. ZUS zarejestrował 22,4 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z tytułu choroby własnej wystawionych na łączną liczbę 277,6 mln dni absencji. Tym samym liczba dni absencji zwiększyła się o prawie 1,5 miliona w porównaniu do roku 2024. To tak, jakby ponad milion pracowników zniknął z pracy na cały rok. Statystyki wyraźnie pokazują trend wzrostowy w kontekście liczby dni absencji chorobowej w ostatnich latach.

W dniu 7 stycznia 2026 r. Prezydent RP podpisał ustawę wprowadzającą zmiany w zakresie zwolnień lekarskich, przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania tych zwolnień oraz orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Biuro prasowe ZUS wskazuje, że w mediach pojawiło się dotąd wiele mylących informacji o wprowadzonych zmianach. Dlatego ZUS wyjaśnił w komunikacie z 12 stycznia 2026 r. co się zmienia w tym zakresie i kiedy te zmiany wchodzą w życie.

Wielkimi krokami zbliża się koniec 2025 roku ale sezon zwiększonej zachorowalności już trwa. Chłodniejsze dni, zmienna pogoda oraz wzrost infekcji wirusowych sprawiają, że w wielu firmach rośnie liczba pracowników korzystających ze zwolnień lekarskich. Przełom roku to jednak specyficzny moment, który rodzi wiele pytań dotyczących prawidłowego rozliczenia wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego oraz liczenia okresu zasiłkowego.

ZUS przypomina, że zwolnienie lekarskie nie powinno być traktowane jako okazja do dorabiania bądź wyjazdu turystycznego. Niewłaściwe korzystanie z „chorobowego” może mieć konsekwencje: ZUS wstrzyma wypłatę albo będzie żądał zwrotu już wypłaconego zasiłku chorobowego, opiekuńczego lub świadczenia rehabilitacyjnego.

W dniu 30 grudnia 2025 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zakładający m.in. wprowadzenie możliwości przesyłania przez płatników składek i biura rachunkowe wniosków o zasiłek opiekuńczy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w postaci elektronicznej – poinformowała kancelaria premiera.

Bieganie po sklepach, przedświąteczne porządki i lepienie pierogów. Kiedy na to wszystko znaleźć czas, gdy trzeba chodzić do pracy? Można wziąć urlop, ale to już końcówka roku i niektórzy limit już wyczerpali. Ale można … rozchorować się na zawołanie i zawsze znajdzie się medyk, który wyciągnie pomocną dłoń. Wystarczy wpisać w sieci hasło "L4 od ręki" i dostać tak zwane bigosowe zwolnienie lekarskie.

Wielu pracowników nie zdaje sobie sprawy, że ZUS wypłaca zasiłek opiekuńczy nie tylko w przypadku choroby dziecka, ale również wtedy, gdy konieczna jest opieka nad chorym rodzicem. Świadczenie to można otrzymać maksymalnie przez 14 dni w roku. Oto szczegóły.

W Polsce wystawianych jest coraz więcej zaświadczeń lekarskich z tytułu czasowej niezdolności do pracy spowodowanej nadużyciem alkoholu (kod C). Od stycznia do września br. ich liczba wzrosła o prawie 7% w porównaniu z analogicznym okresem 2024 roku. Z kolei wzrost rok do roku o przeszło 4% dotyczy liczby dni absencji chorobowej z tego tytułu. Ponad 1/3 ww. zwolnień wydano na okres od jednego do pięciu dni. Blisko 50% zaświadczeń sporządzono dla osób w wieku 35-49 lat.

Kluby koalicji rządzącej poparły w środę podczas drugiego czytania w Sejmie projekt reformy orzecznictwa lekarskiego w ZUS. PiS wstrzyma się od głosu, a Konfederacja nie zagłosuje przeciw. Zgłoszono również poprawki i wniosek o niezwłoczne przystąpienie do trzeciego czytania.

Zwolnienie lekarskie będzie częściej brane nie w celu wyzdrowienia, a w celu pracy u innego pracodawcy? Rzecznik MŚP zwraca uwagę na planowane zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.