Oddajesz butelki i robisz zakupy? 85% Polaków robi tak samo, a handel na tym zyskuje [RAPORT]

• Najważniejsze wnioski z badania PBS w pigułce
• Czym są punkty zwrotu opakowań w systemie kaucyjnym w Polsce?
• Dane z badania PBS pokazują jasno, że zwrot opakowań = dodatkowe zakupy
• Automaty kaucyjne to 4× więcej opakowań niż zbiórka ręczna
• Logistyka – kluczowe wyzwanie systemu kaucyjnego, by zwroty działały sprawnie
• Rola operatora – wsparcie dla sklepów
• Co powinny zrobić sklepy, aby skorzystać na systemie kaucyjnym?
• System kaucyjny w sklepie - pytania i odpowiedzi (FAQ)

Najważniejsze wnioski z badania PBS w pigułce

1. Źródło: Badanie PBS na zlecenie KSK Zwrotka S.A. (2026)
2. Główne wnioski:
3. • 85% użytkowników robi zakupy przy okazji zwrotu opakowań;
   • 81,3% wskazuje automaty jako najwygodniejszą formę zwrotu;
   • 90,1% oddałoby opakowania w sklepie spożywczym/supermarkecie;
   • 66,4% wybiera sklep jako pierwszy wybór do zwrotu;
3. Praktyka: Automaty zbierają 4× więcej opakowań niż punkty ręczne (dane z Małopolska Sieć Sklepów Zachęta i Koral).

Czym są punkty zwrotu opakowań w systemie kaucyjnym w Polsce?

Punkt zwrotu opakowań to miejsce w sklepie, gdzie klienci mogą oddać puste butelki plastikowe, szklane i puszki aluminiowe objęte systemem kaucyjnym, odzyskując kaucję (50 gr za plastik/aluminium, 1 zł za szkło). Zwrot może odbywać się przez automat kaucyjny (kaucjomat) lub ręcznie przez pracownika sklepu.

Dane z badania PBS pokazują jasno, że zwrot opakowań = dodatkowe zakupy

Najnowsze czerwcowe badanie PBS (czerwiec 2026, zlecenie: KSK Zwrotka S.A.) pokazuje jasno, że:

• 85% użytkowników deklaruje, że oddając opakowania, robi jednocześnie zakupy w tym samym sklepie;
• 90,1% badanych oddałoby opakowania w sklepie spożywczym lub supermarkecie;
• 66,4% wybiera sklep jako pierwszy wybór do zwrotu (przed stacjami benzynowymi, kioskami);

Co to oznacza dla handlu?

Zwrot opakowań przestaje być oddzielną czynnością, a staje się elementem codziennej ścieżki zakupowej. Klient, który przychodzi oddać butelki, często zostaje i robi zakupy.

Automaty kaucyjne to 4× więcej opakowań niż zbiórka ręczna

81,3% użytkowników wskazuje automaty jako najwygodniejszą formę zwrotu opakowań – wynika z badania PBS.

Dlaczego?

• Nie trzeba czekać na wolnego pracownika;
• Jest szybko (wrzucasz butelki, dostajesz bon);
• Dostępność 24/7 (jeśli automat stoi przed sklepem).

Korzyści dla sklepu płynące z kaucjomatu to:

• Mniejsze zaangażowanie personelu;
• Szybsza obsługa klientów;
• Większa liczba zwróconych opakowań;
• Wyższa satysfakcja klientów.

Logistyka – kluczowe wyzwanie systemu kaucyjnego, by zwroty działały sprawnie

Sam automat to dopiero początek. Wraz ze wzrostem liczby zwrotów rośnie wyzwanie logistyczne:

• Odpowiednia przestrzeń magazynowa (worki z butelkami, puszki);
• Organizacja odbiorów (częstotliwość, harmonogramy);
• Integracja systemów kasowych (bon z automatu = rabat przy kasie);
• Szkolenia pracowników (np. co robić, gdy automat się zacina?).

Rola operatora – wsparcie dla sklepów

„Współpraca z Małopolską Siecią Sklepów Zachęta i Koral pokazuje, że dobrze zaplanowany punkt zwrotu może realnie wspierać handel – od sprawniejszej obsługi klientów po większą liczbę zwracanych opakowań. Naszą rolą jako operatora jest zapewnienie sklepom nie tylko rozwiązań technologicznych, ale także wsparcia operacyjnego, logistycznego i rozliczeniowego" – podkreśla Zygmunt Ochał, wiceprezes KSK Zwrotka S.A.

Co powinny zrobić sklepy, aby skorzystać na systemie kaucyjnym?

Prowadzisz sklep i planujesz punkt zwrotu?

• Rozważ automat (81,3% klientów preferuje, 4× więcej zbiórki);
• Zaplanuj przestrzeń magazynową na worki z opakowaniami;
• Zintegruj system kasowy z platformą operatora;
• Przeszkol personel (obsługa, procedury awaryjne).

A jeśli już masz punkt zwrotu?

• Monitoruj dane – ile opakowań, ile klientów zostaje na zakupy;
• Optymalizuj logistykę (częstotliwość odbiorów, przestrzeń);
• Wykorzystaj marketing – informuj o punkcie zwrotu (social media, ulotki).

System kaucyjny coraz silniej wpisuje się w codzienne zachowania konsumentów. Sklepy, które odpowiednio wcześnie przygotują procesy operacyjne, mogą nie tylko sprawnie realizować obowiązki wynikające z przepisów, ale również budować przewagę konkurencyjną i wzmacniać relacje z klientami.

System kaucyjny w sklepie - pytania i odpowiedzi (FAQ)

Czy system kaucyjny to koszt czy korzyść dla sklepu?

Obydwa naraz. Wymaga inwestycji (automat, logistyka), ale 85% klientów oddających opakowania robi zakupy – to dodatkowy ruch i obrót.

Ile kosztuje automat kaucyjny?

Zależy od modelu: sprawnie działający kaucjomat to koszt od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy zł (choć są dostępne na rynku i mniejsze modele już za kilka tysięcy złotych). Możliwy jest leasing lub dzierżawa sprzętu.

Czy małe sklepy też muszą mieć punkt zwrotu?

Zależy od powierzchni i asortymentu. Przepisy określają, które sklepy mają obowiązek przyjmowania opakowań (decydująca powierzchnia powyżej 200 m²).

Jak długo klient oddaje butelki w automacie?

Średnio 2-3 minuty (zależy od liczby opakowań). Chyba, że ma akurat bardzo dużą ilość gromadzoną przez dłuższy czas.

Czy seniorzy radzą sobie z automatami?

Tak – dane z Małopolskiej Sieci Sklepów Zachęta i Koral potwierdzają, że nie ma barier pokoleniowych.

Co jeśli automat się zepsuje?

Operator zapewnia serwis techniczny. Sklep powinien mieć procedurę awaryjną (np. zbiórka ręczna), zwłaszcza gdy jest obowiązkowym punktem zwrotu.

Źródło: KSK Zwrotka S.A.