| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy karne > Wykroczenia > Postępowanie wykroczeniowe > Postępowanie mandatowe

Postępowanie mandatowe

Postępowanie mandatowe jest jednym z trzech postępowań szczególnych uregulowanych w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Szczególny charakter tego postępowania wynika z jego częściowego odformalizowania, jak również z szybkości w prowadzeniu i zakończeniu tego postępowania. W postępowaniu mandatowym dochodzi do ukarania sprawcy wykroczenia mandatem karnym bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia, bez konieczności kierowania sprawy do sądu.

Organy postępowania mandatowego – kto je prowadzi

Postępowanie mandatowe prowadzi co do zasady Policja i Inspektor Pracy (w sprawach o wykroczenia przeciwko prawo pracownika), a także inne organy, jeśli są do tego upoważnione. Do grupy organów upoważnionych (na podstawie przepisów ustawy bądź rozporządzenia) zaliczyć można m.in.: Straż Gminną (Miejską), Straż Graniczną, Straż Ochrony Kolei, Straż Leśną, Państwową Straż Łowiecką, Państwową Straż Rybacką, Inspekcję Handlową, Państwową Inspekcję Sanitarną, Inspekcję Ochrony Środowiska, Inspekcję Budowlaną. Wymienione przykładowo powyżej organy muszą działać w ramach swojej właściwości, co oznacza, że, np. Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może prowadzić postępowania i wystawić mandatu za wykroczenia z zakresu uchybienia obowiązkom sanitarnym, bo chociaż stanowią one wykroczenie, to jednak należące do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Obecnie ma miejsce poszerzanie uprawnień poszczególnych organów i ich krzyżowanie się. Projektowane zmiany dotyczą poszerzenia, np. uprawnień Inspekcji Transportu Drogowego w ten sposób, że mogłaby prowadzić postępowanie mandatowe wobec prywatnych uczestników ruchu drogowego, co do tej pory zastrzeżone było dla Policji.

Postępowanie mandatowe zakończone wystawieniem mandatu przez organ nieuprawniony jest postępowaniem dotkniętym wadą, a więc taki mandat jest nieważny.

Mandat karny i jego konsekwencje – przyjąć czy odmówić przyjęcia, zapłacić grzywnę czy nie

Rezultatem postępowania mandatowego jest mandat karny wystawiany przez funkcjonariusza uprawnionego do prowadzenia postępowania. Wystawia on mandat:

  1. gotówkowy – odbiera go osobiście ukarany za pokwitowaniem uiszczenia grzywny; wydaje się go osobom czasowo przebywającym na terytorium RP lub niemającym stałego miejsca zamieszkania albo pobytu; staje się on prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny funkcjonariuszowi;
  2. kredytowany – odbiera go bezpośrednio ukarany za potwierdzeniem odbioru, zgoda na jego przyjęcie (potwierdzenie odbioru) stanowi o jego prawomocności; niezapłacenie grzywny w terminie 7 dni powoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego;
  3. kredytowany zaoczny – wysyłany pocztą bądź dostarczany przez uprawnionego pracownika/funkcjonariusza sprawcy w sytuacji, gdy wykroczenie stwierdzono pod nieobecność sprawcy; prawomocność zyskuje z chwilą uiszczenia grzywny; nieuiszczenie grzywny w terminie równoznaczne jest z odmową przyjęcia zwykłego mandatu kredytowanego i powoduje skierowanie wniosku o ukaranie do sądu.

Mandat karny powinien zawierać pouczenie o sposobie uiszczenia grzywny, terminie uiszczenia grzywny (ustalony jest on na 7 dni od momentu otrzymania mandatu) i konsekwencjach nieuiszczenia grzywny.

Sprawca wykroczenia ma prawo odmówić przyjęcia mandatu.

Sprawca może nawet bez podania przyczyn odmówić przyjęcia mandatu. Pożądane i korzystne jest jednak (dla późniejszego postępowania sądowego) podać przyczynę odmowy przyjęcia (funkcjonariusz musi odnotować powód). Można bowiem kwestionować w ogóle fakt popełnienia wykroczenia, jak również wysokość grzywny, czy wskazywać na inne okoliczności, np. że pomiaru drogowego dokonała osoba nieuprawniona z naruszeniem zasad: pod złym kątem, urządzeniem bez świadectwa legalizacji itp.

Odmowa przyjęcia mandatu skutkuje sporządzeniem wniosku o ukaranie i skierowaniem go do sądu grodzkiego. W tym przypadku kończy się postępowanie mandatowe  i zostaje ono zastąpione przez sądowe postępowanie zwyczajne. Sąd nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez organ postępowania mandatowego ani wysokością kary grzywny nałożonej w drodze mandatu.

Organ postępowania mandatowego ma obowiązek pouczyć sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu i o konsekwencjach odmowy przyjęcia.

Pouczenie to nie może oczywiście przybierać formy presji. Ma być informacją o konsekwencjach odmowy przyjęcia mandatu, czyli informować o sporządzeniu wniosku o ukaranie do sądu, o postępowaniu sadowym, jak również o ewentualnych dodatkowych kosztach sądowych w przypadku potwierdzenia zaistnienia wykroczenia.

Egzekucja mandatu karnego

Egzekucja należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego odbywa się na podstawie prawomocnego mandatu. Zastosowanie mają tu przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż grzywna stanowi dochód budżetu państwa, bądź dochód określonej jednostki samorządu terytorialnego.

Zobacz także: Postępowanie wykroczeniowe

Podstawa prawna:  art. 95 - 102 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Mateusz Wachowski

Aplikant radcowski

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »