| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy rodzinne > Dziecko i prawo > Władza rodzicielska > Władza rodzicielska- poradnik

Władza rodzicielska- poradnik

Władza rodzicielska oznacza sprawowanie opieki nad dzieckiem. Czy jednak w pełni zdajemy sobie sprawę, co kryje się pod pojęciem władzy rodzicielskiej. Kiedy ulega ona zawieszeniu? Czy rodzice mogą zostać pozbawieni władzy rodzicielskiej? Co dzieje się z władzą rodzicielską w czasie rozwodu i separacji.

3. Kiedy dochodzi do pozbawienia władzy rodzicielskiej

Pozbawienie władzy rodzicielskiej stanowi najsurowszą ingerencję organów państwa w sprawowanie obowiązków i praw rodziców względem dziecka. Obok pozbawienia władzy rodzicielskiej może nastąpić jej zawieszenie lub ograniczenie. Wszystkie te formy ingerencji w sferę władzy rodzicielskiej mają miejsce w sytuacji, gdy wymaga tego dobro dziecka i istnieje konieczność jego ochrony.

3.1. Przyczyny pozbawienia władzy rodzicielskiej

Sąd ma obowiązek orzec o pozbawieniu władzy rodzicielskiej w następujących sytuacjach (art. 111 § 1 KRO):

  1. jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana przez rodzica z powodu trwałej przeszkody; np. skazanie rodzica na długoletnie więzienie, wyjazd na stałe za granicę i brak zainteresowania dzieckiem; umieszczenie w zakładzie leczniczym z powodu ciężkiej i przewlekłej choroby;
  2. jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej; np. znęcanie się fizyczne i psychiczne nad dzieckiem, porzucenie dziecka, molestowanie seksualne dziecka, zmuszanie dziecka do nadmiernej pracy ponad siły, nakłanianie dziecka do popełniania przestępstw;
  3. rażące zaniedbanie swoich obowiązków względem dziecka.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wystarczającą przyczyną pozbawienia władzy rodzicielskiej na podstawie art. 111 § 1 KRO są m.in.:

  • nadużywanie przez rodzica alkoholu, uprawianie przestępczego procederu i uchylanie są od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka,
  • zatrzymywanie dziecka na stałe wbrew woli drugiego z rodziców za granicą.

Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej - Wzór

……………………………, dnia …… r.

                                                                                  Sąd Rejonowy w ………………

                                                                                  Wydział Rodzinny i Nieletnich

                                                                       Wnioskodawca:

1)………………….., zam. w…

                                                                                              ul. ……….., nr ………

                                                                                              kod pocztowy ………...,

Uczestnicy :    

1) …………, zam. w…

                                                                                              ul. ……….., nr ………

                                                                                              kod pocztowy ………..

2) małoletni………….., zam. w…

                                                                                              ul. ……….., nr ………

                                                                                              kod pocztowy ………..

Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej

Wnoszę o pozbawienie władzy rodzicielskiej uczestnika postępowania ……. nad małoletnim ………, urodzonym w dniu ……., w …….

Ponadto wnoszę o:

wezwanie na rozprawę i przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków:

1)      ………………….., zam. ………

2)      ………………….., zam. …………

- na okoliczność, że uczestnik postępowania znęca się nad małoletnim fizycznie i psychicznie.

Uzasadnienie

Z małżeństwa z uczestnikiem postępowania ………. mam jedno dziecko, małoletniego …… urodzonego w dniu ….. w ……..

Dowód:

1) odpis skrócony aktu małżeństwa;

2) odpis skrócony aktu urodzenia małoletniego,

Od kilku lat mąż nadużywał alkoholu. Pijany bił mnie i dziecko, używał wulgaryzmów. Ukrywałam to przed sąsiadami i rodziną. Jednakże w ostatnim czasie mąż stał się tak agresywny, że wyprowadziłam się do matki, która mieszka niedaleko naszego wspólnego domu. Zamierzam wystąpić z żądaniem rozwodu, Mąż często nachodzi nas w domu będąc pod wpływem alkoholu. Poszturchuje i bije syna, wciąż mówi mu, że jest nieudacznikiem, maminsynkiem, itp. Nakłania syna, żeby zamieszkał z nim, twierdząc, że jest ojcem i przysługuje mu taka władza. Syn staje się coraz bardziej nerwowy, boi się wychodzić z domu, opuścił się w nauce. Uczestnik postępowania jest codziennie pod wpływem alkoholu i nie chce poddać się leczeniu. Nie łoży na utrzymanie dziecka.

Dowód:

1) zeznania świadka ….

2) zeznania świadka ….

Wobec powyższego wniosek jest uzasadniony.

                                                                                              ……………………….

                                                                                                          (podpis)

Załączniki:

1) ) odpis skrócony aktu małżeństwa;

2) odpis skrócony aktu urodzenia małoletniego,

3) odpis wniosku.

  • Postępowanie o pozbawienie władzy rodzicielskiej może być wszczęte na wniosek każdego z rodziców, uczestnikiem postępowania może być również prokurator.
  • Jeżeli nie jest znane miejsce pobytu rodzica, którego ma dotyczyć pozbawienie władzy rodzicielskiej, należy do wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej dołączyć wniosek o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu; wpis od wniosku o ustanowienie kuratora wynosi 40 zł.
  • Sądem właściwym miejscowo jest sąd rejonowy miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie dotyczy (dziecka), a w braku miejsca zamieszkania dziecka – sąd miejsca pobytu dziecka; jeżeli nie wiadomo gdzie dziecko przebywa, właściwy jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy – art. 569 KPC.
  • Postanowienie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej może zapaść tylko po przeprowadzeniu rozprawy.
  • Od wniosku nie pobiera się wpisu.

3.2. Orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej

O pozbawieniu władzy rodzicielskiej orzeka sąd, jeśli zaistnieją przyczyny jej pozbawienia. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może dotyczyć obojga rodziców, ale może zostać orzeczone tylko w stosunku do jednego z nich, jeśli tylko jednego z rodziców dotyczy przyczyna (art. 111 § 1 KRO).

Sąd może również pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, jeżeli dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo - wychowawczej (w ramach ograniczenia władzy rodzicielskiej – zob. niżej) i pomimo takiej pomocy udzielonej rodzicom nie ustały przyczyny pozwalające orzec powrót dziecka do rodziców. W takiej sytuacji sąd orzeknie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej w szczególności, gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej może orzeczone być przez sąd również w wyroku orzekającym rozwód lub unieważnienie małżeństwa.

3.3. Skutki orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej

Na skutek pozbawienia władzy rodzicielskiej rodzice (lub rodzic, którego dotyczy orzeczenie) tracą prawo do sprawowania władzy rodzicielskiej w zakresie pieczy nad dzieckiem, zarządu jego majątkiem i reprezentacji dziecka. Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej może dziedziczyć po dziecku, o ile nie zostanie uznany za niegodnego dziedziczenia na podstawie art. 928 KC, a dziecko dziedziczy po rodzicu pozbawionym władzy rodzicielskiej.

Powstaje konieczność ustanowienia dla dziecka opieki prawnej i wyznaczenia opiekuna. Pozbawienie władzy rodzicielskiej obojga rodziców wiąże się z koniecznością znalezienia dla dziecka odpowiedniego środowiska dla dalszego rozwoju, w postaci placówki opiekuńczo– wychowawczej, czy rodziny zastępczej.

Osobista styczność z dzieckiem nie jest atrybutem władzy rodzicielskiej i prawo do tego mają rodzice nawet wtedy, gdy zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej. Realizacja osobistej styczności z dzieckiem może następować w różnej formie, również przez określenie terminów i sposobów spotkań (wyrok SN z dnia 8 września 2004 r., IV CKN 615/03, niepubl.).

W przypadku pozbawienia władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy – jeżeli wymaga tego dobro dziecka (np. osobisty kontakt rodziców z dzieckiem zagraża jego życiu, zdrowiu fizycznemu lub psychicznemu, bezpieczeństwu albo wpływa demoralizująco na dziecko) – może zakazać rodzicom pozbawionym władzy rodzicielskiej osobistej styczności z dzieckiem (art. 113 § 1 KRO). Dopuszczalne jest również udzielenie na podstawie art. 755 § KPC zabezpieczenia przez zakazanie rodzicom jeszcze nie pozbawionym władzy rodzicielskiej osobistej styczności z dzieckiem.

3.4. Przywrócenie władzy rodzicielskiej

Sąd opiekuńczy może przywrócić rodzicom władzę rodzicielską, jeśli ustała przyczyna, z powodu której zostali jej pozbawieni. Sąd nie ma jednak takiego obowiązku (art. 111 § 3 KRO).

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Prawna ASiW

Obsługa prawna i wsparcie przedsiębiorców

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »