Świadczenia socjalne i inne formy pomocy dla seniora z gmin

• Zasiłek stały – wsparcie niezdolnego do pracy seniora
• Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy – szczególne formy wsparcia
• Zasiłek okresowy – czasowa pomoc seniorom
• Zasiłek pielęgnacyjny dla niezdolnych do samodzielnego życia seniorów
• Bon senioralny 2026

Zasiłek stały – wsparcie niezdolnego do pracy seniora

Zasiłek stały to jedno z najważniejszych świadczeń wypłacanych przez Ośrodki Pomocy Społecznej, które kierowane jest do osób starszych wymagających wsparcia. Zasiłek stały przysługuje osobom niezdolnym do pracy z powodu wieku oraz całkowicie niezdolnym do pracy. Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej za niezdolne do pracy uznaje się kobiety, które ukończyły 60. rok życia oraz mężczyzn, którzy ukończyli 65 lat.

Przyznanie zasiłku stałego uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego. W przypadku osób, które gospodarują samotnie, wynosi ono 1010 zł, a dla osoby, która pozostaje w rodzinie 823 zł. Wysokość zasiłku uzależniona jest również od kwoty kryterium dochodowego. Wynosi ona:

• dla osoby samotnie gospodarującej – różnicę pomiędzy kwotą stanowiącą 130 proc. kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (czyli 1313 zł) a dochodem tej osoby, przy czym nie może być wyższa niż 1229 zł;

• dla osoby w rodzinie – różnicę pomiędzy kwotą stanowiącą 130 proc. kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (czyli1069 zł) a dochodem na osobę w rodzinie.

Ustawodawca zastrzegł dodatkowo, że zasiłek stały nie może być niższy niż 100 zł.

Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy – szczególne formy wsparcia

W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej w ramach pomocy społecznej może być także przyznany zasiłek celowy. Ma on w szczególności za zadanie pokryć koszty zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, a także ogrzewania, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, a nawet drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zasiłek może także pokryć koszty pogrzebu, ale jedynie w szczególnie określonych warunkach.

Zasiłek celowy może być także sposobem na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Sytuacja ta dotyczy osób niemających dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.

Warto też zwrócić uwagę na tzw. specjalny zasiłek celowy, który wypłacony może być osobie, która przekroczyła kryterium dochodowe dla zasiłku stałego. Zasiłek ten ma jednak charakter uznaniowy, a co za tym idzie, Ośrodek Pomocy Społecznej każdorazowo bada sytuację i ocenia, czy okoliczności ją warunkujące noszą znamiona „szczególnie uzasadnionych”.

Zasiłek okresowy – czasowa pomoc seniorom

Ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego seniorowi można przyznać także zasiłek okresowy. Należy się on osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy niż kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (czyli 1010 zł) lub rodzinie, gdy dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny (czyli 823 zł).

Zasiłek okresowy, jak sama nazwa wskazuje, przyznawany jest na czas oznaczony przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Jego wysokość ustalana jest w taki sposób, że:

• dla osoby samotnie gospodarującej wynosi nie więcej niż różnica pomiędzy kryterium dochodowym dla takiej osoby a dochodem tej osoby, ale nie więcej niż kwota kryterium dochodowego w rodzinie;

• dla rodziny wynosi różnicę pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

Warto jednak zwrócić uwagę, że zasiłek okresowy nie może być niższy niż 20 zł.

Zasiłek pielęgnacyjny dla niezdolnych do samodzielnego życia seniorów

W celu częściowego pokrycia wydatków, wynikających z potrzeby zapewnienia osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji powyżej 75. roku życia wypłacany jest zasiłek pielęgnacyjny. Przysługuje on także młodszym osobom, ale uzależniony jest wówczas od orzeczenia niepełnosprawności.

Zasiłek pielęgnacyjny wynosi 215,84 zł miesięcznie i nie jest uzależniony od kryterium dochodowego. W praktyce często mylony jest on z dodatkiem pielęgnacyjnym, ten jednak wypłacany jest nie przez gminy, ale przez ZUS. Co więcej, świadczenia te wzajemnie się wykluczają.

Bon senioralny 2026

Nowością w systemie wsparcia jest tzw. bon senioralny, który, choć nie jest świadczeniem pieniężnym, ma być odpowiedzią na potrzeby starzejącego się społeczeństwa poprzez pomoc w zaspokajaniu ich podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z przepisami osoby powyżej 65. roku, których dochód w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie przekraczał 3410 zł, mogą liczyć na sfinansowanie m.in. pomocy w wykonywaniu codziennych czynności, opieki higieniczno-pielęgnacyjnej, wsparcia w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych, zapewnienia kontaktów z otoczeniem.