Zmiany w wynagrodzeniach bez wyjątku. Nowe zasady wypłat i wyższe kary za zaniżanie stawki

• Nowe zasady wynagrodzeń. Jest projekt ustawy
• Minimalna stawka godzinowa. Wypłata najpóźniej do 10. dnia następnego miesiąca
• Wyższa grzywna za zaniżenie minimalnej stawki godzinowej
• Minimalna płaca ma być wynagrodzeniem zasadniczym
• 55 proc. przeciętnego wynagrodzenia jako wartość referencyjna
• Płaca minimalna może być zmieniana dwa razy w roku
• Ile wynosi minimalna stawka godzinowa w 2026 roku?
• Najważniejsze zmiany w projekcie ustawy
• Zmiany jeszcze nie obowiązują

Nowe zasady wynagrodzeń. Jest projekt ustawy

Zmiany przewiduje projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (UC62) przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Jego głównym celem jest wdrożenie do polskiego prawa dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 dotyczącej adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej. Projekt obejmuje zarówno zasady ustalania płacy minimalnej, jak i regulacje dotyczące minimalnej stawki godzinowej. Trzeba jednak podkreślić, że nie są to jeszcze obowiązujące przepisy. Według aktualnych informacji rządowych planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to III kwartał 2026 r.

Projekt ma wprowadzić bardziej przejrzyste zasady ustalania minimalnego wynagrodzenia oraz zwiększyć ochronę osób otrzymujących minimalną stawkę godzinową. Jedną z najważniejszych zmian będzie określenie konkretnego terminu wypłaty wynagrodzenia z umów objętych minimalną stawką godzinową.

Minimalna stawka godzinowa. Wypłata najpóźniej do 10. dnia następnego miesiąca

Projektowane przepisy mają doprecyzować zasady wypłaty wynagrodzenia wynikającego z minimalnej stawki godzinowej. Zgodnie z projektem wynagrodzenie ma być wypłacane niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. To istotna zmiana przede wszystkim dla osób wykonujących zlecenia lub świadczących usługi na podstawie umów cywilnoprawnych.

Obecnie przepisy przewidują, że w przypadku umowy zawartej na okres dłuższy niż jeden miesiąc wynagrodzenie odpowiadające minimalnej stawce godzinowej powinno być wypłacane co najmniej raz w miesiącu. W praktyce pojawiały się jednak problemy z określeniem dokładnego terminu wypłaty pierwszego wynagrodzenia.

Projektodawcy wskazują, że zleceniodawcy często wypłacają wynagrodzenie do 10. dnia następnego miesiąca, ponieważ dopiero wtedy możliwe jest zebranie i zweryfikowanie informacji o liczbie przepracowanych godzin. Nowa regulacja ma więc jednoznacznie określić graniczny termin wypłaty. Przykładowo, jeżeli zleceniobiorca wykonywał usługę przez cały styczeń, wynagrodzenie wynikające z minimalnej stawki godzinowej powinno zostać wypłacone najpóźniej do 10 lutego, po ustaleniu jego pełnej wysokości.

Wyższa grzywna za zaniżenie minimalnej stawki godzinowej

Projekt przewiduje także zaostrzenie odpowiedzialności za naruszenie prawa do minimalnej stawki godzinowej. Obecne przepisy przewidują karę grzywny od 1000 do 30 000 zł za wypłacanie wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług w wysokości niższej niż obowiązująca minimalna stawka godzinowa.

Problem polega na tym, że obecne brzmienie przepisu nie wskazuje wprost sytuacji, w której wynagrodzenie nie zostało wypłacone w ogóle. Projekt ma to zmienić. Po zmianach odpowiedzialność ma obejmować zarówno wypłatę wynagrodzenia poniżej minimalnej stawki godzinowej, jak i całkowite niewypłacenie należnego wynagrodzenia.

Jednocześnie wysokość grzywny ma zostać zwiększona. Projekt przewiduje karę od 1500 zł do 45 000 zł. To oznacza, że przedsiębiorca, który naruszy przepisy dotyczące minimalnej stawki godzinowej, może zostać obciążony znacznie wyższą karą niż obecnie.

Minimalna płaca ma być wynagrodzeniem zasadniczym

Projekt UC62 przewiduje również zmianę samej konstrukcji minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jednym z najważniejszych założeń jest wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę jako wynagrodzenia zasadniczego. Wynagrodzenie zasadnicze pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie będzie mogło być niższe od ustawowej płacy minimalnej. Rząd chce w ten sposób stopniowo zmieniać strukturę minimalnego wynagrodzenia i ograniczyć sytuacje, w których pracodawca osiąga poziom płacy minimalnej dzięki doliczaniu kolejnych dodatków.

Zmiany mają być jednak wprowadzane etapami. Z informacji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że projekt przewiduje:

• od 1 stycznia 2027 r. – wyłączenie dodatku funkcyjnego z minimalnego wynagrodzenia,
• od 1 stycznia 2028 r. – wyłączenie innych dodatków, niezależnie od ich nazwy,
• od 1 stycznia 2029 r. – wyłączenie premii i nagród.

Celem jest zwiększenie przejrzystości wynagrodzenia oraz przywrócenie motywacyjnego charakteru dodatkom, premiom i nagrodom.

55 proc. przeciętnego wynagrodzenia jako wartość referencyjna

Projekt zakłada także wprowadzenie orientacyjnej wartości referencyjnej na poziomie 55 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Wartość ta ma być wykorzystywana przy corocznej ocenie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że płaca minimalna każdego roku będzie wynosiła dokładnie 55 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Jest to wartość referencyjna wykorzystywana w mechanizmie ustalania i oceny poziomu minimalnego wynagrodzenia. Projekt realizuje w tym zakresie założenia unijnej dyrektywy dotyczącej adekwatności wynagrodzeń minimalnych.

Płaca minimalna może być zmieniana dwa razy w roku

Nowe przepisy mają również określić, kiedy w danym roku może dojść do zmiany minimalnego wynagrodzenia oraz minimalnej stawki godzinowej.

Jeżeli prognozowany na kolejny rok wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych wyniesie co najmniej 105 proc., przewidziane będą dwa terminy zmiany minimalnych gwarancji płacowych:

1 stycznia oraz 1 lipca.

Jeżeli wskaźnik cen będzie niższy niż 105 proc., będzie obowiązywał jeden termin zmiany:

1 stycznia.

Projekt zakłada przy tym zachowanie mechanizmu corocznego ustalania minimalnego wynagrodzenia oraz minimalnej stawki godzinowej. Rada Ministrów ma przedstawiać Radzie Dialogu Społecznego propozycje wysokości tych świadczeń do 15 czerwca każdego roku.

Ile wynosi minimalna stawka godzinowa w 2026 roku?

Projektowane przepisy nie należy mylić z obowiązującymi obecnie stawkami. Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł, a minimalna stawka godzinowa wynosi 31,40 zł. Te kwoty wynikają z rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2025 r. i obowiązują od początku 2026 r.

Dopiero przyjęcie nowej ustawy i jej wejście w życie spowoduje zastosowanie nowych zasad wynikających z projektu UC62.

Najważniejsze zmiany w projekcie ustawy

Zmiany jeszcze nie obowiązują

Najważniejsze zastrzeżenie dla pracowników i pracodawców jest takie, że projekt UC62 nie jest jeszcze ustawą. Na 27 sierpnia 2026 r. rządowy wykaz prac legislacyjnych nadal wskazuje projekt jako UC62, a planowany termin jego przyjęcia przez Radę Ministrów określono na III kwartał 2026 r.

Oznacza to, że przedstawione zasady dotyczące terminu wypłaty minimalnej stawki godzinowej, wysokości grzywien, wynagrodzenia zasadniczego oraz zmian składników płacy minimalnej należy obecnie traktować jako rozwiązania projektowane.

Źródłem zmian jest przede wszystkim konieczność wdrożenia do polskiego prawa dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej.